Аслияб гьумералде

Тасаввуфалъул хIакъикъат

Тасаввуфалъул хIакъикъат

Тасаввуфалда тIасан бицунеб хабар батIи-батIияб буго. Масала, цояз абула гьеб мекъаб бугин, цогидаз гIорхъолъа арал жал гIунтIизарула. Гьединлъидал нилъ раккизе ккола гIалимзабазул тIахьазде, гьезул рагIабазде.

«Тасаввуф» ва «суфи» абураб рагIи ХIасанул Басриясул заманалда баккана. Амма гьеб цIар тIибитIана имам Маликил заманалда, исламалъул кIиабилеб гIасруялъул тIоцебесеб бащалъиялда. Гьеб нахъа баккараб бугин абураб жоялъ магIна кьоларо тасаввуф МухIаммад аварагасул заманалда букIинчIилан абураб. Тасаввуф ккола шаргIиял гIелмабазул цояб, жидер цIарал нахъа ракканиги, хIакъикъат МухIаммад аварагасул заманалдаго рукIарал. Масала, калам яги гIакъида, усул, мусталахIул хIадис, тафсир, гIулумул Къуръан, балагъат, магIан, мантIикъ, нахIви, сарф, тасаввуф - ракI бацIцIад, рухI камил гьабиялде инсан вачунеб гIелму - гьал киналго гIелмабазул цIарал аварагасул заманалда рукIинчIо, амма гьезул магIнаги хIакъикъатги аварагасул заманалда букIана

Гьал киналго гIелмабазда гьоркьосаги босун, тасаввуф аварагасул заманалда букIинчIин абулев чияс цогидал шаригIаталъул гьал гIелмабиги МухIаммад аварагасул заманалда рукIинчIин абизе ккела. Тасаввуф аварагасул заманалда букIинчIин абулевги ккола жинда я тасаввуф, яги ислам, яги исламияб тарих, яги исламиял гIелмаби лъаларев чи.

Тасаввуф МухIаммад аварагасулги гьесул асхIабзабазулги заманалда букIараб жо бугищ?

Нилъеца цебеккун бицана тасаввуф ихIсан кколилан. Гьединлъидал ихIсанги, иман-исламго гIадин, Аллагьасул рахъалдасан ЖабрагIил малаикги рещтIун, гьес МухIаммад аварагасе суалалги кьун, аварагас жавабалги кьун, асхIабазабазда малъараб жо ккола.

Дунялалдаго машгьурав имам, исламияб тарихалъул кIудияв гIалимчи Ибну Халдуница «Альмукъаддимат» абураб тIехьалда хъвалеб буго: «Тасаввуф ккола исламияб миллаталда жиб загьирлъараб гIелму, тасаввуфалъул аслуги суфизабазул нухги исламияб умматалъул цересел, кIудиял гIадамазулъ, асхIабзабазулъ, тIабигIиназулъ гьездаса хадур рачIаразулъги хIакъаб, битIараб нухлъун букIуна. Гьеб асхIабзабазулъги тIибитIун букIана», - абун.

Доктор АхIмад ГIалвашица хъвалеб буго: «АсхIабзабиги табигIиналги, гьезда суфизабиян абичIониги, хIакъикъаталда суфизабилъун рукIана», - абун. ХIакъикъаталдаги, тасаввуфалъул имамзабаз хъварал тIахьалги цIаларав, гьез сунде халкъ ахIулеб бугебалиги бихьарав чияс, асхIабзабазулъ тасаввуф букIинчIин кидаго абиларо.

Исламалъул имамзабаз, агьлу-суннат валь-жамагIаталъул гIалимзабаз абулеб буго тасаввуф гIелму исламалъе рухI гIадаб жо бугин, тасаввуф цадахъ гьечIони, иманги исламги камиллъуларин, гьезул хIакъикъаталдеги инсан щоларин абун.

Дунялалдаго машгьурав гIалимчи МухIаммад СагIид Рамазан аль-БутIияс «Гьаза Валиди», «Ассалафият», «ШархI аль-хIикам аль-гIатIаият», «Фикъгьу ссират» абурал тIахьазда хъвалеб буго: «ХIакъикъияб тасаввуф исламалъул жанисеб ракIги рухIги гIадаб жо ккола», - абун.

АРСЛАНГIАЛИ ГIУМАРОВ

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Мадугьалзабазул лъимер...   Цо тIалаялъ тIадехун ругел цIиял мадугьалзабаз дун махIрум гьаюна кинаб букIаниги парахалъиялдаса. Гьезул лъимер гьоркьоса къотIичIого гIодула яги къаси цо тIубараб мехалъцин бекерахъдула, дванкола. Гьединаб хъуй букIаго хIухьбахъизе санагIалъи букIунаро. Дица...


ХIикматал махлукъатал

ГIанкI   ГӀемерисез гIанкI рикIкIуна хIинкъараб рухIчIаголъи-лъун. Амма гьеб буго кутакалда сихIираб ва бекеризе гьунар бугеб.   Заман бихьун гьелда кIола тIомол расул кьер хисизеги. Кьер хисиялъ кумек гьабула бахчизе. Гьеб бекерула 70-80 километрги сагIтие тун. Амма борчIизе рес...


Кверги кумекги битIарав

Тохтурзаби рукIуна лъабго батIиял: Аллагьас кверчIварал, Аллагьасда мугъчIварал ва Аллагьас жидедаса цIунаял. Гьел ратIа рахъизеги захIмалъуларо, чанцIулго рихьун лъала кинав гьев вугевалиги, гIадамаз хехго мустахIикъаб къиматги кьола. Жакъа гьаниб жиндир бицен гьабулев тохтур, ЛъаратIа...


Тебетараб хоно

Инсанасул гӀумруялъе хӀажа-табщинаб бижарав, нилъеда рикӀкӀун хIалкIоларел гӀемерал нигӀматал нилъее кьурав, гӀаламалъулго БетӀергьан Аллагьасе ﷻ буго рецц. Гьединал нигIматазул цояб ккола гӀанкӀодул хоно - гӀадатияб ва хӀалтӀизабизе рес бугеб, сахлъиялъе гӀемераб пайда кьолеб...


Нужее баяналъе

  Киталъул чохьониве щив авараг ккарав? – Юнус авараг. Маккаялъул сураби чан ругел? – 85. Мадинаялъул сураби чан ругел? – 29. МоцI чан нухалъ рехсараб Къуръаналда? – 12 нухалъ. Къуръаналда бугеб бищун кIудияб къиса щиб? – Юсуф...