Меккайиъ ва мединайиъ гъафи аята

Меккайиъ ва мединайиъ гъафи аята

Меккайиъ ва мединайиъ гъафи аята

Фуну аятар фу вахтна гьаъдар вуш, фици аьгъю апIуз шулу?

Гирами Кьур’андин вари 114 сура меккайиндариз ва мединайиндариз жара шула. Гьятта саспи сурйирин саб пай аятар Меккайиъ, хъа тмундарсана, кIуруш, Мединайиъ гьаъдарра кмиди а. Хъа гьаз дурар жара дапIна ва фици аьгъю апIуз шулу? Му суалназ гьаму макьалайиъ жаваб тувдихьа.

ВаритIан асас риваятдиинди, Пайгъамбар Мединайиз гъягъяйиз гьау аятар вари меккайиндар ву, хъа гьижра дапIну, Мединайиз гъушхъанмина гьау аятар, - мединайиндар. Му риваятдиинди, аятар ва сурйир гьау вахт гьисабназ гъадабгъура, хъа фуну йишваъ гьаънуш, дидиз лигурадар. Гьаци вуйиган, Мекка гъибису вахтна гьау аятарра мединайиндар шула.

Кьюбпи риваят.

Меккайиъ айи вахтна гьаъдар, гьадушвандар шула, хъа Мединайиъ айиган гьаъдар, думу йишвандар. Му риваятдиъ анжагъ, фуну йишв вуш, гьаддиз лигура, хъа вахтназ лигурадар. Гьаци вуйиган, сафариъ ади гьау аятар, сурйир я меккайиндар, ясана мединайиндар шуладар, дурариз «сафарий» кIуру, яни сафариъ айиган гьаъдар.

Шубубпи риваят.

Мекканлуйирихьна вуйи илтIикIувал ади гьау вагь’ю мекканлу аятар шула, хъа мединайин агьлуйирихьна илтIикIувал айидар - мединайиндар. Му риваятдиинди наан ва фу вахтна гьапIнуш лигурадар, фикир тувра анжагъ му илтIикIуб шлихьна вуш.

Сурйир ва аятар меккайиндар вуш, мединайиндар вуш, фицдар лишнариинди аьгъю апIуз шулу?

Меккайин сурйирин ва аятарин лишнар: думу аятариъ улихь аьсрарикан ктибтури шулу; - душваъ гьацира «альБакьарайиъ» ктарди имбу сурйириъ Адам пайгъамбаринна иблисдин тарих ктибтури шулу

Мединайиъ гьау сурйирна аятар аьгъю апIбан лишнар:

- дурариъ гьамциб илтIикIуб шулу;

- душваъ фарзарикан ктибтура ва гъапIу гунагьнан фициб аьзаб аш, гьаддикан кIури шулу.

- Гьацира Мединайин вари сурйириъ мунафикьарикан кIваин апIура, анжагъ «Аль-Аьнкабут» сурайиъ ктарди. Магьа гьаму саягъниинди инсандихьан, фундар Меккайиндар вуш, хъа фундарсана мединайиъ айиган гьаъдар вуш, аьгъю апIуз шулу. ДумутIанна гъайри, гьарсаб сурайин эввелиъ думу наан гьапIнайиб вуш, дибикIна. Хъа саспи китабариъ сурйириъ айи аятарин кьадарра дибикIнади шулу. Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьуз чан Гирами Каламдикан шлубкьан гизаф аьгъю апIуз, мялуматвал гъадабгъуз кюмек туври

АЬГЬМАД МЯГЬЯМЕДОВ

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Дамагълувал фу вуйкlан?

Инсандин чаз айи гьюрмат, ккунивалианси, разивалианра чахьна айи табиаьтдин гьисс ву.   Бязи инсанар жвув кьадарсуз ккунивалиан, Аллагьдин ﷻ имбу лукIар, сарра гьяспикк ккадарди, фурс кади шулу. Гьамци инсан инсанарихьинди даккунди, дурар саймиш дарапIри, саринра гаф гъададабгъри, имбудар...


Уягъ духьну ккунду

«Аллагьу Тааьлайин назарлувал жямяаьтдиин алиб ву», «Инсанарикан варитlан багьалур – жямяаьтдиз хайирлу кас ву», «Хайир-берекет яшлу ксарилан бихъруб ву», «Аьлим гьадму кас вуки, чаз фу аьгъяш, гьациб аьмалра апlурайир». Пайгъамбарин ﷺ гьаму...


Суал-жаваб

- Ич гъул думукьан аьхюб дар, аш саб 50-60 хизан. Му гъулаъ яшамиш шули 40 йис вуйиз. Узуз аьгъю вахтарихъанмина вари гъуландариз кьюр касдихьан зарар а. Дурари, фу дапlнура, зарар тутрувди гъитдар. Хярар уршвру вахтн - дурарин кlуллан, хифар уч апlруган - гьадрарилан. Гьамцдар зарар кайи ксар ву....


Гьякьлу имам…

Ассаламу аьлайкум, аьзиз ватанагьлийир! Гьаму бицlи макьалайиъ ихь имамари гъахурайи читин ва жавабдар ляхнарикан ктибтуз ккундузуз.   Имамвал, сабпи нубатнаан, Аллагьу Тааьлайин улихь гизаф жавабдарвал алиб ву. Аллагьу Тааьлайи гирами аятар, Пайгъамбарин ﷺ гьядисар имамди жямяаьтдихьна,...


Мусурман касдин палат

Ассаламу аьлейкум, йиз дагълу халкь! Му макьала бикlурайир уьмрин саб кьадар тажруба айи, гизаф йисари жямяаьтдин кlакIнаъ ади гъахьи ва гъийин девриъ саспи ляхнариин мюгьтал духьнайи яшлу кас ву.   Му макьалайиъ сацlиб жигьиларин алахьру ккурттарикан улхуз ккундузуз. Хъа му палат...