Суал-жаваб
Суал-жаваб
Гъулан имамдихьна илтIикIган, дугъу шариаьтдиинди гьюкум адабгъурдарш, фу дапIну ккунду?
Сабпи нубатнаан, думу кас шариаьтдиинди жаваб тувуз аьгъювалар айир вуш, ясана дарш, гьациб суал дивну ккунду. Гъулариъ айи бязи имамар диндин илим аьгъю дапIнайидар дар. Дурари, ихь жямяаьт улихь аьхюр хьтарди дарибшди кIури, чпиан удукьруси ляхин гъабхура. Эгер учвуз дугъан терефнаан шариаьтдин гьюкмар дюзди дарди адагъуради рябкъюраш, учву яшамиш шулайи йишваъ айи райондин имамдихьна илтIикIну ккунду. Думу касди, йиз фикриан, ичв ляхин шариаьтдиинди дюз апIур, ин ша Аллагь.
Рамазандин вазли ккудучIву ушварин гьякьнаан фици шулу?
Рамазандин вазли ккудучIву ушвар гъюру Рамазандин ваз улубкьайиз кьаза дапIну ккунду. Эгер гъюру Рамазандин ваз улубкьайиз кьаза дарапIиш, дурарихъан журум тувну ккунду. Журум тувну кIури кьаза шуладар, кьазара дапIну ккунду.
Аькьикьа убккбан мянфяаьтнакан
Ухьу улихь гъапнийхьаки, му ляхин Пайгъамбарин ﷺ ижми суннатарикан ву кIури. Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ дупна: «Велед аькьикьайин жавабдарваликк ккайир ву». Му гьядисдин мяна гьадму вуки, эгер бицIирихъан аькьикьа дарапIиш, думу лайикь вуйиганси арайиз удучIвурдар.
Имам Аьгьмадди му гьядисдиз гьамциб мяна тувра: чан вахтна аькьикьа дурубккди, бицIиди имиди думу велед кечмиш гъахьиш, дугъаз чан абйир-бабарихъан шафааьт апIуз мумкинвал хьибдар. Гьацира, эгер думу аьхю духьну, ужур кас духьну, кечмиш гъахьиш, дугъхьанра чахъан аькьикьа дурубкку абйир-бабарихъан шафааьт апIуз хьибдар. («Гьямидат», 12-пи том, 291-пи маш). Эгер хъасин веледди чахъан аькьикьа гъубккиш, дугъхьан абйир-бабарихъан шафааьт апIуз хьибди, иншаАллагь.
Аькьикьайиз фицдар гьяйванатар урккуз шулу?
Ухьу Гъурбан апIруган, фицдар гьяйванатар урккуруш, ари гьаму аькьикьайизра гьацдар хай шулу: деве, йиц, хюни, якъ, цIигь. Му гьяйванатарихьна вуйи шартIарра, Гъурбан апIруган фицдар вуш, ари гьацдар ву. Къурбан апIуз даршлу гьяйванат аькьикьайизра хай шулдар.
Ухьу Къурбан апIури мал фици ургур касдихъан убккуруш, ари гьаму мал дубккну апIурайи аькьикьара бабкан духьнайи ургурихъан убккуз шулу.
Ният
Аькьикьайиз ният гьамци апIуру: «Узу ният гъапIза гьаму гьяйванат узхъан (балхъан, шурхъан…) аькьикьа вуди убккуз».
Назру вуди гъубкку гъурбнан йикк пай фици апIуру?
Назру вуди гъурбан гъубкку касди вари йикк пай дапIну ккунду, гьятта мал-чарвайин гъидикьра, кIарчарра садакьади тувру.
Гъурбан вуди гъубкку гьяйванатдикан, думу гъурбан сунна вуйиб вушра, назру апIурайиб вушра, гьич фукIара масу тувуз хай шулдар.
