Аслияб гьумералде

Салул авлахъал гIурчинлъи

Салул авлахъал гIурчинлъи

ГIемерисел гIадамазда ракIалде ккола Къиямасеб къоялъул гIаламатазул квешал лъугьа-бахъинал гурони рукIунарин. Амма лъикIал гIаламаталги камуларо. Гьединаздасан ккола божилъиялда ва гьарзалъиялда рукIин.

Аварагасул заманалда Макка-Мадинаялда рукIарал бусурбаби кидаго тушбабигун рагъулел рукIунаан. Цо къоялъ аварагас бицана дагьал сонал индал ва Къиямасеб къо гIагарлъидал хIинкъигьечIолъи цIикIкIун гьарзалъизе бугилан.

Гьес абуна: «Къиямасеб къо щвеларо гIарабазул ракь цIидасан гIорал жанисан чваххулеб, гIурччинаб мегIер-гIалахалде сверун гурони. ГIиракъалдаса Маккаялде вахъарав нухлуласе нух къосин гурони напсалъе щибго хIинкъи гьечIеб заман тIаде бачIун гурони», - ян. (АхIмад).

Гьаб хIадисалдасан баянлъана кидаялиго гIарабазул салул чIобогояб авлахъ гIурччинаб авлахълъун букIараблъи. Геологазги чIезабуна «КIудияб цIер чIвараб» заманалда гьеб лъугьа-бахъин ккей. Гьанже ругел гIалимзабазги хIалбихьиял гьарун бицана Къиямасеб къо гIагарлъидалги северияб полюсалда бугеб цIер гIарабазул ракьаздехун багъариялъ гьавабакъ хисун, цIидасан цIадалгун гIазу бан ракь гIурччинлъиялде сверизе бугин.

Цебе рехсараб хIадисалда буго нухлулав божилъиялда вукIининги. Гьединаб божилъи асхIабзабазул заманалдаго халлъана. Бусурбабазул халипаталда гIадамаз эркенго, боцIи-малалда ва напсалда хIинкъи гьечIого гIарабазул ракьазде сапарал гьарулаан.

Гьеб лъугьа-бахъиналъул хIакъалъулъ аварагас 1400 соналъ цебе бицана нилъее. ГIадий абурав асхIабас бицун буго аварагас жинда гьикъанин: «Ле, ГIадий, дуда ХIират бихьанищ? (ГIиракъалда бугеб шагьар). Дица абуна бихьичIин, амма дие гьелъул хIакъалъулъ бицанин абун. Аварагас абуна: «Халатаб гIумру кьуни ХIираталдаса КагIбаялде тIавап гьабизе сапаралъ унеб загIират (вараниялда тIад лъолеб чадиралда рекIарай чIужугIадан) бихьила дуда. Аллагьасукьа гурони сундукьаго гьей хIинкъизеги гьечIо», - илан. (Бухари).

ЖАБИР МАЖИДОВ

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


«Инсаналъ» къотIи гьабуна

«Инсан» фондалъул генералияв директор щвана РФялъул президентасда цебе бугеб Дагъистан Республикаялъул вакиллъиялде ва гьенив дандчӀвана республикаялъул вакиласул ишал тӀуралев Нагиев Руслангун ва гьесул гьалмагъзабигун. Данделъиялда бицана цадахъ рекъон хӀалтӀиялъул бугеб кIваралъул, цадахъ...


Сахаватав инсан

Нижер росулъа сахаватав инсан Чарандал вас ГIамиргIалица жиндирго инсул букIараб мина къачIазеги къачIан кьуна росдал мадрасалъе. Киналго росдал гIадамал кутакалда рохун ва разиго руго ГIамиргIалица гьабураб гьеб баракат цIикIкIараб ишалдаса. Гьанже рес рекъана мадрасаялда лъимал ва чIахIиял...


Ракьулъ бижулеб гIурдахIан

Камъат (гIараб мацIалда факъгI абунги лъала, гIурус мацIалда трюфель) ккола ракьулъ бижулеб кваназе бегьулеб гIурдахIан. Хасго гьеб гIемер батула ГIагараб Машрикъалъул ва Шималияб Африкаялъул авлахъазул гIатIилъабазда, гьениб гьеб загьирлъула цIад бан хадуб. Гьеб гIажаибаб ракьалъул нигIматалъе...


Берцинлъи гьаби

Инсанас ретIулеб ретIелги берцинлъиялъе хIалтIизе гьарулел жалги хIалалал рукIуна, гIаммаб куцалда босани. Кинниги гьезда гъорлъ руго хIалтIизаризеги ва гьездалъун къачIадизеги бегьуларел жалги.   Гьел киналго хIалтIизаризе бегьулел жал руго Аллагьас нилъее дунялалда ругебгIан заманалъ...


Мадраса рагьана МагIлибги

Хьаргаби районалъул МагIли росулъ рагьана цIияб мадраса. Гьелъие цIарги кьуна Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандиясул. Мадрасалда чIезарун руго киналго шартIал. Руго цIалул кабинетал, библиотека ва мутагIилзабазе хIажатабщинаб. Мадраса рагьиялъул хIурматалда тIобитIана динияб мажлисги....