Суал-жаваб
- Йиз суалназ яркьуди жаваб тувуб ккун апlураза. Фуну гъулаз, шагьриз саламдиз гъушишра, гъи варийишвариъ инсан кечмиш хьпахъди аьлакьалу суалар читинди дугъужвна. Иллагьки гьаму саб суалназ, шариаьтдиъ улупнайиси, кьатl`иди жаваб тувайчва: инсан кечмиш духьну 52 кlуру йигъ къайд апlуз хай шулин дарш шулдарин?
- Му суал ихь имамариз, алимариз кми-кмиди алабхъурайиб ву. Думу мистариъ жвуми йигъан ва гьацира аьлимарин мажлисариъ туври шлу суал ву, ва дидиз тувру жавабра гьарган саб ву.
Дупну ккундуки, инсан кечмиш духьну, думу фаркьат гъапlхъантина апlру ляхнар-серенжемар диндихъди, Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди аьлакьа айидар дар. Дурар халкьдин арайиз гъафи аьдатар ву. Гьаддиз думу аьдатар кlули гъахури, инсанар уч апlури хьуб лазим дар, гьаз гъапиш думу исламдиъ айиб дар. Инсандихъди аьлакьалуди дапlну ккуни вари ляхнар диндиъ ачухъди улупна, ва ухьу дурартlан артухъ фукlара дапlну ккундар.
Гьяйифки, саспи инсанари аьдатар фарзартlан заанди дерккра, дици духьну ккундар. Сабпи нубатнаан фарз, хъасин кьюбпи нубатнаан сунна дибисну ккунду.
- Узу лихуз язиз гъушунза. Дина гъягъяйиз гъазанждин гьякьнаан айи йикьрар садар вуйи, амма гьадушваз душну ляхин ккудубкlбан кьяляхъ, учуз кучlлар дапlну, ична эйсийин арайиъ айи касди ич гъазанждилан 5% чаз гъибтну. Гьаму дюшюшдиъ учу фу дапlну ккунду?
- Мушваъ, сабпи нубатнаан, учву дапlнайи йикьрариз дилигну ккун. Эгер ичв арайиъ саб мясляаьт ади гъабхьнуш, тмуну касдира, учвура гьадмумясляаьт тамам дапlну ккун. Думу чlюбгъюб чlуру ляхнарикан ву. Ляхин ккудубкlбалан кьяляхъ, думу касди гьамциб кучlал гъапlнуш, думу гьярам ипlурайи касдик мисал ву. Му суалнаан гьякьнаан думу касди фу кlураш, дугъахъра хъпехъну ккун. Хъа уву кlурайиб гьякьлуб вуш, думу касди чануб даруб чаз гъибтуб, жараринуб тутрувди чаз хъписуб гьисаб шула. Хъа му, ичвси, Аллагьу Тааьлайин улихьра гунагь айи ляхин ву. Эгер мидин гьякьнаан кьюбиб терефарра саб гафнахъна гъюз шуладарш, кьюбридра сатlиди аьлим касдихьна душну ккунду.
- Узу гьяждиз гъягъюраза. Гьяждиз гъягъруган, варидариз аьфв дапlну марцциди душну ккунду, кlура. Хъа сар касди лап чlуру ляхнар дапlнайиз – дугъу узлан аьхю футна дапlна, ва гьадму футна себеб вуди, йиз хизан ккадабхъуз цlибтlан имдайи. Дугъаз аьфв апlуз лапра читинди вузуз. Гьамдин гьякьнаан саб насигьятнан гаф йипайчва.
- Ав, ихь уьмриъ саспи вахтари лап читни дюшюшар алахьури шулу, думуган аьфв апlуз, хил алдабгъузра гъагъиди алабхъуру. Хъа уву гъягъюрайи йишв, яв гьяж гьадму уву ктухдартlан лап заанди ву. Му дюшюшдиъ уву думу касдикан асиллагь фикир дапlну ккундар, уву яв гьяж кьабул хьпаз манигъвал тувру дюшюшарихьан ярхла духьну ккунду. Яв терефнаан дугъахьна духьну ккунидар анжагъ кьюб гаф ву. Душну багахьна, тувну салам, узу гьяждиз гъягъюраза, ва гьаму ляхин кlваъ ади гъибтуз ккундарзуз, йип. Гьаму гафарин кьяляхъ явра юкlв гъюдли шул, белки думу касра чав гъапlу гъалатlнан гъаври шул. Думутlанна гъайри, ухьу фукьан гунгьар гъапlишра, туба гъапlхъан Аллагьу Тааьлайи аьфв апlуру, ухьуз Чан рягьимлувал улупуру. Хъа ухьура чиб-чпихьна рягьимлуди духьну ккун.
- Магьа багарихьди хярар уршвру вахт шула. Ич гъулаъ гьар хьуд йисак сабан хярар пай апlури шулу. Хъа узуз пай дапlну ккунди адарзуз. Узуз тувнайи йишв йиз гьаргандиз гъибтри. Ав, дурар жямяаьтдин йишвар ву, гьаци вушра узуз гьаму йишв узухь гъибтну ккундузуз. Эгер узу гьамци кlури, жямяаьтдиз къаршуди удучlвиш, му йиз дюзиб шулайин?
- Яв суалнан гьацlаз уву жаваб тувунва. Уву кlурава, думу жямяаьтдин йишв ву, кlури. Эгер жямяаьтдин йишв вуш, уву думу увуз гъибтуз фици тlалаб апlурава? Эгер ичв гъулаъ гьар хьуд йисан хярар тазатlан пай апlураш, жямяаьтдин арайиъ айи аьдалатвал гьаз чlур апlурва? Яв терефнаан думу дюз шуладар, фицики уву жямяаьтдин арайиъ наразивалар ирчрайи кас шулава. Гъи сар уву гьаци апlарва, закурин йигъан сарсан касдиз яв нумунайихъди гъягъюз ккун шул, магьа гьамци жямяаьтдиъ вари ляхнар чlур шул. Думу ляхин мапlан, жямяаьтдиз къаршу махьан, душваъ берекет хьибдар.