Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягърур сагъ хьиди
Диндин медицина лап яркьуб ва девлетуб ву, душваъ улупнайи себебариинди жюрбежюр уьзрарихьан сагъ хьуз шула, Аллагьдин ﷺ амриинди.
Мугьяммад Аьбдурягьмановдихъди учу му темайин гьякьнаан сюгьбат гъубхунча, думу учв Мягьячгъала шагьриъ айи Абубакаровдин ччвурнахъ хъайи Медицинайин центриъ лихура. Дугъу ДГМА-йин стоматологияйин факультет ккудубкIну, гьацира «Ас-салам» газатдин редактордира гъилихну. Хъа гьамус хиджама апIру духтурди лихура.
– Мугьяммад, фицдар уьзрар ади инсанар учвухьна гъюри шулу?
–Учухьна иллагьки юкьян дюгьюбдихъди аьлакьалу читинвалар айидар гъюру – остеохондроз, радикулит, дурарин гьацира кIул иццрувал шулу, мигрен, лиъран уьзрар, иммунитет исди шулу ва гь.ж. уьзрар. ДумутIанна гъайри, йисариинди веледар даршлувалихьан вуйи уьзриз лечение гъапIдар, себеб адруган, учухьна гъюри шулу. Хиджама апIбалан кьяляхъ жандин гьял дигиш шулу. Ич натижа гъябкъган, хизан ккебгъбан Центрианра кмиди гъюри шулу. Учу тамамди лечение апIури шулча, ва гьаддиан ужуб натижара шулу. Гьацира лап читин уьзур псориаз айидарра гъюру, думу уьзрихьанра, эгер вари хъайи-хъайиси гъапIиш, сагъ хьуз мумкинвал а, ин ша Аллагь.
– Хъа диди фициб кюмек тувру?
– Му метод – ухьу кIваълан гьапIу Пайгъамбарин ﷺ сунна ву – хъа гьамус думу яваш-явашди хъанара арайиз хура. Думу гизаф уьзрариз себеб шула, гьятта лап читин кIуру уьзрарихьанра кмиди. Хиджама, сагъ хьувал бадалиси, профилактикайизра ишлетмиш апIуру. Диди гьацира инсандин жандиан ишлетмиш дарапIрайи ифи адапIуру. Дидин кьяляхъ инсандин айитI айи имбу ресурсар ачмиш хьуз хъюгъру. Хиджама апIбалан кьяляхъ, Аллагьу Тааьлайин амриинди, ихь фикриъ шул кIури умуд ктрубсиб натижа шлу вахтарра гъахьну.
– Хъа шлиз хиджама апIуз хай шулдар?
– Ифдин уьзур айидариз (анемия, кру ифи айидариз, ифи дибрусридариз), гурдмарин ва кIару ликIдин уьзрар кайидариз, зийнар сагъ даршлу читин сахарный диабет айидариз хай шулдар. Гьацира В ва С гепатит айидарира лап ихтият дапIну ккунду, кIван операция гъапIдариз, велед киршну цIиб вахттIан гъубшундарш, гьадраризра хай шулдар, хъасин 12 йис хьайиз бицIидариз ва 80 йислан зиина вуйидариз. Магьа гьамцдар жюрбежюр шартIар а.
– Сарун фицдар методар ишлетмиш апIура ичв Центриъ?
– Учу Пайгъамбарин ﷺ суннайиинди рецептар дикIурча, халкьдин рецептарра ишлетмиш апIури шулча – мурар вари гьаму хиджамайихъди апIру сагъламвализ кюмек туврайидар ву. Гьацира учуз фитотерапияйин, гирудотерапияйин ва гь.ж. специалистар ачуз.
Фитотерапия – укIарихъди вуйи лечение ву. Гирудотерапия – зилйир (шахъар) иливну апIру лечение.
Фунуб вушра лечение апIруган, ич специалистди пациентдиз фу процедурйир апIуруш, дидкан зарар аш-адарш ва фици дидин кьяляхъ жвуван жан дюбхну ккундуш ктибтуру.
– Мугьяммад, жара гьюкуматарин медицинайиз фикир туври шулунчва?
– Узу медакадемияйиъ урхурайи вахтна учу цIибди китайдин медицинайихъди таниш гъапIнийчу. Гьадмуганра дид`ин лап аьшкьлу гъахьунза, гьамусра думу медицинайиз хусуси фикир туври, жвуван практикайиъ ишлетмиш апIури шулза. ДумутIанна гъайри, восточная медицина, рефлексотерапия, иглотерапия ахтармиш апIури, дидихъди ляхин гъабхури шулза.
– Сагъ’вал бадали учвухьна гъюрудариз фицдар насигьятар туврачва?
– Учу апIурайи леченияйихъди сабси гьарури чан жандизра хъайивал дапIну ккунду. Сагъи уьмрихъна гъюз чалишмиш йихьай, йишвну вахтниинди даахну ккунду. Му ляхни ихь жандиз аьхю эсер тувра. Гъи саспи жигьилар сяаьт 2-3 нивкIуз гъягъюру, гьаддиан жюрбежюр нервйирихъди аьлакьалу уьзрарра арайиз гъюра. ИпIрубра жвуван саб къайда дубхьну ккунду, гизаф хай шулдар, жандак сацIибкьан либхуз шлуси гъибтну ккунду. Ухьуз аьгъюганси, йикк ихь Дагъустандин варитIан хусуси хурагнак ишлетмиш апIурайиб ву, яни йикк ктарди гьеле-меле хураг шулдар. Хъа узу кIуразаки, йикк ипIувал цIиб дапIну ккунду. Ва Пайгъамбарин ﷺ суннайиинди, эгер йикк цIиб гъипIиш, гизаф уьзрарихьан азад хьуз шулу.
