Жигьиларин гьялак`вал

Жигьиларин гьялак`вал

Жигьиларин гьялак`вал

 

Жигьиларин гьялак`вал

Аллагьу Тааьлайи гирами Каламдиъ дупна (мяна): «Аллагьу Тааьлайин рякъюхъна гьикматвалиинди ва ужуб насигьятниинди теклиф апIинай…». Гьаму гирами аятдиъ Аллагьу Тааьлайи ухьуз, Чан рякъюз инсанариз фици теклиф дапIну ккундуш, ачухъди дупна.

 

Саб му ляхин ваъ, хъа фунуб вушра ляхин гьамци утканвалииинди, ужуб гафниинди кIури гъахьиш, дидкан аьхю мянфяаьт а ва Аллагьу Тааьлайинра разивал шул.

Му бицIи макьалайиъ жигьиларин гьялак`валикан ктибтуз ккундузуз. Гьяйифки, гъи жигьилариз чпи кIурубтIан рябкъюрадар, чпи кIуруб гьякь, имбудари кIуруб нягьякь - магьа саспидарин гьамциб фикир ву. Мурариз гирами Каламра, Пайгъамбарин ﷺ гьядисарра анжагъ чпизтIан аьгъдар кIури фикир вуш кIури хиял шулу.

Гъийин дюшюшариз фикир тувай, саспи вахтари жигьилари апIру гафариин мюгьтал шулу. Магьа дурарикан бязидар: йиз аба-баб гьеле Ислам диндиз дуфнадар, йиз гъунши мусурман дар ва гь.ж.

«Йиз аба-баб гьеле Ислам диндиз дуфнадар» - му гафар себеб духьну инсан лап читин гьялнаъ хьуз мумкин ву. Яв аба-баб кяфирар вуш, хъа дурариланмина гъахьи веледарин гьял фициб ву? Яв гьял фициб ву? Хъа дурар мусурмнар даруб фици ахтармиш гъапIунва? Тмуну касдиз мусурман дар кIуру гьюкум адабгъайиз шариаьтдиъ улупнайи къайдйир ахтармиш гъапIуна?

Гьаму суалариз уву якьинди жаваб тувиш, ари гьадмуган уву гьякь даруб мялум шулу. Гьич сар мусурман касдира мусурман дарза асуллагь кIурдар. Ав, дурарикан ктучIвру саспи ляхнар лап чIурударра хьуз мумкин ву. Хъа инсанади шагьадат келима урхури, Аллагьу Тааьла ва Мугьяммад пайгъамбар тасдикь апIуруш, думу мусурман кас ву. Эгер му ляхнар тасдикь апIурдарш, думу мусурманвалиан удучIвуру.

Сабур апIинай, жигьалар! Гьялак махьанай. Гьарсаб апIру ляхин ухьуз Аллагьу Тааьлайи дупнайиганси гьикматвалиинди ва ужуб гафниинди дубхьну ккунду. Ухьу гьялакди апIру гафариланмина гъуландарин, мирас-варисдин арайиъ аьлакьйир чIур хьуз мумкин ву. Мусурмнар чиб-чпихьан жара духьну ккундар, дурар жара апIру ляхнарихьан ярхлара духьну ккунду. 

Ихь табасаранлуйирин арайиъ чIуру аьдатар думукьан адар, айидарра яваш-явашди, уткан вяз-насигьят апIури, адагъуз шлудар ву. Эгер дурарикан лап аьхю зарар аш, сабпи нубатнаан, имамари, аьлимари думу ляхнар къайдайиз хиди, хъа жямяаьтдинна, инсанаринна гъаври адру жигьилари ваъ.

Гьарсар жигьилихъан юкIв убгури му макьала бикIураза ва дурарикан саризкьан мянфяаьт шул кIури умуд кивраза.

Илим урхай, илим аьгъю апIинай, му ляхнихъ хъубкьруб фукIара адар. Илим айи касдихъди гаф-чIал апIузра рягьят ву, инсанарин арайиъ гьюрматра, мясляаьтра шулу.

Илим урхувалихъди гьамукьадар ужувлар арайиз гъюраш, гьаз ухьу, му ляхниз фикир тутрувди, имбу ляхнар заанди дидиснайкIан?

Аллагьу Тааьла ухьуз варидариз кюмек ишри, гъит ухьуз гьякь`вал рябкъюз тавфикьвал туври, чIуру рякъхьан, шейтIнин рякъхьан ярхла апIри! Амин!

 

Ансар Рамазанов

 

2026-06-01 (Зуль хижжа 1447 г.) №6.


Жигьилариз ягъурлу рякъ ибшри

Ассаламу аьлайкум, гьюрматлу жигьилар! Магьа мектеб ккудубкlну, гьарури чан уьмрин жилгъа ктабгъру вах улубкьна. Шли урчlвубпи класс ккудубкlну, хъа шли - тамамди йицlисабпи класс. Ва гьамус сарун мектебдин кьяляхъ ярхи уьмрин яркьу рякъюъ учlвру вахт ву. Гьарури чаз чан кlваз хуш вуйи рякъ...


Жилариз хай шлу гъизилин ва арсран гьякьнаан

Жилариз гъизил гьадабтIнайи хъюхъ протезламиш апIуз, тIубарин кIакIар алдарш, дурар протезламиш апIуз ва силбар протезламиш апIури ишлетмиш апIуз хай шулу.   Мураринра чпин шартIар а, мисалназ, гъизилин силбар утканвализ иврайидар вуш - ваъ, хъа мюгьтаж’вал ади вуш - хай шулу. Жандин саб гьендем...


Йишвну инсан фаркьат апIуз хай шулин?

Инсан фукьан вахтна му жилиин яшамиш гъахьишра, ухди-кьанди кечмиш шлур ву. Инсан кечмиш гъахьиган, чIивиди имбурин вазифа думу кас шариаьтдиъ улупнайиганси фаракьат апIуб ву.   Майтихьна вуйи 4 фарз а: жибкIувал, кафнигъян гъидиржувал, жаназа гъудган алапIувал ва накьвдик кивувал. Инсан...


Суал-жаваб

- Йиз суалназ яркьуди жаваб тувуб ккун апlураза. Фуну гъулаз, шагьриз саламдиз гъушишра, гъи варийишвариъ инсан кечмиш хьпахъди аьлакьалу суалар читинди дугъужвна. Иллагьки гьаму саб суалназ, шариаьтдиъ улупнайиси, кьатl`иди жаваб тувайчва: инсан кечмиш духьну 52 кlуру йигъ къайд апlуз хай шулин...


Мугьяррам, цIийи йисандин сабпи ваз

Мугьяррам мусурман календариинди цIийи йисандин сабпи ваз ву. Думу дявйир апIуз, ифи удубзуз ва гьамцдар жара чIуру ляхнар гъахуз гъадагъа дапIнайи юкьуб вазликан сабунуб ву. Мугьяррам гирами ваз вуйиваликан Кьур’андин сурайиъ дибикIна. Гьаддиз гьарсар мусурман кас гьадму ваз Аллагьдин ﷻ...