Меккайиъ ва мединайиъ гъафи аята

Меккайиъ ва мединайиъ гъафи аята

Меккайиъ ва мединайиъ гъафи аята

Фуну аятар фу вахтна гьаъдар вуш, фици аьгъю апIуз шулу?

Гирами Кьур’андин вари 114 сура меккайиндариз ва мединайиндариз жара шула. Гьятта саспи сурйирин саб пай аятар Меккайиъ, хъа тмундарсана, кIуруш, Мединайиъ гьаъдарра кмиди а. Хъа гьаз дурар жара дапIна ва фици аьгъю апIуз шулу? Му суалназ гьаму макьалайиъ жаваб тувдихьа.

ВаритIан асас риваятдиинди, Пайгъамбар Мединайиз гъягъяйиз гьау аятар вари меккайиндар ву, хъа гьижра дапIну, Мединайиз гъушхъанмина гьау аятар, - мединайиндар. Му риваятдиинди, аятар ва сурйир гьау вахт гьисабназ гъадабгъура, хъа фуну йишваъ гьаънуш, дидиз лигурадар. Гьаци вуйиган, Мекка гъибису вахтна гьау аятарра мединайиндар шула.

Кьюбпи риваят.

Меккайиъ айи вахтна гьаъдар, гьадушвандар шула, хъа Мединайиъ айиган гьаъдар, думу йишвандар. Му риваятдиъ анжагъ, фуну йишв вуш, гьаддиз лигура, хъа вахтназ лигурадар. Гьаци вуйиган, сафариъ ади гьау аятар, сурйир я меккайиндар, ясана мединайиндар шуладар, дурариз «сафарий» кIуру, яни сафариъ айиган гьаъдар.

Шубубпи риваят.

Мекканлуйирихьна вуйи илтIикIувал ади гьау вагь’ю мекканлу аятар шула, хъа мединайин агьлуйирихьна илтIикIувал айидар - мединайиндар. Му риваятдиинди наан ва фу вахтна гьапIнуш лигурадар, фикир тувра анжагъ му илтIикIуб шлихьна вуш.

Сурйир ва аятар меккайиндар вуш, мединайиндар вуш, фицдар лишнариинди аьгъю апIуз шулу?

Меккайин сурйирин ва аятарин лишнар: думу аятариъ улихь аьсрарикан ктибтури шулу; - душваъ гьацира «альБакьарайиъ» ктарди имбу сурйириъ Адам пайгъамбаринна иблисдин тарих ктибтури шулу

Мединайиъ гьау сурйирна аятар аьгъю апIбан лишнар:

- дурариъ гьамциб илтIикIуб шулу;

- душваъ фарзарикан ктибтура ва гъапIу гунагьнан фициб аьзаб аш, гьаддикан кIури шулу.

- Гьацира Мединайин вари сурйириъ мунафикьарикан кIваин апIура, анжагъ «Аль-Аьнкабут» сурайиъ ктарди. Магьа гьаму саягъниинди инсандихьан, фундар Меккайиндар вуш, хъа фундарсана мединайиъ айиган гьаъдар вуш, аьгъю апIуз шулу. ДумутIанна гъайри, гьарсаб сурайин эввелиъ думу наан гьапIнайиб вуш, дибикIна. Хъа саспи китабариъ сурйириъ айи аятарин кьадарра дибикIнади шулу. Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьуз чан Гирами Каламдикан шлубкьан гизаф аьгъю апIуз, мялуматвал гъадабгъуз кюмек туври

АЬГЬМАД МЯГЬЯМЕДОВ

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Гъудгнин жикlувал батlил дубхьнайи касди апlуз хай даршлу ляхнар

Эгер сар касдин ухьу зиихъ ктуху ляхнарикан сабкьан арайиз гъафиш, дугъан гъудгнин жикlувал батlил шулу. Гъудгнин дижикlну адру касдиз исихъ улупнайи ляхнар апlуб гунагь шула:   Гъудган апlуб. Кьур’ан урхбан сужда (Суждату Ттилават) ва шукур апlбан сужда апIуб. Кябайилан илдицуб...


Пайгъамбари ﷺ швнуб сяаьтна нивкl апlури гъахьну?

Мусурман кас чав апlурайи вари ляхнариъ Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягъюз чалишмиш шулу, саб ибадатнаъси, дюн`яйин имбу ляхнариъра, мисалназ, уьл ипlруган, палат алабхьруган, сефериъ учlвруган, ляхниъ ва гь.ж.   Гьаму ляхнариъ Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягъюри, инсанди Аллагьу Тааьлайин...


«Ас-салатуль-Ибрагьимия»

Сабпи (дидин кьяляхъ салам адру) «ат-Тагьиятдиъ» салават урхруган, Пайгъамбарин ﷺ асгьябариина, яна тухмариина салават урхурдар.   Хъа «ат-Тагьиятдин» кьяляхъ салам тувруган, Пайгъамбарин ﷺ тухумдиинара салават урхуб суннат ву, хъасин «ассалатуль...


Вакьф фу-вуш ва дидин шартIарикан жикъиди

Ассаламу аьлейкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Узуз гьаму бицIи макьалайиъ вакьф фу-вуш ва, думу тамам хьпан бадали, фицдар шартIар аш, гьадрарикан ктибтуз ккундузуз. Ихь мусурман гъардшарин ва чйирин вакьфдихъди аьлакьалу гизаф суалар шулу. ИншаАллагь, гьаму макьалайиъ ухьу жикъиди дидкан хабар...


Бисми дапIну, абин кIулихъ ясин урх

Гьюрматлу ватандашар, гьаму шиърар Табасаран райондин ТинитI гъулан вакил Зейнудин Фятягьовди гъидикIдар ву. Шиърарин цIарариъ улихьдин чIалнан девлет ва багьалувал, инсандин ислам диндихьна вуйи рафтар улупура.   Фятягьов Зейнудин Аьбдулфятягьович 1930-пи йисан 30-пи майди Табасаран...