Ҳақиқати бандагӣ
Бояд худро дар мартабаи фурӯтар аз ҳар ҳамнишини хеш пиндорем.
Ибодат ниҳояти хоксориву фурӯтанӣ бо эҳсоси нотавониву ниёзмандӣ, изҳори итоату фармонбарӣ ва зориву илтиҷои пайваста аст. Хоксорӣ бо нармии қалб ва пажмурдагиву шикастагии он, бинобар нотавониву ниёзмандӣ бошад ва ин нармӣ асоси ибодати қалбӣ аст. Чун касе яқин кард, ки ӯ фурӯтар аз ҳар ҳамнишини хеш аст, ҳамаи ҳастӣ дар мартабаи пири ӯ қарор гирад1, зеро ҳар он чӣ дар вуҷуд бошад, Ҳақ таоло онро дорои хусусияте гардонидааст, ки ба ҷуз он дар дигар мавҷудот набошад. Пас, соҳиби ин мақом ба он хусусият менигарад ва аз он баҳравар мешавад. Аз ҳамнишини осиву гунаҳгори хеш, масалан, фармонбариву сабр дар балои Худои азза ва ҷаллро мегирад, то ин ки он бало дур гардад. Аз саг, агар бо ӯ нишаст, ба ҷафо тоб овардан ва чизе аз моли дунё, ба ҷуз сершавии ишкамаш, захира накарданро касб мекунад, хушнудии зиёд аз соҳибаш ба хӯрдани устухонҳои пӯсида, дилкушодӣ ва доштани дӯстӣ бо касеро меомӯзад, ки ба ӯ эҳсон кардааст. Аз санг сабр кардан бар онро ёд мегирад, ки ӯро аз кӯҳ бо оҳан канда, паҳлуҳояшро метарошанд, сипас аз он таҳкурсии девори ҳоҷатхона месозанд. Аз хар ва уштур бурдбории онҳоро бар кашондани бор ва бар пушти худ нишондани соҳибашро меомӯзад. Аз хурӯс, чун бо ӯ нишаст, бедордилии зиёду рашки ӯ ва хасисӣ накардан бар аҳли аёлашро меомӯзад. Аз шамъ ва чароғ равшан кардани ҳамнишини худ ва сабри онҳоро бар азоб кашидан дар оташ ба хотири ҳамнишинаш касб мекунад.
Ҳар кӣ худро фурӯтар аз ҳар ҳамнишинаш шуморад, пас ӯ рафиқи Паёмбари Худо ﷻ бошад. Аз фоидаҳои фурӯтарӣ ба чунин шинохт посухи ранҷовар надодан ба касест, ки ба мо сухани хашмбарангез гӯяд. Аз дигар фоидаҳои он ҳамчунин тан додан ба мардум аст дар ҳар он чӣ аз мартабаҳои камол иддио мекунанд, чун аз асрори халқи Худо ﷻ ба ҷуз Ӯ таоло, сипас, ҳамон кас аз халқ, ки Худованд он асрорро барояш ато кардааст, касе дигар огоҳ нест. Пас, агар инсоне моро аз сирри худ огоҳ созад, мо бовар мекунем ва ӯро дурӯғгӯ хондани мо нифоқ, балки сари нифоқҳо бошад.
Имом Афзалуддин (қдс) имом Шаърониро (қдс) насиҳате карда, гуфта буд: «Чун ба маҳфиле ворид шудӣ ё ба иёдати беморе аз бузургон рафтӣ, зинҳор дар садри маҷлис нанишинӣ, ҳарчанд он ҷо холӣ ҳам бошад, чунки шояд яке аз бузургон дарояд, он гоҳ туро бархезонанд ва дар хиҷолат гузоранд, пас, ту дар хиҷолат монӣ ва нафсат ба ҷунбиш ояд. Инро дониста бош ва ба он амал бикун! Ва нест ин, магар аз боби дидан худро фурӯтар аз ҳар касе, ки бо вай ҳамнишин шавӣ».
__________________________________
1 Тамоми дунё мисли шайх-муаллим мегардад.
