Аслияб гьумералде

Тасаввуфалъул хIакъикъат

Тасаввуфалъул хIакъикъат

Тасаввуфалда тIасан бицунеб хабар батIи-батIияб буго. Масала, цояз абула гьеб мекъаб бугин, цогидаз гIорхъолъа арал жал гIунтIизарула. Гьединлъидал нилъ раккизе ккола гIалимзабазул тIахьазде, гьезул рагIабазде.

«Тасаввуф» ва «суфи» абураб рагIи ХIасанул Басриясул заманалда баккана. Амма гьеб цIар тIибитIана имам Маликил заманалда, исламалъул кIиабилеб гIасруялъул тIоцебесеб бащалъиялда. Гьеб нахъа баккараб бугин абураб жоялъ магIна кьоларо тасаввуф МухIаммад аварагасул заманалда букIинчIилан абураб. Тасаввуф ккола шаргIиял гIелмабазул цояб, жидер цIарал нахъа ракканиги, хIакъикъат МухIаммад аварагасул заманалдаго рукIарал. Масала, калам яги гIакъида, усул, мусталахIул хIадис, тафсир, гIулумул Къуръан, балагъат, магIан, мантIикъ, нахIви, сарф, тасаввуф - ракI бацIцIад, рухI камил гьабиялде инсан вачунеб гIелму - гьал киналго гIелмабазул цIарал аварагасул заманалда рукIинчIо, амма гьезул магIнаги хIакъикъатги аварагасул заманалда букIана

Гьал киналго гIелмабазда гьоркьосаги босун, тасаввуф аварагасул заманалда букIинчIин абулев чияс цогидал шаригIаталъул гьал гIелмабиги МухIаммад аварагасул заманалда рукIинчIин абизе ккела. Тасаввуф аварагасул заманалда букIинчIин абулевги ккола жинда я тасаввуф, яги ислам, яги исламияб тарих, яги исламиял гIелмаби лъаларев чи.

Тасаввуф МухIаммад аварагасулги гьесул асхIабзабазулги заманалда букIараб жо бугищ?

Нилъеца цебеккун бицана тасаввуф ихIсан кколилан. Гьединлъидал ихIсанги, иман-исламго гIадин, Аллагьасул рахъалдасан ЖабрагIил малаикги рещтIун, гьес МухIаммад аварагасе суалалги кьун, аварагас жавабалги кьун, асхIабазабазда малъараб жо ккола.

Дунялалдаго машгьурав имам, исламияб тарихалъул кIудияв гIалимчи Ибну Халдуница «Альмукъаддимат» абураб тIехьалда хъвалеб буго: «Тасаввуф ккола исламияб миллаталда жиб загьирлъараб гIелму, тасаввуфалъул аслуги суфизабазул нухги исламияб умматалъул цересел, кIудиял гIадамазулъ, асхIабзабазулъ, тIабигIиназулъ гьездаса хадур рачIаразулъги хIакъаб, битIараб нухлъун букIуна. Гьеб асхIабзабазулъги тIибитIун букIана», - абун.

Доктор АхIмад ГIалвашица хъвалеб буго: «АсхIабзабиги табигIиналги, гьезда суфизабиян абичIониги, хIакъикъаталда суфизабилъун рукIана», - абун. ХIакъикъаталдаги, тасаввуфалъул имамзабаз хъварал тIахьалги цIаларав, гьез сунде халкъ ахIулеб бугебалиги бихьарав чияс, асхIабзабазулъ тасаввуф букIинчIин кидаго абиларо.

Исламалъул имамзабаз, агьлу-суннат валь-жамагIаталъул гIалимзабаз абулеб буго тасаввуф гIелму исламалъе рухI гIадаб жо бугин, тасаввуф цадахъ гьечIони, иманги исламги камиллъуларин, гьезул хIакъикъаталдеги инсан щоларин абун.

Дунялалдаго машгьурав гIалимчи МухIаммад СагIид Рамазан аль-БутIияс «Гьаза Валиди», «Ассалафият», «ШархI аль-хIикам аль-гIатIаият», «Фикъгьу ссират» абурал тIахьазда хъвалеб буго: «ХIакъикъияб тасаввуф исламалъул жанисеб ракIги рухIги гIадаб жо ккола», - абун.

АРСЛАНГIАЛИ ГIУМАРОВ

2026-03-15 (Шаввал 1447 с.) №6.


«Шукруялъул мажлис»

Рамазан моцIалъул хIурматалда, Унсоколо районалъул ХъахIабросулъ тIоби-тIана «Шукруялъул мажлис» абун цIар лъураб руччабазул данделъи.   Гьениб лъималаз ри-кIкIана кучIдул, ахIана нашидал, бихьизабуна ясал цадахъ кIал биччазе иналъул ва цоцазул тIалаб гьабиялъул хIакъалъулъ...


Суал-жаваб

Шукруялъул сужда кида гьабулеб? Щукруялъул сужда гьабизе суннатаб буго. Гьебги гьабула циндаго ракIалда букIинчIеб бакIалдаса нигIмат тIаде бачIиндал яги жиндаса балагь нахъчIвайдал. Гьединго, суннатаб буго шукруялъул сужда гьабизе квешаб унти бугев яги балагьалде ккарав чи вихьидал, Аллагьас I...


Килдерил гIолилазул ифтIар

Гумбет районалъул Килялъ росдал гIолохъабаз МахIачхъалаялда тIобитIана ифтIаралъул сордо. Тадбиралда гIахьаллъи гьабуна районалъул имамзабазул советалъул председатель МухIаммаднур МухIаммадов, росдал имам ГIабдула СултIанов ва цогидалги. ГIалимзабаз ва имамзабаз гIолилазул суалазе кьуна жавабал,...


ХIикматал махлукъатал

Оляпка   Гьеб буго гIажаибаб хIинчI. Къадако хIанчIазул тайпабаздасан кколеб гьеб буго лъелъе кIанцIизе ва жаниб хьвадизе гьунар бугеблъун.   Гьеб букIуна цIорорал хехчвахулел мугIрузул лъаразул рагIаллъабазда. Лъелъеги кIанцIула квачаялъухъ хал гьабичIого. Лъелъе кIанцIула квен...


НуцIби рагьун рукIаго, гIедегIе

ГIадамаз гIемер ракIалде щвезабула жидерго гIолохъанлъи. Гьел ракIалдещвеял гвангъарал ва рохалилаллъун рихьизе бегьула гIолохъанлъи нилъер къуваталъул ва чIаголъиялъул цIураб мех букIиналъ.   Амма гIолохъанлъиялъул щибаб ракIалдещвеялъ гуро рохел кьезе кколеб. ГIолохъанлъи мунагьазулъ ва...