Гирами Пайгъамбарин асарар ихь ругариин
Ассаламу алейкум, аьзиз халкь, гьюрматлу ватанагьлийир! Му макьала Пайгъамбарин ﷺ гирами асарар ихь жиларилан кьяляхъ духну, шубуд-юкьуд йигълан бикIурайиб вуйиз. Гьелелиг йиз фикрар, хиялар Пайгъамбарин ﷺ гирами асарарихьан жара духьнадар. Гьаддиз йиз кIваъ асас гьюрматвал имиди, Пайгъамбарин ﷺ асарарин берекет имиди, гьялаквал кади бикIураза.
Дупну ккундуки, му серенжем гюзлемиш апIурайидар вари йигъар ккимиди жалб духьну, заан дережайиинди гьязур шулайи вари ляхнарихъди узу аьлакьалу вуйза. Гьаддиз му макьалайиъ ихь халкьдиз яркьуди думу йигъари гъахьи гьядисйирикан ктибтуз ният гъапIунза.
Гирами асарар Табасаран райондиъ шул кIури сакьюдар йисар, аьсрар улихьна гъапнийиш, гьич сар каскьан хъугъидайи. Гьаз гъапиш ихь аьхю абйирихьан думу ляхникан фикиркьан апIуз шули гъабхьундар. Хъа гъи магьа асарар заан дережайиинди кьабул дапIну, ихь жилиин хъанара артухъ гьюрматна берекет гъабхьну.
Асарарихьна гьязур хьувал
Пайгъамбарин ﷺ асарар Табасаран райондиз хуз ният ади, швнуд-сад йис вуйи, гьаз гъапиш жюрбежюр йишвариз гъахури рякъруган, ухьузра думу берекет ихь жилиин дубхьну ккундийхьуз. Хъа улхьан йисан Мягьярамкент райондин Ярагъ гъулаъ асарар диву вахтна, душваз ихь райондин регьбер Мягьямед Къурбанов гъафиган, гьадушваъра мидкан гафар-чIалар гъахьнийи. Магьа цци вахт ккимиди ихь райондин терефнаан ухьу Дагъустандин Муфтий, шейх Аьгьмад афанди Аьбдуллаевдихьна илтIикIну, ухьузра гьадму берекетнан асасарариъ иштирак хьуз мумкинвал тувуб ккун гъапIунхьа.
Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз, магьа ихь райондизра дурар кьисмат гъахьну. Пайгъамбарин ﷺ гирами асарар ухьухьна хиди, кIуру хабар удубчIвубси дишлади, вари сатIиди жалб духьну, му зурба гьядисайиз гьязур хьуз хъюгъюнхьа.
Кьалухъ Мирзайин ччвурнахъ хъайи спорткомплексдин гьяятдианмина хъюгъну, айитI йишварра кмиди вари лап заан къайдайиз гъахну. Райондин улихь хьайи главайихъан хъюгъну варитIан аьдати инсандиина гъяйиз, гьарсар касди, варидари му ляхин намусниинди ва заан дережайиинди кIулиз адабгъну. Дидин гьякьнаан гьарсариз баркалла пуб ухь’ин али буржи ву.
Пайгъамбарин ﷺ асарар хьади гъюб
17-пи апрели, итни йигъан гвачIнин ухди Табасаран райондин администрацияйин гьяятдиан 40-тIан зиина машинар Пайгъамбарин ﷺ гирами асарар хьади гъюз Шамил райондин Хебда гъулаз рякъюъ учIвнийи. Му йигъахъдира аьлакьалу ляхнар гизаф а. Фикир тувай: Табасаран райондиан Шамил райондиз айи манзин 225 км ву, дилин кьяляхъ гъюру рякъюн манзилра гьисаб гъапIган, 450 км. шула. Гьамус лигай, Пайгъамбарин ﷺ Меккайиан Мединайиз вуйи гьижра Рамазандин вазлин 27-пи йигъан вуйи, ухьухьна Пайгъамбарин ﷺ асарарра Рамазандин вазлин 27-пи йигъан хьади гъафну. Меккайиан Мединайиз вуйи манзил 450 км. ву, хъа Хебдайиан Хючна гъулаз кьюбеб терефарра гьисаб гъапIганра, 450 км. манзил шула! Субгьяналлагь! Думугандинна гьамусдин мукьан мяналу ляхнарин алахьувалин ва мициб шаду гьядиса ухьуз, ихь ругариз кьисмат апIбан Аллагьу Тааьлайиз ургуб-ургуб ражари гьямд апIурухьа.
Табасаран райондин вакилар Хебда гъулан сяргьятариин улучIвубси, дурар гюрюшмиш апIбан шадвалин кьадар адайи. Кьюбеб терефаринра инсанар, дугъужвну, салаватарар-зикрар урхуз хъюгънийи. Магьа Пайгъамбарин ﷺ асарар ихь машинариъ ивну, дурар уьрхюз вуйи аманатвал ихь гъюнариина гъафи.
Магьа Пайгъамбарин ﷺ асарар айи машинар Кьибла Дагъустандин ругариин улучIву. Мамедгъала гъулахъна хъуркьри, «Учу увуз ккилигурача, я Расуллаллагь» кIури дидикIнайи кагъзар-кьуларра зади хилариъ дидисну, гюрюшмиш апIурайи саб хайлин инсанар жерге-жергеди дугъужвнайи. Мамедгъалайиан Табасаран райондизди вуйи рякъюхъ Огни ва Дербент шагьрариан, Мамедгъала ва Чинар гъулариан вуйи инсанар, уларилан нивгъар гъягъюри, Пайгъамбарин ﷺ асарариз ккилигурайи.
Магьа Табасаран райондин сяргьятариин улучIву. Дарвагъ гъулан мектебдиъ урхурайидар, «Учуз Уву ккундучуз, я Расулаллагь» кIуру кагъзар-кьуларра хьади, рякъюхъна удучIвну дугъужвнайи.
Ерси гъулан агьалйирикан кIуруш, мектебдиъ айидар вари удучIвну, жямяаьтдин арайиъ айи жигьил ва яшлур дарпиди вари, «маргьяба, я Расуллаллагь» кIури, дугъужвнайи.
Пайгъамбарин ﷺ асарар хьади гъюрайи машинар ГьепIил гъулахъна гъафиган, думу гъул’анмина та-а-ап спорткомплексдихънакьаз инсанар жерге-жергеди дугъужвну, гирами асарар гюрюшмиш гъапIнийи.
Магьа асарар гюзлемиш апIури дугъужвнайидарикан больницайиъ лихурайи медперсонали вартIан асас фикир чпиина жалб гъапIнийи. Дурар вари лизи халатарра хъади удучIвну, Пайгъамбарин ﷺ асарариз ккилигури рякъюхъ дугъужвнайи. Машинариъди асарар хьади гъюрайидариз варидариз иллагьки му ляхин лап хуш гъабхьнийи.
Хючна гъулаъ учIву йишвхъанмина спорткомплексдихъна гъяйиз, миржир атлуйирин гьяйвнар улихь хьади, хъа дурарин кьяляхъ асарар хьади гъюрайи 40-тIан зиина машинар уч духьнайи инсанари, салаватар урхури, зикир апIури, аьхю хушниинди кьабул гъапIнийи.
Дупну ккундуки, Табасаран халкьдин тарихдин му варитIан шаду ляхнарикан саб гъабхьну! Гьямд ибшри Аллагьдиз!
Пайгъамбарин ﷺ асарар хпаз гюре аьхю мажлис
Гирами асарар машинариан адагъну, ккабалгнайи дараматдиз хубан кьяляхъ, вари уч духьнайидариз аьхю мажлис тешкил гъапIнийи.
Мажлис ачмиш апIури, Табасаран райондин глава Мягьямед Къурбановди гъапну: «Гъи ихь халкьдин арайиъ зурба мянайин гьядиса кIули гъябгъюра. Магьа ухьухьна ихь гирами Мугьяммад пайгъамбарин асарар дуфна. Гъи кIваантIан чухсагъул кIураза ухьухьна му асарар хуз себеб гъахьи инсанариз. Гъит Аллагьу Тааьла дурарикан рази ишри, гъит ихь райондиъ берекет артухъ ибшри ва гъит гъи дявдиъ айидар сагъ-саламатди кьяляхъ гъюрударикан ишри».
Дагъустандин Муфтиятдин кьибла терефнаъ айи вакил Шамил Алихановди уч духьнайидарихьна илтIикIури гъапну: «Гьюрматлу табасаран халкь! Гъи варитIан бахтлу инсанар учву вучва! Гъи учвухьна Пайгъамбарин ﷺ асарар хяларди дуфна. Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьуз варидариз берекет туври, гъит Аллагьу Тааьлайи ухьу вари гьякь рякъ’ин мудам апIри!»
Му мажлисдиъ гьацира Огни шагьрин глава Жалалутдин Аьлиризаев, Хив райондин глава Ярмет Ярметов, Мягьячгъала шагьрин кIулин мистан имам Мугьяммад-ТIагьир Аьгьмадов, Билижи гъулан имам Ризван Гьябибов ва гьацира жара хялар иштирак гъахьнийи.
Дупну ккундуки, 17-20 апрелиъ гьарйигъан хябяхъган ушв гьибтрудариз ифтарар шули гъахьну ва гьарйигъан 3 агъзур касди ушв гьибтри гъахьну.
Садпи йигъандин ифтар райондин глава Мягьямад Къурбановди тешкил гъапIнийи. Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз - думу йигъан 5 агъзуртIан артухъ инсанар уч духьнайи ва дурари ушв гьибтну, Пайгъамбарин асарарихьна зияратра дапIну, хъа алдагънийи.
Кьюдпи йигъан ифтIарин вари харжар Хянягъ гъулан агьали Назир Зулфикьаровди чаина гъидису, шубудпи йигъан - ТIивак гъулан агьали, Калугайиъ яшамиш шулайи Гьяжимурад Гьяжиевди чаина гъидисну, ва аьхиримжи юкьудпи йигъан ТIаттил гъулан агьали Эседулла Аьбдуллаевди чаина гъидису.
Гъит Аллагьу Тааьлайи му гирами йигъари ушв гьибтуз гьязур гъапIдариз, кюмек тувдариз варидариз женнет кьисмат апIри, берекет артухъ ибшри!
Инсанарин шадвал
Му йигъари асарариз лигуз гъафидарин шадвалин кьадар адайи. Асарариз лигруган, хилар ккидисну дюаь апIури, Аллагьу Тааьлайикан ккун апIури, гизафдарихьан нивгъаркьан дерккуз шули гъабхьундар. Магьа дурарин фикрар.
Асият: Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз! Гьеле асарар ухьухьна хуру гъапиганра, мициб гьял шул кIури, хиял дайиз. Гьамина дуфну му асарариз лигруган, кIван гьялар жарадар шулу. Аьхю чухсагъул му ляхнин улихь гьучIвну, му гирами ляхин кIулиз адабгъу ксариз. Аллагь рази ишричвукан!
Муслим: Узу ихь райондиз Пайгъамбарин ﷺ асарар хура гъапиган, Москва шагьриан гьамина гъафунза. Жилижви вушра, магьа уларилан гъягъру нивгъар дерккуз шуладарзухьан. Дугъриданна мушваъ Пайгъамбарин ﷺ берекет айиб аьгъю шулу. Гьяйиф дайинхъа мици ухди мурар кьяляхъ гъахуб.
Нурият: Я Рабби, фукьан Рягьимлур дарнахъа! Фукьан ич язухъ апIрур дарнахъа! Табасаран ругариин дусну Пайгъамбарин ﷺ кIуллан вуйи куш рябкъюр кIури, шлин фикир шуйкIан?! Гьямд ибшри яв рягьимлувализ! Гьаму вари дюн’я узуз тувубтIан рази гъахьунза. Аллагьди ﷻ ухьу саб ляхнихъра мягьрум дарапIри. Гирами Пайгъамбарин ﷺ берекетнахъди ухьу тухъ ишри, гьадгъахъди ихь жил берекетну абцIри!
Магьа гьамцдар фикрар-хиялариинди инсанари алдагъури гъахьну. ДумутIанна гъайри, сабсана дюшюшнакан кIурза: Пайгъамбарин ﷺ асарар алдагъну, машквран кьяляхъ йигъан учу ишлетмиш гъапIу алатар ва герек дарудар гьадагъуз уч гъахьиган, Хючна гъулан дишагьлийирикан сари, багахьна дуфну, гьамци гъапну: Йиз уьмриъ мициб аьламат гъябкъюб дарзуз - садпи йигъан гьамушваъ асарариз дилигну, сарун хулаз гъушур, ктисури гъахьундарзу. Гьамина юкIв зибгури, йигъандин арайиъ швнуб ражари зиярат гъапIунза. Магьа гьамусра гьамушвахь инсанар гъяркъган, учвуз кюмеккьан апIурза кIури, гъафир вуза.
Гьамциб берекет ихь райондиз рубкьбан кьяляхъ пуз ккуниб саб ву: гьямд ибшри, Аллагь, Яв Сарвализ, Яв Рягьимлувализ!
Больницайин гъуллугъчйир асарариз лигуз гъафну
Райондиъ айи вари жюрейин структурйир му йигъари гирами асарариз лигуз гъафнийи. Хъа дурарикан варитIан инсанарин юкIвариз хуш гъахьидар больницайин персонал ву пуз шулу. Дурар вари, лизи халатар алахьну, асарариз лигуз гъафиган, инсанарин юкIвар хъанара шад шуйи. Ихь райондин больницайин главрач Абсеретдин Мирзабеков улихь гьучIвну, дугъахъди чан кюмекчйир ва вари персонал Пайгъамбарин ﷺ асарариз лигуз гъафи. Магьа главрачдин гафарра: «Учу му гирами асарариз лап ккилигури гъахьунча. Ихь райондиз, ихь халкьдиз му аьхю вуйи гьядиса ву. Гьаддиз вари ич гъуллугъчйирра хъади гьамина дуфнача», - гъапнийи Абсеретдин Исмаиловичди.
Аьхиримжи йигъ…
Му инсанарин юкIвариъ пашманвал абхъу йигъ вуйи. Му йигъан сарун асарар кьяляхъ гъахруб аьгъяди, варидари шлубкьан ухди зиярат апIуз, хъанара сабсан ражарикьан Пайгъамбарин ﷺ куш рябкъюз чалишмиш шули гъахьну.
Му йигъан хябяхъган аьхиримжи ифтIарра гъабхьну, варидариз чухсагъул кIуру шукур апIбан мажлисра гъабхьну.
Мажлисдиъ райондин глава Мягьямед Къурбанов, ЮТО-йиъ айи муфтиятдин вакил Шамил Аьлиханов, Огни шагьрин кIулин мистан имам Мугьяммад-Рамазан Ражабов, райондин имам Ансар Рамазанов ва гьацира жарадар иштирак гъахьну.
Ансар Рамазановди чан улхбаъ гъапну: «Гъи ухьу гирами Пайгъамбарин ﷺ асарар гьаърахьа. Гъи му сягьнайиин гафар апIуз читин йигъ ву. Шубуд-юкьуд йигъандин муддатнаъ Пайгъамбарин ﷺ асарар ихь арайиъ ади гъахьну. Гьаму муддатнан арайиъ эгер ухьу эдеб гъибтнуш, ухькан эдебсуз ляхнар ктучIвнуш, Аллагьу Тааьлайи аьфв апIуб ккун апIураза. Гъит Аллагьу Тааьлайи ихь табасаран халкьдиз ва вари мусурмнариз му ляхникан аьхю берекет туври, гъит ухьу вари ужуб гьякь рякъ’ин муддам апIри».
Магьа асарар хьади гъягъру вахт улубкьу…
Ушв гьибтну, мажлисра ккудубкIбалан кьяляхъ, вари инсанар Пайгъамбарин ﷺ асарар хьади гъягъру вахт хьайиз ккилигури дугъужву. Магьа саб-сабдихъди асарар адагъуз хъюгъю. Вари инсанари салаватар-зикрар урхури, уларилан нивгъар гъягъюри, му гирами асарар гьау.
Вари асарар машинариъ ивну ккудубкIбалан кьяляхъра кмиди, инсанар машинарин кьяляхъди салаватар урхури гъягъюз хъюгънийи. Му ляхниз фикир тувган, уларилан нивгъар дурушди гъузурдайи.
Магьа асарар хьади гъушу, инсанар ишури дугъужву. Я Рабби, фукьан аьхю берекет му йигъарин муддатнаъ учуз тувундарнахъа!!! Я Рабби, фукьан аьхю Рягьимлувалин Сагьиб дарнахъа!!!
Асарарин кьяляхъ
Асарар хьади душну хъа йигъ машквар йигъ вуйи. Машквар алдапIган, му йигъари кюмек гъапIдар вари уч гъахьнийи. Уч хьувалин себебра гьадму вуйики, райондин главайи ва райондин имамди чпин терефнаан дурариз аьхю чухсагъул къайд гъапIну.
Му йигъари, дугъриданна, варидари гизаф зегьмет гъизигну. Гьаддиз райондин главайи варидариз чухсагъул къайд гъапIну. Хъасин вари уч духьнайидарин ва кюмек гъапIдарин арайиъ саб жилариз, сабсана дишагьлийириз Уьмрайиз путевкйир пешкеш гъапIну.
Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьуз ужувлар туври, гъит Аллагьу Тааьлайи ухьу вари гьякь рякъ’ин муддам апIри. Гележег акуб ва яркьуб ибшри! Амин!
Муфтийихъди гюрюш
Ухьуз варидариз мялум вуйиганси, Пайгъамбарин ﷺ асарар Дагъустандин муфтий Аьгьмад афанди Аьбдулаевдихь хьайидар ву. Думу асарар ихь райондиз тувбан ният гьадму касдинуб вуйи, ва ухьура ихь терефнаан дугъаз чухсагъул пуз ихь табасаран халкьдин вакилар дугъахьна гъягъбанди гъахьи.
Магьа 23-пи апрели райондин глава Мягьямед Къурбанов, райондин имам Ансар Рамазанов ва гьацира диндин ва жямяаьтлугъдин регьбрар муфтийихьна гъушу.
«Сабпи нубатнаан улубкьнайи гирами машкврахъди учву тебрик апIурача ва гьацира учухьна гирами асарар тувбан учвуз аьхю чухсагъул къайд апIурача», - гъапну табасаран райондин главайи.
Дагъустандин муфтий Аьгьмад афандийи уч духьнайидариз насигьятнан гафар гъапнийи ва аьхириъ, дюн’яйиъ ислягьвал хьуз, ужувлан дюаь гъапIнийи.
Ансар Рамазанов
