Мусурмнарин читин гьял

Мусурмнарин читин гьял

Кьасумов Амир Мирзаевич,

Жулжагъ гъул.

 

Дагъустан Республикайин культурайин лайикьлу работник (2004 й).

РФ-йин журналистарин Союздин член (2005 й).

РФ-йин уьмуми образованияйин лайикьлу работник (2006 й).

РФ-йин президентин грантдин сагьиб (2009 й). РФ-йин мялимарин устадвалин бина конкурсдин дипломант (1 степен, 2017 йис.)

 

 

 

Асим гъакlну,

Кlуру хабар

Гъеебхьиган,

Кьурайшитар,

Гъахьну гьялак,

Дугъан келле

Гъабси дапlну,

Чяхир убхъуз.

 

Амриинди

Сар Аллагьдин

Уч гъахьнийи

Гизаф арфар,

Багахьна гъюз

Гъитундайи.

Йишвну  гъубгъу

Лап аьхю мархь,

Сели гъубху

Дугъан майит.

Душмнар мюгьтал

Гъахьи хъасин.

 

Сафар вазли

Пайгъамбрихьна

Гъафнийи сар

Амир кlурур

Ва гъапнийи:

-Гюрчег ву дин

Гьапlуб ухьуз

Сар Аллагьди.

Гьюжат мушвахь

Лазим шулдар.

Умуд кайиз,

Недждайинра

Агьалйири

Кьабул апlур.

Ва узухъди

Эгер гьаиш

Яв вакилар,

Ужу шуйи.

Дидкан зарал

Саризра ктар.

 

Ккунди адар

Ихь  Пайгъамбриз

Дугъан теклиф

Кьабул апlуз.

Амири кlур:

-Фикир мапlан,

Я Пайгъамбар,

Узу жаваб

Тувдиза. ЮкI

Махъарабхан.

 

Рякъюъ учlву,

Бир Мауьна

Гъуйдихъна гъюр.

Йишв адапlуз,

Эргвал йивуз

Шула гьязур.

Санур аьсгьяб

Гъушу  дишла

Ихь Пайгъамбрин

Кагъаз хьади

Аьхюрихьна.

 

Думу аьхюр

Кагъзиз лигдар,

Хъа жиниди

Гъапlу амур

Аьсгьяб йикlуз.

Дугъу дишла

Дих гъапlнийи

Бану  Сулайм

Тухумдиан

Вуйидариз

Бир Мауьна

Гъуйдихъ хъайи

Мусурман ксар

Йивну  йикlуз

Кюмекназ гъюз.

 

Ва дурари

Кьялаъ тlапlу

Бина дишла.

Гъушу вари

Шагьидарди.

Зийнар духьну,

Дахъна Ка`ба

Гъачlидаригъ.

Гъеерхьиган

Гьарйир-сесер,

Хъуркьу минди

Амр ва Мунзир.

Хабар хьайиз,

Ансар Мунзир

Йивну гъакlи –

Шагьидди гъуш.

Амри шулу

Душмнин йисир.

Мялум гъапlган

Амри  вуйиб

Мудар кlуру

Тухумдиан,

Деетнийи

Думу ансар.

Кьяляхъ гъягъру

Рякъюъ дугъу

Йивну гъакlний

Кьюр бутперез.

 

***

Йисирвализ

Диснайидар

Азад апlуз

Ихь Пайгъамбри

Гьар жюрейин

Дакьатаркан

Мусурмнархьан,

Жугьдарихьан.

Му ляхникан

Рази дайи

Бану Надир

Кlуру тухум.

 

Аллагьдикан

Ихь Пайгъамбри

Ккун апlура

Гъудгнин кьяляхъ

Жаза тувуб

Сабра дарди

Мусурман чвйир

Радждиъ гъакlи

Пис  душмандиз.

 

Кьабул гъапlу

Дугъан дюаь:

Цlийир хъахьру

Уьзур абхъну,

Гъийихнийи

Дурар вари.

 

***

 

 

 

 

 

 

Бану Надир

Кlуру тухум

Ву жугьдарин,

Футнайин кlул,

Ка хилин тlул.

Улупури

Чпи марччарси,

Пис жанаврар

Ву гьа дурар,

Гьарган кьяляхъ

Сес хъайидар.

 

Ихь Пайгъамбар,

Аьсгьябарра

Хъади, гъафи

Душман айи

Му мягьялиз,

Уч апlуз пул

Дукlнайи кьюр

Мяргьяматдиз.

 

Урнарихъна

Дуфну, гъапи

Думу тухмин

Вакилари:

-Учву дусай,

Уч дапlну пул

Хурча учу.

 

Гъафил дапlну,

Аьмал апlуз

Ккунди айи

Пис душмандиз.

Му ляхникан

Хабар дебккуз

Ихь  малаик

Жабраил гъюр:

-Гьялак йихь гьа,

Эй Мугьаммад,

Чlуру кьаст а

Пис душмандин.

 

Ихь Пайгъамбри

Кагъаз хьади

Гьау вакил

Жугьдарихьна.

Дидик кайи:

-Йицlуд йигъан

Жугьдар вари

Удучlври му

Мединай`ан.

 

Амма душмни

Ккебгъу дяви,

Инкар гъахьи,

Амма кьувват

Гьудрубкlрувал

Аьгъю хьибган,

Удучlвну  гъуш

Шама шагьриз,

Хьади мутму

Ва мал-къара

Гъабхуз шлубкьан.

 

Ихь Пайгъамбри

Гъапlнийи пай

Дараматар

Мусурмнариз.

Гъубзу девлет

Дигиш гъапlу

Яракьарихъ,

Уьбхюз кlури

Ихь ислам дин

Душмнарихьан.

626-пи

Йисандин вахт,

Шябандин ваз

Улубкьнайи.

Абусуфьян

Гьязур духьна

Хъана дявдиз.

Гъеебхьиган

Дидкан хабар,

Ихь Пайгъамбар

Учlву рякъюъ

Хъади кьушмар.

 

Пайдагъ хьайир

Вуйи Аьли,

Мединайиъ

Мистан имам

Вуди гъитур

Ву Аьбдуллагь.

 

Душман хъуркьу

Захран кlуру

Дерейизди.

Хабар гъабхьи

Мусурмнарин

Кьушмин кьувват

Вуйиб аьхюб.

Абусуфьян

Яваш гъахьи,

Хъасин дугъу,

Гьарай гъапlу:

-Кьурайшитар,

Гъи ихь жергйир

Ву лап зяиф.

Хъасин дарпуз

Ухьу гьяйиф,

Кьяляхъ гъярхьа

Гьарсар хулаз.

Лазим хьиган,

Уч апlурза.

 

Дидкан дишла

Хабар гъабхи

Чархачийи,

Ихь Пайгъамбар

Хъади кьушмар

Кьяляхъ гъафи,

Мюгькам апlуз

Шагьрин сяргьят,

Кючйириъра

Хьуз саламат

Аьсгьябариз

Теклиф диву.

 

2026-09-01 (Рабиуль авваль 1448 г.) №9.


СУАЛ-ЖАВАБ

- Магьа гирами Пайгъамбар ﷺ бабкан духьнайи ваз улубкьна. Ич гъулаъ аьхю мажлис гъабхьну. Йиз аьхюну бай узуз думу мажлиснаъ иштирак махьан, хай шлуб дар кlури, удукьну дугъужвну. Чиб-чпин арайиъ гизаф дерд шлу гафарра гъахьнийич. Му жигьилариз гьапlнайкlан? Гьамус Аллагь ва Пайгъамбар ﷺ кlваин...


Эдеблуваликан кьюб гаф

Гьязряти Уьмари гъапну: «Сифте эдеб бисай, хъа илим аьгъю апlинай». Илимдинтlан нафсдин эдебар гизаф ву, эдеб адарш, илимдиканра мянфяаьт дархьуз мумкин ву. Ислам дин чаин жа-жара шейэрикан дапIнайи хьуб бару али шагьрик мисал ву. Сабпиб – гъизиликан, кьюбпиб - арсракан, шубубпиб...


Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягърур сагъ хьиди

Диндин медицина лап яркьуб ва девлетуб ву, душваъ улупнайи себебариинди жюрбежюр уьзрарихьан сагъ хьуз шула, Аллагьдин ﷺ амриинди.   Мугьяммад Аьбдурягьмановдихъди учу му темайин гьякьнаан сюгьбат гъубхунча, думу учв Мягьячгъала шагьриъ айи Абубакаровдин ччвурнахъ хъайи Медицинайин центриъ...


Яв унчIв марцц апIин!

Саб хизан цIийи хулариз удучIвну. ГвачIнинган нивкI’ан уягъ гъахьибси, хпир унчIв’ан гъилигиган, дугъаз гъуншди ккурттар ерццуз илирчури рякъюру.   - Лиг, фукьан марцциди дарди ккурттар дурччнаш, - гъапи дугъу жилириз. Жилири газат урхурайи ва хпири кIурубдиз фикир...


Ипни хьуз кIури ушв гъибисуриз саваб айин?

Ушв бисувал лап аьхю саваб айи ибадатарикан саб ву. Ушв бисувалин хусуси шартI ният вари ушв батIил апIру вари дюшюшарихьан ярхла хьуб ву.   Гьаци вуйиган, ахсрар ккивхъанмина лавландин гъудгнин вахтназкьан инсанди ушв батIил шлу дюшюшар гъапIундарш, дицирин ушв бисувалин шартIар тамам...