Ахлоқ

Ахлоқ

ҲАҚИҚАТИ НАФСИ АММОРА

Чун шутурмурғе шинос ин нафсро,

Не кашад бору на парад бар ҳаво.

Гар бупар гӯияш, гӯяд уштурам,

В-ар ниҳӣ бораш, бигӯяд тоирам.

Чун гиёҳи заҳр рангаш дилкаш аст,

Лек таъмаш талху бӯяш нохуш аст.

Гар ба тоъат хонияш, сустӣ кунад,

Лек андар маъсият ҷусти кунад.

Нафсро он беҳ, ки дар зиндон кунӣ,

Ҳар чи фармояд, хилофи он кунӣ.

Коми нафсатро баровардан хатост,

З-он ки душманро бипарвардан хатост.

Чун шутур андар раҳи ӯ бош каш,

Бори тоъат бар дари ҷаббор каш.

Бори эзидро ба ҷон бояд кашид,

Варна ҳамчун саг забон бояд кашид.

Ҳар кӣ гардан мекашад з-ин борҳо,

Бошад аз нафрин бар ӯ анборҳо.

Чун шутурмурғ ҳар кӣ аз бораш гурехт,

Аз гулистони ҳаёташ пар бирехт.

Ҳар кӣ борашро таҳаммул мекунад.

Дар ҷаҳон ҷонаш таҷаммул мекунад,

Кардаӣ бори амонатро қабул,

Аз кашидан пас набояд шуд малул.

Рӯзи аввал худ фузулӣ кардаӣ,

В-он фузулӣ аз ҷуҳулӣ кардаӣ.

Ҷунбише кун, эй писар, ғофил мабош,

Чун бале гуфтӣ ба манн танбил мабош.

То нагирӣ тарки молу иззу чоҳ,

Аз ҳама бар сар наёбӣ чун кулоҳ.

Нест мардӣ хештан оростан,

Қасди ҷон кард он кӣ ӯ орост тан.

Нест бар тан беҳтар аз тақво либос,

Дар такаллуф мардро набвад асос.

Ҳар кӣ ӯ дар бандӣ ороиш бувад,

Дар ҷаҳон фарзанди осоиш бувад.

Оқибат ҷуз номуродӣ набвадаш,

Баҳравар аз айшу шодӣ набвадаш.

Худситоӣ пешаи шайтон бувад,

Ҳар кӣ худро кам занад, мард он бавад.

Гуфт шайтон: ” ман зи одам беҳтарам”,

То қиёмат гашт малъун лоҷарам.

Аз тавозӯъ хок мардум мешавад,

Нури нор аз саркашӣ гумм мешавад.

Ронда шуд иблис аз мустакбирӣ,

Гашт мақбул одам аз дасти мустағфирӣ.

Шуд азиз одам чу истиғфор кард,

Хор шуд шайтон чу истикбор кард.

Дона паст афтад, забардасташ кунад,

Хӯшае чун сар кашад, пасташ кунад.

ТАВОЗӮЪ ВА СӮҲБАТИ ДАРВЕШОН

Гар туро ақл аст бо дониш қарин,

Бош дарвешу ба дарвешон нишин.

Ҳамнишини ҷуз ба дарвешон макун,

То тавонӣ ғайбати эшон макун.

Ҳубби дарвешон калиди ҷаннат аст,

Душмани эшон сазои лаънат аст.

Пӯши дарвеш ғайр аз дақл нест,

Дар паи кому ҳавои халқ нест.

Мард то нанҳад ба фақри нафс пой,

Раҳ куҷо ёбад ба даргоҳи худой.

Марди раҳ дар банди қасру боғ нест,

Дар дили ӯ ғайри дарду доғ нест.

Гар иморатро барӣ бар осмон,

Оқибат зери замин гардӣ ниҳон.

Гар чу Рустам шавкату зӯрат бувад,

Ҷой чу баҳром дар гӯрат бувад.

Эй писар, аз охират ғофил мабош,

Бо матои ин ҷаҳон хушдил мабош.

Дар балиёти ҷаҳон саббор бош,

Гоҳи неъмат шокири ҷаббор бош.

АЛОМАТИ ШАҚОВАТ

Чор чиз осори бадбахтӣ бувад,

Ҷоҳилию қоҳилӣ, сахти бувад.

Бекасию нокасӣ ҳар чор шуд,

Бахти бадро ин ҳама осор шуд.

Он кӣ дар банди ибодат мешавад,

Бешак, аз аҳли саодат мешавад.

Бар ҳавои худ қадам ҳар к-ӯ ниҳод,

Кай тавонад кард бо нафсак ҷиҳод?.

Ҳар ки созад дар ҷаҳон бо хобу хур,

Дар қиёмат набвадаш з-оташ гузар.

Рӯ бигардон аз муроду орзӯ,

Пас ба даргоҳи Худо меор рӯ.

Комронӣ сар ба нокомӣ кашад,

Марди раҳ хатти накӯномӣ кашад.

Амру наҳҳи ҳақ чу дорӣ, эй валид,

Пас марав дунболаи нафси палид.

Ҳар кӣ тарки комронӣ мекунад.

Бар хилофаш зиндагони мекунад,

Амру наҳҳи ҳақ зи “Қуръон” гӯш дор,

Ҷои шодди нест дунё, ҳуш дор.