САВОЛУ ҶАВОБ

Касе ба хонаи Худо раваду ҳаҷ кунад, тамоми гуноҳҳояш бахшида мешавад. Оё ин ҳақиқат дорад?

Бале, ҳар касе адои ҳаҷ кунад, Аллоҳ гуноҳони ӯро бахшида мегардонад. Паёмбарамон Ҳазрати Муҳаммад ﷺ мефармояд: «Ҳар кӣ ҳаҷҷи фарзӣ кунад ё умра анҷом диҳад, инҳо меҳмони Аллоҳ ҳастанд. Агар дуо кунад иҷобат мешавад, агар талаби мағфирати гуноҳ кунад, бахшида мешавад».

Ахта кардани ҷорво аз рӯйи мазҳаби ҳанафӣ иҷоза дорад?

Имам Аловуддин ал-Хаскафи дар китоби «АдДур ал-Мухтор» чунин навишта дорад, ки: “Ахта кардани ҷорво иҷоза дода шудааст, ҳатто гурбаро низ, лекин донишмандон инро он замон дуруст мешуморанд, ки ин амал манфиате дошта бошад. Дар сурати манфиятовар набошад ахтакорӣ манъ аст”. Имом ибни Обиддин дар тафсири сухани ал-Хаскафӣ чунин навиштааст, ки: “Сухани алХаскафӣ дар бораи қарори олимон барои ахта кардани ҳайвонот аз он назар аст, ки агар ба фарбеҳ кардан бошад, ё барои паст кардани ваҳшигарӣ. («Хашияту ибн Обидин»)

Агар дар масҷид одам барои намози якҷоя ҷамъ шуда бошад, лекин имом алакай намозгузорӣ кардааст, пас кӣ метавонад имом шуда, намозгузорӣ кард?

Дар чунин ҳолат нафари донандаи низоми намозгузорӣ имом шавад беҳтар аст. Дар баробари ин одам аз Қуръон он қадар оя донад, ки барои гузориши намози суннат ва иловагӣ кифоя кунад. Ӯ бояд касе бошад, ки аз амали зишти ошкоро боэҳтиётӣ карда тавонад, аркон, воҷиб, сунат, одоби намоз ва амалҳои ношояме, ки барои намозгузорӣ халалдор мешавад, донад. («Марак ал-Фалоҳ», «Ҳошияту Тахтови»)

Дар баъзе аз масҷидҳо замони саф кашидан ба намоз “Қомат, қомат” гӯянд. Чунин кардан мумкин аст? Ин чӣ маъне дорад?

Мутобиқи мазҳаби ҳанафӣ дар байни азон ва иқомат тасвиб кардан беҳтар аст. Тасвиб бори дигар гуфтани иқомат баъди азон аст, ки дар ҳар ҷо гуногун буда, аз тарафи бузургони ин макон ба монади “саф кашед, саф кашед” қабул шудааст. Ин садо онро мефаҳмонад, ки: “Барои адои намоз саф кашед”, ё “ас-салоҳ, ас-салоҳ”, яъне “намоз, намоз” гузорида мешавад. Ҳолатҳои дигар ҳам иҷоза аст. Иҷро кардани тавсиб дар панҷ намоз аз он хотир ба роҳ монда шудааст, ки одамон дар кори дин ба тамбалӣ роҳ доданд. Аз рӯйи баъзе амалҳо, баъд аз азон интизори вақте мешаванд, ки 20 оя хонда метавон. Баъд тавсибро такрор карда, иқомат хонда мешавад. («Хашияту Ибн Обидин»)

Мегӯянд, пайғамбар дар қиёмат уммати худро шафоат мекунад, вале агар Худованд розӣ бошад. Ба инаш ҳам бовар кунем? Пас ин чӣ хел шафоат мешавад?

Бале! Ҳабиби худо рӯзи қиёмат умматонашро шафоъат мекунад. Шафоъат, яъне кумак ё ёрӣ кардан аст, то аз зиллати он рӯз наҷот биёбӣ.

Дар 1 шумораи “Ас-салам” суоле гузошта шуда буд, ки агар бо зан даст ба даст салом кунӣ, таҳорат вайрон карда мешавад. Ҷавоб ҳам дода шуда буд, ки вайрон намешавад. Гуноҳ аст, ки дасти зани бегонаро бирасӣ? Аз ин гуфтаҳо бармеод, ки мумкин аст...

Дар ин ҳолат таҳорат шикаста нагардад ҳам, лекин наздик шудан ба зани бегона манъ аст. Дар ҳадиси Паёмбар ﷺ омада, ки: “Барои мард беҳтар аст, ки сӯзаноҳан ба сар занад, пеш аз оне, ки ба зани иҷозаи наздик шудан надорад бирасад”. (Ат-Табарӣ) Агар ҳама чизи мамнуъ вузуъро шиканад, он гоҳ туҳмат, дуруғгӯйӣ, ғайбаткорӣ, дуздӣ ва монанди инҳо шикашандаи вузуъ хоҳанд шуд. Агар зан калонсол бошад, бо ӯ дастфишонӣ гуноҳе надорад. (“Ал-Ихтиёр”)

Шунидам, ки агар ягон чизеро бихарӣ, ё фурӯшӣ, зарур аст, ки фурӯшанда: “Ман фурухтам” ва харанда: “Ман харидам”. Ин гуфта ҳақиқат дорад?

Мутобиқи фаҳмиши мазҳаби ҳанафӣ чунин амал ҳатмӣ нест. Яъне, агар фурӯшанда молро баъди пардохт ба харидор дода бошад ва ҳеч кадом “Ман фурӯхтам”-у “Ман харидам” нагуфта бошанд ҳам, маълум аст, ки бо ризогии дутарафа савдо дуруст ба анҷом расонида шудааст. («Ал-Лубоб фи шарҳ ал-Китоб»)

Кадом намозро зан бояд хонад?

Дар давраи гуломанӣ (ҳайз) ва замони баъди таваллуд занҳо намозгузорӣ карда наметавонанд ва баъдан хондани онҳо низ зарурат надорад. Дигар намози фарзие, ки бо сабаби гуногун иҷро накарда, қазойӣ бояд хонд. Агар гулдоманӣ баъд аз оғози замони намоз сар шавад ва то ба анҷоми он ин намоз фурсати таҳорат шароит бошад, занҳо ин намозро баъди гузашти гулдоманӣ ҷуброн, яъне гузориш бояд кард. Агар гулдоманӣ то оғози намоз ба поён расида бошад, ҳар чӣ зудтар таҳорат ва намозгузорӣ бояд кард. Агар пойни гулдоманӣ ба охири намоз рост ояд, намоз гузошта бояд шавад. Вақти ба пуррагӣ тоза шудани бадани зан аз гулдоманиро муайян кардан душвор аст, барои ҳамин ҳама гуна намозҳои гузашта (фарз), гузорида бояд шаванд. Агар зан ба намозҳои дар боло ишора шуда аҳамият надода, гузориш накунад, дар давоми зиндагӣ қазойӣ аз ҳад зиёд ҷамъ хоҳад шуд. («Дурар ул-Ҳуккам»)

Пеш аз аср хондани намози суннат мумкин аст?

Пеш аз фарзи намози аср мустаҳоб аст, ки 4 ракаат намози суннат гузошта шавад. Ҳадиси муътабаре ҳаст, ки: “Ҳар он, ки пеш аз фарзи намози аср 4 ракаат намози суннат гузорад, ба ӯ оташи дӯзах нарасад”. Баъзе аз донишмандон дар он ақидаанд, ки метавон 2 рукаат, ё 4 ракаатро интихоб кард. “Марак ал-Фалоҳ”