Меккайиъ ва мединайиъ гъафи аята

Меккайиъ ва мединайиъ гъафи аята

Меккайиъ ва мединайиъ гъафи аята

Фуну аятар фу вахтна гьаъдар вуш, фици аьгъю апIуз шулу?

Гирами Кьур’андин вари 114 сура меккайиндариз ва мединайиндариз жара шула. Гьятта саспи сурйирин саб пай аятар Меккайиъ, хъа тмундарсана, кIуруш, Мединайиъ гьаъдарра кмиди а. Хъа гьаз дурар жара дапIна ва фици аьгъю апIуз шулу? Му суалназ гьаму макьалайиъ жаваб тувдихьа.

ВаритIан асас риваятдиинди, Пайгъамбар Мединайиз гъягъяйиз гьау аятар вари меккайиндар ву, хъа гьижра дапIну, Мединайиз гъушхъанмина гьау аятар, - мединайиндар. Му риваятдиинди, аятар ва сурйир гьау вахт гьисабназ гъадабгъура, хъа фуну йишваъ гьаънуш, дидиз лигурадар. Гьаци вуйиган, Мекка гъибису вахтна гьау аятарра мединайиндар шула.

Кьюбпи риваят.

Меккайиъ айи вахтна гьаъдар, гьадушвандар шула, хъа Мединайиъ айиган гьаъдар, думу йишвандар. Му риваятдиъ анжагъ, фуну йишв вуш, гьаддиз лигура, хъа вахтназ лигурадар. Гьаци вуйиган, сафариъ ади гьау аятар, сурйир я меккайиндар, ясана мединайиндар шуладар, дурариз «сафарий» кIуру, яни сафариъ айиган гьаъдар.

Шубубпи риваят.

Мекканлуйирихьна вуйи илтIикIувал ади гьау вагь’ю мекканлу аятар шула, хъа мединайин агьлуйирихьна илтIикIувал айидар - мединайиндар. Му риваятдиинди наан ва фу вахтна гьапIнуш лигурадар, фикир тувра анжагъ му илтIикIуб шлихьна вуш.

Сурйир ва аятар меккайиндар вуш, мединайиндар вуш, фицдар лишнариинди аьгъю апIуз шулу?

Меккайин сурйирин ва аятарин лишнар: думу аятариъ улихь аьсрарикан ктибтури шулу; - душваъ гьацира «альБакьарайиъ» ктарди имбу сурйириъ Адам пайгъамбаринна иблисдин тарих ктибтури шулу

Мединайиъ гьау сурйирна аятар аьгъю апIбан лишнар:

- дурариъ гьамциб илтIикIуб шулу;

- душваъ фарзарикан ктибтура ва гъапIу гунагьнан фициб аьзаб аш, гьаддикан кIури шулу.

- Гьацира Мединайин вари сурйириъ мунафикьарикан кIваин апIура, анжагъ «Аль-Аьнкабут» сурайиъ ктарди. Магьа гьаму саягъниинди инсандихьан, фундар Меккайиндар вуш, хъа фундарсана мединайиъ айиган гьаъдар вуш, аьгъю апIуз шулу. ДумутIанна гъайри, гьарсаб сурайин эввелиъ думу наан гьапIнайиб вуш, дибикIна. Хъа саспи китабариъ сурйириъ айи аятарин кьадарра дибикIнади шулу. Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьуз чан Гирами Каламдикан шлубкьан гизаф аьгъю апIуз, мялуматвал гъадабгъуз кюмек туври

АЬГЬМАД МЯГЬЯМЕДОВ

2026-06-01 (Зуль хижжа 1447 г.) №6.


Гирами Кьур’ан кlваълан гъапlну

Ассаламу аьлайкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Гирами Калам инсаниятдиз Аллагьу Тааьлайи туву варитlан аьхю савкьат ву. Му гирами Калам гьарсар мусурман касдин терефнаан аьхю гьюрмат айиб, варитlан заанди дебккнайиб ву.   Хъа гирами Калам кlваълан гъапlу касра Аллагьу Тааьлайин улихь заанди...


Ислам диндиъ сабпи экбер

Ислам диндин эвелиъ Меккайиъ мусурмнарин гъудган апIувал, Кьур’ан урхувал ва жара ибадатар жиниди апIуйи ва шариаьтдииндира гъудгнар жямяаьтдихъди апIувал улупнадайи, гьаци вуйиган гъудгниз ягъалди дих апIувалиъра мюгьтаж’вал гъабхьундар.    Хъа Пайгъамбари ﷺ Мединайиз...


Аьхиратдиз гъягъюри…

ЙикIувал фу ву ва йикIувалин кьяляхъ рюгьнакан фу шулу?   Инсанди учв бабкан гъахьи йигъланмина Аьхиратдикан аннамиш`вал ади шулу. Му ляхникан аьянвал шулу, эгер ухьу ихь бедендин айитI айи сирариз фикир тувуз хъюгъиш. Инсандиз вари гьаму дюн’я тувнийишра, дугъу хъанара Аьхиратдикан...


Штуз айи жюрйир

Штуз 4 жюре а:   Сабпи жюре: Марцциб ва гъудгнин жикlуз, гъусул апlуз лайикь вуйиб. Дициб штуз мутlлакь кlуру, яна сабдизра ишлетмиш дарапlуб ва чан лишнарра дигиш дархьиб. Кьюбпи жюре: Марцциб, амма ишлетмиш апlуз даршлуб. Эгер дициб шид жандик, я палтарик кубкlиш, нежес гьисаб шуладар,...


Йишвну инсан фаркьат апIуз хай шулин?

Инсан фукьан вахтна му жилиин яшамиш гъахьишра, ухди-кьанди кечмиш шлур ву. Инсан кечмиш гъахьиган, чIивиди имбурин вазифа думу кас шариаьтдиъ улупнайиганси фаракьат апIуб ву.   Майтихьна вуйи 4 фарз а: жибкIувал, кафнигъян гъидиржувал, жаназа гъудган алапIувал ва накьвдик кивувал. Инсан...