Жигьиларин аьгъдрувалиан арайиз гъюру экстремизм
Инсандин вари уьмриъ жигьил вахт варитIан жандиъ кьувват айиб, фунуб-вушра ляхнихьна жалб айиб шулу. Ав, думу вахт ужуйи ишлетмиш апIури гъахьиш, инсандиз аьхю бахт ва уж’вал гьашваъ шулу, хъа чIуру рякъ ктабгъури, имбудариз манигъвал апIури гъахьиш, думу жигьил касдин бедбахтвал ву.
Му макьалайиъ сацIиб ихь жигьиларин аьгъдруваликан, гьялакваликан ва эдебсузваликан улхуз ккундузуз.
Гъи саб ихь районар-шагьрариъси, вари республикайиъра му ляхин читинди дийибгъна. Саб йишваъра диндин аьгъювалар гъададагъу ксари, аьгъюбра-аьгъдрубра кIури, гъи чпи аьлимарси улупура ва, Пайгъамбарин ﷺ ччвурра бисури, гьарури чпиз ккуниб апIура.
Гьяйифки, дурарикан асас пайназ я аба-баб аьгъдар, ясана мирас-варис. Мелзниин алидар анжагъ сакьюдар гафар ву: му кас кяфир ву, му кас мушрик ву. Магьа гьамцдар гафариинди инсанарин арайиъ футна апIура.
Хъа имамар-аьлимарихьна дурарин жара аьлакьа а. Фикир тувай, гьич саб гьярфра мялимдихъан дурубгъу касди Ислам диндин институтар-университетар ккудукIнайи ксариз дурариз фу аьгъяхъа, дурар гьякь рякълан улдугнайидар ву, кIури шулу.
Саб гьамциб мисал кIваин апIидихьа. Саб десте жигьилар чай убхъури дуснади шулу. Мурарикан шубур касдин фикир саб шулу, хъа санури мурари кIурубдиз ав гъапундар. Саб кьадар мурарин арайи гафар-чIалар шулу, гьеле гьюжатарра кмиди. Чпин гафар-чIалар ккудукIну гьяятдиз удучIвган, варитIанна ярхи мужри ккайири, варитIан артухъ сунна кIури гьарйир апIрури папрус зигуз хъюгъру. Тмуну касди мугъаз кIуруки, гьамкьан вахтна уву узухъди диндин гьякьнаан гьюжатар апIури, гьамус папрус зигурава, аьхи? Нервничать апIруган, папрус зигури шулза, гъапи думу жигьили. Ари магьа, гьюрматлу ватанагьлийир, му жигьиларин диндикан вуйи гафар! Гьаму дюшюшди улупураки, думу жигьил кас диндихьан лапра ярхла ву, дугъаз пайгъамбарин ﷺ рякъ ва сунна гьичра аьгъдар – му якьин субут шула. Эгер дугъаз диндикан мялумат айиш, Пайгъамбарин ﷺ гафар аьгъяйиш, дугъу, хъял дуфну, нервничать апIруган, папрус зигидайи, хъа Пайгъамбари ﷺ гъапиганси, хъял кайи вахтна дугъужвну аш - дус, дусну аш – дугъужв, кIуру гафар дисуйи, ясана гъудгнин жикIуйи.
Хъа думу жигьиларин гьялар, гьяйифки, гъи гьаци ву. Диндихъ хъача кIури, чпизра аьгъдарди диндихьан гизаф ярхла ву.
Аллагьу Тааьлайи гъи фукьан ухьуз ниъматар тувна. Думу ниъматарикан саб - ухьхьан ачухъди, саб жюрейин манигъвалра адарди, мистариз гъягъюз шула. Мистаз душну, имамдихъан, аьлимдихъан мелзналан илим аьгъю апIбахъ хътар, интернетдиъ айи, чпин ватанра гатIабхьну, жара йишвариъ дусну, ихь арайиъ футна ипрайи инсанарихъ хъпехъура. Ари гьамциб гьялнахъна дуфнахьа.
Гьюрматлу абйир-бабар! Ичв веледар фу ляхниин эллешмишди вуш, фикир тувай, ухьузра хабар адарди, дурар дигиш шула, хъасин сарун дурар яваш апIуз шулдар, гьаддиз вахт ккимиди, мектебдиъ имиди дурариз гьякь рякъ улупну ккунду.
Веледар диндихьан ярхла мапIанай, учву дурар ярхла гъапIишра, мектеб ккудубкIну урхуз гъушган, дурари чпиз алабхъу, чпиз ккуни рякъ ктабгъуру, гьаддиз мектебдиъ имиди имамдихъди, аьлим касдихъди таниш дапIну, дурариз гьякь рякъ улупну ккунду.
Аьхириъ пуз ккундузузки, эй жигьилар! Му уьмур аьламатнануб ву, гьялак махьанай, ичв абйир-бабарин кIваъ дерд миипанай. Учву гъи дин бадали апIурача кIурайи ляхнар гьякь рякънахьан гизаф ярхла ву. Гьякь рякъ анжагъ ихь Пайгъамбаринуб ﷺ ву, хъа ичву апIурайи ляхнари улупурайиси, илим адарди ликар алдагъруган, чIуру рякъ ужувланубси рябкъюру, чIуру гафра ужубси рябкъюру, гьаддиз гизаф жигьилари, саб вахт гъабхьиган, аьлимар, имамар, гьюрмат дапIну ккуни яшлу касар имид ишри, чпин абйир-бабаркьан гьяспикк ккаъри шулдар.
Жигьиларин арайиъ экстремизмдин гьякьнаан ляхин дубхну ккунивалин гьякьнаан Дагъустан республикайин жигьиларин ва жямяаьтлугъдин тешкилатарихъди ляхин гъабхурайи Антитеррористический комиссияйин экспертный советдин руководитель Гъазимугьяммад Мухумагазиевди гьамци гъапну.
«Экстремизм дестейиъ иштирак шлудар хусуси вуди жигьалар ву. Эгер улихьна сац1иб яшариз илт1ик1найидар гъахьнуш, гьамус колледжариъ урхурайи жигьалар ву, дурарин яшар тахминиан 20 йис ву», - гъапну экспертди.
