Аслияб гьумералде

Тасаввуфалъул хIакъикъат

Тасаввуфалъул хIакъикъат

Тасаввуфалда тIасан бицунеб хабар батIи-батIияб буго. Масала, цояз абула гьеб мекъаб бугин, цогидаз гIорхъолъа арал жал гIунтIизарула. Гьединлъидал нилъ раккизе ккола гIалимзабазул тIахьазде, гьезул рагIабазде.

«Тасаввуф» ва «суфи» абураб рагIи ХIасанул Басриясул заманалда баккана. Амма гьеб цIар тIибитIана имам Маликил заманалда, исламалъул кIиабилеб гIасруялъул тIоцебесеб бащалъиялда. Гьеб нахъа баккараб бугин абураб жоялъ магIна кьоларо тасаввуф МухIаммад аварагасул заманалда букIинчIилан абураб. Тасаввуф ккола шаргIиял гIелмабазул цояб, жидер цIарал нахъа ракканиги, хIакъикъат МухIаммад аварагасул заманалдаго рукIарал. Масала, калам яги гIакъида, усул, мусталахIул хIадис, тафсир, гIулумул Къуръан, балагъат, магIан, мантIикъ, нахIви, сарф, тасаввуф - ракI бацIцIад, рухI камил гьабиялде инсан вачунеб гIелму - гьал киналго гIелмабазул цIарал аварагасул заманалда рукIинчIо, амма гьезул магIнаги хIакъикъатги аварагасул заманалда букIана

Гьал киналго гIелмабазда гьоркьосаги босун, тасаввуф аварагасул заманалда букIинчIин абулев чияс цогидал шаригIаталъул гьал гIелмабиги МухIаммад аварагасул заманалда рукIинчIин абизе ккела. Тасаввуф аварагасул заманалда букIинчIин абулевги ккола жинда я тасаввуф, яги ислам, яги исламияб тарих, яги исламиял гIелмаби лъаларев чи.

Тасаввуф МухIаммад аварагасулги гьесул асхIабзабазулги заманалда букIараб жо бугищ?

Нилъеца цебеккун бицана тасаввуф ихIсан кколилан. Гьединлъидал ихIсанги, иман-исламго гIадин, Аллагьасул рахъалдасан ЖабрагIил малаикги рещтIун, гьес МухIаммад аварагасе суалалги кьун, аварагас жавабалги кьун, асхIабазабазда малъараб жо ккола.

Дунялалдаго машгьурав имам, исламияб тарихалъул кIудияв гIалимчи Ибну Халдуница «Альмукъаддимат» абураб тIехьалда хъвалеб буго: «Тасаввуф ккола исламияб миллаталда жиб загьирлъараб гIелму, тасаввуфалъул аслуги суфизабазул нухги исламияб умматалъул цересел, кIудиял гIадамазулъ, асхIабзабазулъ, тIабигIиназулъ гьездаса хадур рачIаразулъги хIакъаб, битIараб нухлъун букIуна. Гьеб асхIабзабазулъги тIибитIун букIана», - абун.

Доктор АхIмад ГIалвашица хъвалеб буго: «АсхIабзабиги табигIиналги, гьезда суфизабиян абичIониги, хIакъикъаталда суфизабилъун рукIана», - абун. ХIакъикъаталдаги, тасаввуфалъул имамзабаз хъварал тIахьалги цIаларав, гьез сунде халкъ ахIулеб бугебалиги бихьарав чияс, асхIабзабазулъ тасаввуф букIинчIин кидаго абиларо.

Исламалъул имамзабаз, агьлу-суннат валь-жамагIаталъул гIалимзабаз абулеб буго тасаввуф гIелму исламалъе рухI гIадаб жо бугин, тасаввуф цадахъ гьечIони, иманги исламги камиллъуларин, гьезул хIакъикъаталдеги инсан щоларин абун.

Дунялалдаго машгьурав гIалимчи МухIаммад СагIид Рамазан аль-БутIияс «Гьаза Валиди», «Ассалафият», «ШархI аль-хIикам аль-гIатIаият», «Фикъгьу ссират» абурал тIахьазда хъвалеб буго: «ХIакъикъияб тасаввуф исламалъул жанисеб ракIги рухIги гIадаб жо ккола», - абун.

АРСЛАНГIАЛИ ГIУМАРОВ

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


Гъапуллъуге

Нилъеца гьаб дунялалда чан сон баниги, мурад буго гIумрудул ахиралда иманалда, исламалда, калиматул шагьадаталда рухIги иманалда бахъун дунял тей.   Хвезе рукIинги хIакъаб бугелъул, кинабниги жо Аллагьас сабабаздаги базабун бугелъул, иманалда хвезе ккани, гьелъиеги тIахьазда рихьизарурал...


Сапаралда кинав вукIарав Авараг ﷺ?

(Байбихьи цебесеб номералда)   АсхIабзабазул ургъел ва кумек   Сапаралде вахъаралъув Авараг ﷺ вукIана цевехъанлъун гуревги, жинда божилъи гьабулев гьалмагълъунги. Гьев кидаго вукIунаан аскаралда яги къапилаялда нахъа-нахъа, хадур ккаразе, загIипазе, унтаразе кумек гьабизелъун. Гьелъие...


ЦIоросаролъ

ЦIоросаролъ ккола ракъи буссинабулеб ва халкъалда гьоркьоб машгьураб нигIмат. Гьелъулъ белок, клетчатка, витаминал ва минерал гIемер руго. ХIалакълъизе хIаракат бахъулел гIадамаз гьикъула, диетаялда вугеб мехалда цIоросаролъ кваназе бегьулищин абун.   ЦIоросаролъалъ кумек гьабула гIорцIизе....


Малик ибну Динар

Малик ибну Динар Абу ЯхӀя ал-Басри ккола табигӀиназул щуабилеб кьералъул чи. Гьев гьавуна ибну ГӀабасил заманалда ва цӀалана Анас ибн Маликида цеве, гьесдасан хӀадисалги рицана.   Бухарияс, Абу Давудица, Тирмизияс, ан-Насаица ва ибну Мажагьица тIахьазда рехсана Малик ибну Динаридасан рицунел...


Аллагьасе ﷻ рокьуларел

Исрап гьаби какун буго кинабго жоялъулъ. Гьелде кIвар кьезе ккола бусурманчияс. Щайгурелъул, жакъа исрап гьабулеб буго кваналеб кванилъ, гьекъолеб жоялъулъ. Кваналев чиясул столалда тIад букIуна чанго батIияб нигIмат. РетIунеб ратIлилъ гьабулеб исрапалъул пикру гьабе. Щивасул батула чанго соналъ...