Аслияб гьумералде

Салул авлахъал гIурчинлъи

Салул авлахъал гIурчинлъи

ГIемерисел гIадамазда ракIалде ккола Къиямасеб къоялъул гIаламатазул квешал лъугьа-бахъинал гурони рукIунарин. Амма лъикIал гIаламаталги камуларо. Гьединаздасан ккола божилъиялда ва гьарзалъиялда рукIин.

Аварагасул заманалда Макка-Мадинаялда рукIарал бусурбаби кидаго тушбабигун рагъулел рукIунаан. Цо къоялъ аварагас бицана дагьал сонал индал ва Къиямасеб къо гIагарлъидал хIинкъигьечIолъи цIикIкIун гьарзалъизе бугилан.

Гьес абуна: «Къиямасеб къо щвеларо гIарабазул ракь цIидасан гIорал жанисан чваххулеб, гIурччинаб мегIер-гIалахалде сверун гурони. ГIиракъалдаса Маккаялде вахъарав нухлуласе нух къосин гурони напсалъе щибго хIинкъи гьечIеб заман тIаде бачIун гурони», - ян. (АхIмад).

Гьаб хIадисалдасан баянлъана кидаялиго гIарабазул салул чIобогояб авлахъ гIурччинаб авлахълъун букIараблъи. Геологазги чIезабуна «КIудияб цIер чIвараб» заманалда гьеб лъугьа-бахъин ккей. Гьанже ругел гIалимзабазги хIалбихьиял гьарун бицана Къиямасеб къо гIагарлъидалги северияб полюсалда бугеб цIер гIарабазул ракьаздехун багъариялъ гьавабакъ хисун, цIидасан цIадалгун гIазу бан ракь гIурччинлъиялде сверизе бугин.

Цебе рехсараб хIадисалда буго нухлулав божилъиялда вукIининги. Гьединаб божилъи асхIабзабазул заманалдаго халлъана. Бусурбабазул халипаталда гIадамаз эркенго, боцIи-малалда ва напсалда хIинкъи гьечIого гIарабазул ракьазде сапарал гьарулаан.

Гьеб лъугьа-бахъиналъул хIакъалъулъ аварагас 1400 соналъ цебе бицана нилъее. ГIадий абурав асхIабас бицун буго аварагас жинда гьикъанин: «Ле, ГIадий, дуда ХIират бихьанищ? (ГIиракъалда бугеб шагьар). Дица абуна бихьичIин, амма дие гьелъул хIакъалъулъ бицанин абун. Аварагас абуна: «Халатаб гIумру кьуни ХIираталдаса КагIбаялде тIавап гьабизе сапаралъ унеб загIират (вараниялда тIад лъолеб чадиралда рекIарай чIужугIадан) бихьила дуда. Аллагьасукьа гурони сундукьаго гьей хIинкъизеги гьечIо», - илан. (Бухари).

ЖАБИР МАЖИДОВ

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


ХIикматал махлукъатал

ГIанкI   ГӀемерисез гIанкI рикIкIуна хIинкъараб рухIчIаголъи-лъун. Амма гьеб буго кутакалда сихIираб ва бекеризе гьунар бугеб.   Заман бихьун гьелда кIола тIомол расул кьер хисизеги. Кьер хисиялъ кумек гьабула бахчизе. Гьеб бекерула 70-80 километрги сагIтие тун. Амма борчIизе рес...


СУАЛ-ЖАВАБ

Къуръан, махраж гьечIого цӀализе бегьулищ, цӀараб цӀан, къараб къан цIалулеб бугони? МагIна хисуларедухъ, Къуръан битIун цIализе малъулеб гIелмуялда абула тажвидилан. ХIарпал рукIине кколелъуса жиде-жидер гьаркьаздалъун рахъиялда абула махражилан. Мисалалъе, гIараб алфавиталда руго цо-цо хIарпал,...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Мадугьалзабазул лъимер...   Цо тIалаялъ тIадехун ругел цIиял мадугьалзабаз дун махIрум гьаюна кинаб букIаниги парахалъиялдаса. Гьезул лъимер гьоркьоса къотIичIого гIодула яги къаси цо тIубараб мехалъцин бекерахъдула, дванкола. Гьединаб хъуй букIаго хIухьбахъизе санагIалъи букIунаро. Дица...


Гьалаглъиялде рачунеб

Исламалда хъантIи рикIкIуна какарал тIабигIатазул бищунго захIматал, хъубал жалазул цояблъун, дунялалъул лазатаздехун гIорхъолъа араб рокьиялъул кьалбалги жиндир бугеб. Гьеб хасияталъ инсанасул рухIияб гIумру хвезаби гуребги, гьев дунялалда талихI къосиналъеги ахираталда тамихIалъе сабаблъунги...


Иманалъул бутIа

Сабру ккола инсанасул тӀабигӀаталъул бищун берцинал гӀаламатазул цояб. ЗахӀматаб ахӀвал-хӀалалде ккарал гӀадамазе заман къваригӀуна жидерго ракӀ гIодобе биччазабизе. Гьединаб заманалда сабру гьаби ккола нилъер иманалъул чара гьечIеб бутIалъун.   Аварагас ﷺ Абу-Гьурайратидасан бицараб...