Шябандин ваз багахь шула

Шябандин ваз багахь шула

Шябандин ваз багахь шула

Гьюрматлу ватанагьлийир, аьзиз гъардшар ва чйир! Ражабдин ва шябандин вазар Рамазандин вазлихьна ухьу гьязур апIурайидар ву. Думу вазлиз ухьу вари ккилигурахьа, жвувхьан шлуганси гьаму вазар ибадатнаъ гьауз чалишмиш шулахьа.

 

Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Жара вазарин улихь шябандин вазлин заанвал имбу пайгъамбрарин улихь йиз айи заанвалсиб ву. Хъа Рамазандин вазлин заанвал Чав яратмиш гъапIдарин улихь вуйи Аллагьдин Чан заанвалсиб ву».

 

Шябандин вазли апIру вари ужудар ляхнар-гьяракатар завариина гьич саб жюрейин читинвал адарди удучIвуру ва дурарин хайирнан гъагъ 700 ражари артухъ шулу. Ари гьаддиз шябандин вазлиъра ушвар дисуб ужу ву. Шилхьан вари вазли ушвар дисуз шулдарш, гъит гьадму вазлин эвелиъ шубуд йигъан, вазлин гьацIкьялаъ шубуд йигъан ва вазлин аьхириъ шубуд йигъан ушвар дисри. Иллагьки шябандин вазлин 15-пи йигъан ушв бисбан дережа аьхюб ву.

Пайгъамбари ﷺ гъапиганси, шябандин вазлин ччвур «таша’аба» кIуру гафнакан арайиз дуфнайиб ву. Дидин мяна «тарабгъувал» ву. Му гьадму кIуру гаф вуки, му вазлиъ уж’вал тарабгъуру.

Шябандин вазлиз варитIан аьхю гьюрмат айи йишварикан саб - Бараатдин йишв - дахил шула. Думу 15-пибдиан 16-пи йигъаз вуйи йишваз тялукь шула.

Аллагьдихьан ﷻ гучI’вал дапIну, лазим вуйиб кIулиз адабгъури ва гунгьарихьан ярхла шули, шли Шябандин ваз адлу гъапIиш, Аллагьу Тааьлайи дугъан гунгьарилан хил алдабгъур ва думу сад йисандин муддатнаъ бедбахтваларихьан ва уьзрарихьан уьрхюр.

Шябандин вазли шлукьан гизаф салаватар урхуру: «Аллагьумма салли аьла Мугьяммадин ва аьла али Мугьяммадин ва саллим»

 

Бараатдин йишв

Шябандин вазлин 15-дилан 16-диз, саспидарин фикриинди 14-дилан 15-диз, вуйи йишваз Бараатдин йишв кIуру. Бараат «аьлакьалу даруб», «бегьемди жара дубхьнайиб» кIуру мяна айи гаф ву. Гьадму йишван ужудар дару ляхнар-гьяракатар апIру инсанар Женнетдихьан ярхла апIуру, хъа ужудар ляхнар-гьяракатар гъахру ксар - Жегьеннемдихьан.

Гьядисдиъ дупнайиганси, гьадму йишван, диндиз къаршуди вуйидарин, кьаст айидарин, арагъ-чяхир убхърударин, багахьлуйирихъди вуйи аьлакьйир дючIюргънайидарин, чпин абйир-бабарихъ хъпебехърударин, кьяппавал апIрударин, такабур ксарин ва футнакрарин – гьамрарин ктарди, вари имбу инсанарин гунгьар аьфв апIуру.

Ари гьаддиз гьадму йишв Аллагьу Тааьла кIваин апIури, кьулгьйир-дюъйир урхури адапIуб ужи ву. Гьядисдиъ дупнайиганси, дюъйир кьабул апIру хьуб йишв а: Жвуми йишв, мугьяррамдин 10-пи йишв, шябандин 15-пи йишв, ушварин машкквран ва къурбан-машкквран улихьна вуйи йишвар. Бараатдин йишван шубуб ражну «Ясин» урхуру: сабпи ражну уьмур ярхи хьуб метлебнан ният ади, кьюбпи ражну - балйир-кьазйирихьан уьрхювал ккун апIури ва шубубпи ражну - ужувлар артухъ хьуб ккун апIури. Гьарсаб ражну, «Ясин» урхбалан кьяляхъ, исихъ улупнайи дюаьра урхуру:

 

Бараатдин йишван «Ясиндин» кьяляхъ урхру дюаь

 

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ. اَللَّهُمَّ يَا ذَا الْمَنِّ وَ لاَ يُمَنُّ عَلَيْهِ يَا ذَا الْجَلاَلِ وَ الإِكْرَامِ يَا ذَا الطَّوْلِ وَ الإِنْعَامِ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ ظَهْرَ الاَّجِينَ وَ جَارَ الْمُسْتَجِرِينَ وَ أَمَانَ الْخَآئِفِينَ. اَللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ كَتَبْتَنِي (كَتَبْتَنَا) عِنْدَكَ فِي أُمِّ الْكِتَابِ شَقِيًّا (أَشْقِيَاءَ) أَوْ مَحْرُومًا (مَحْرُومِينَ) أَوْ مَطْرُودًا (مَطْرُودِينَ) أَوْ مُقْتَرًا عَلَيَّ (عَلَيْنَا) فِي الرِّزْقِ فَامْحُ. اَللَّهُمَّ بِفَضْلِكَ شَقَاوَتِي (شَقَاوَتَنَا) وَ حِرْمَانِي (حِرْمَانَنَا) وَ طَرْدِي (طَرْدَنَا) وَ اقْتَارَ رِزْقِي (رِزْقِنَا) وَ أَثْبِتْنِي (أَثْبِتْنَا) عِنْدَكَ فِي أُمِّ الْكِتَابِ سَعِيدًا (سُعَدَاءَ) مَرْزُوقًا (مَرْزُوقُيِنَ) مُوَفَّقًا (مُوَفَّقِينَ) ِللْخَيْرَاتِ فَإِنَّكَ قُلْتَ وَ قَوْلُكَ الْحَقُّ فِي كِتَابِكَ المُنَزَّلِ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّكَ الْمُرْسَلِ يَمْحُو اللهُ مَا يَشَآءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتَابِ. إِلَهِي (إِلَهَنَا) بِالتَّجَلِّي الأَعْظَمِ فِي لَيْلَةِ النِّصْفِ مِنْ شَعْبَانَ الْمُكَرَّمِ الَّتِي يُفْرَقُ فِيهَا كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ وَ يُبْرَمُ أَنْ تَكْشِفَ عَنِّي (عَنَّا) مِنَ الْبَلآءِ مَا أَعْلَمُ (نَعْلَمُ) وَ مَا لاَ أَعْلَمُ (نَعْلَمُ) وَ مَآ أنْتَ بِهِ أَعْلَمُ إِنَّكَ أَنْتَ الأَعَزُّ الأَكْرَمُ. وَ صَلَّى اللهُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ صَحْبِهِ وَ سَلَّمْ

 

Бисмиллагьи ррягьмани ррягьим. Аллагьумма, я залманни ва ла юмманну аьлайгьи, я заль жалали валь икрами, я затIтIавли валь инаьми, ла илагьа илла анта загьра ллажина ва жарал мустажирина ва аманал хаифина.

 Аллагьумма ин кунта катабтани (катабтана) индака фи уммил китаби шакьиййан (ашкьияа), ав магьруман (магьрумина), ав матIрудан (матIрудина), ав мукьтарран аьлаййа (аьлайна) фи рризкьи фамгьу Аллагьумма бифазлика шакьавати (ша­къаватана) ва гьирмани (гьирманана), ва тIарди (тIардана), ва икьтара ризкьи (ризкьана), ваасбитни (ваасбитна) ындака фи уммил китаби саидан (суадаи) марзукьан (марзукьина) муваффакьан (муваффакьина) лилхайрати, фаиннака кьулта ва кьавлукал гьякъу фи китабикал мунзали аьла лисани набиййикал мурсали ямгьу ллагьу ма яшау, ва юсбиту, ва индагьу уммул китаби. Илагьи (илагьана) биттажаллиял аъзами фи лайлати ннисфи мин шаъбанал мукаррамиллати юфракьу фигьа куллу амрин гьяким, ва юбраму ан такшифа аьнни (аьнна) минал балаи ма аъламу (наъламу), ва ма ла аъламу (наъламу), ва ма анта бигьи аъламу, иннака антал ааьззул акрам. Ва салла ллагьу аьла саййиддина Мугьяммадин ва алигьи ва сагьбигьи ва саллам).

 

«Мусурмнарин машккврар, гирами йигъар ва йишвар» кIуру китабдиан

 

2026-05-01 (Зуль Къаида 1447 г.) №5.


Пайгъамбари ﷺ улупу рякъ

Бургьанкент гъулан имам Рамазан Шихбабаевдихъди вуйи интервью   Ихь жигьил имамарикан ва дурари гъабхурайи диндин ляхнарикан мялумат тувуб давам апlурахьа. Улихь нумрариъ ухьу гъапиганси, жигьилари чпин уьмрин рякъ диндихъди аьлакьалу апlувал заан ляхнарикан ву, ва гьарсар кас дурариз...


Кечмиш шлуган, имандихъ мягьрум апIру ляхнар

Инсан гьаму дюн’яйиллан гъягъювал лап читин ляхнарикан ву. Хъа варитIанна читин ляхин вуйиб, эгер инсан ислам диндиъ адарди кечмиш гъахьиш, гьадму ву.   Хъа фу себеб дубхьну инсан му жилилан мусурман дарди гъягъюз мумкин вуш, магьа исихъ улупурухьа: 1) гьярам вуйи бид`аь ляхнарихъди...


Гирами гъурбан машквар багахь шула

Мусурмнарин варитIан асас машквар улубкьура! Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз магьа аьгъзрариинди ихь гьюкуматдиан мусурмнари му гирами машквар Мекка ва Медина шагьрариъ адапIура.   Мусурман касдин кIваъ айи заан ниятарикан ва метлебарикан гьисаб шула. Улихь нумрайиъ гьяждихъди аьлакьалу...


Жигьилар улихь гьауз буржи вухьа

Дюньяйиъ вари гьюкуматарин жигьиларин сабвал хьпан бадали, «День молодежи» кlуру йигъ тасдикь дапlна. Думу йигъ 24-пи апрели къайд апlуру.   Мициб йигъ тасдикь апlбан метлебра жигьилариз асас фикир тувуб ву. Аьхиримжи йисари, жара йишвариъси, ухьухьра Табасаран жигьиларихъди...


Дишагьлийи шалвар алабхьбакан

Суал: Дишагьлийириз хулаъ айи вахтна жилиринубсиб шалвар алабхьуз ихтияр айин?   Жаваб: Дишагьлийи Шариаьтдиинди жара чаз мягьрам дару жилар хьайи йишвахь чан жандак ккебкну ккунду. Эгер ухьу дишагьлийири, шубари гьяятдиъ заълан туника, юбка алдарди шалвар алабхьбакан кIури гъахьиш, дици хай...