Суал-жаваб

Суал-жаваб

Мусурман касдихь хпирди хьайи мусурман дару дишагьли фуник бицlирра кади кечмиш гъахьиш наан фаркьат апlуру?

Эгер мусурман касдихь хьайи мусурман дару хпир фуник бицlир ктарди кечмиш гъахьиш, думу мусурмнарин дару накьварихъ фаркьат апlуру.

Эгер дицир дишагьли фуник бицlир кади кечмиш гъахьиш, думуган дицир кас мусурмнарин ва мусурман дарударин накьварин арайиъ кивру. «Тугьфатуль Мугьтаж»

 

 

Гьюл’инди рякъюъ учIву касдин сефер наънан ккебгъру?

Эгер шагьур гьюлихъ хъучIубкьнаш ва гими гьюлин гъирагъдихънакьан гъюруш, думуган гими гъирагъдихьан гьудубчIвуз хъюгъюбси сефер ккебгъру.

Эгер гьюлин гъирагъдихъ шид цIиб вуди вая жара себеб ади гимихьан гъирагъдихьна гъюз шулдарш ва дидихьна люткейиъди душну ккундуш, думуган сефер ккебгъра лютка гьюлин гъирагъдихьан гьудубчIвуз хъюгъюбси.

Эгер порт, ясана гими шагьрихьан ярхлади вуш ва душвахьна жилилан душну ккундуш, думуган сефериъ учIвувал жвув яшамиш шулайи саргьятарилан улдучIвган шулу.

(«Тугьфат аль-Мугьтаж», Гьяшия аш-Ширвани)

 

 

Майит жара йишвариан гъулаз хьади гъюру вахтна машиндин чархариз муртйир йивну ккунду кlури шулу. Гьациб айиб вуйин?

Ваъ, думу аьдат ихь диндихъди аьлакьалуб дар ва дици дапlнура ккундар. Думу Аллагьу Тааьлайин гьюкмариз жвув гъаршу вуйивал улупурайиб ву, яни Аллагьу Тааьлайиз аьссивал апlуб ву. Гьаци вуйиган, думу ляхнихьан ярхла духьну ккунду ва дидкан аьгъдрударизра хабар тувну ккун.

 

 

Багхьантина майит гъабхруган гъудужвуб герек вуйин?

Багхьантина мусурман касдин майит гъабхруган, гьадгъахьна гьюрмат улупури гъудужвуб ужу ву, гьеле майит йисар тамам дархьуринуб вушра. («Нигьаят аль-Мухтаж».

 

 

 

Папрус зигру касдиз гьяждиз гъягъюз ихтияр айин?

Ав, дицир кас гъягъюб хъанара ужи ву, гьадина душну думу ужуб дару ляхин дипур кlури умуд кади. Хъа папрус зигура кlури гьяждиз гъягъюз мумикнвал аш, дурушди гъузуб гуннагь ву.

 

 

Узуз хуларра машинра азуз. Гьамус йиз бицlиризра квартира гъадабгъну аза, гьеле думу мектебдиъ урхури имишра. Гьаму дюшюшдиъ узу квартирайин пул тувну ужи вуйин дарш гьяж апlуб?

Эгер жвуваз жандин сагъвал, пулин дакьатар аш гьяж фарз шула. Амма ихь инсанарикан саспидари гьяждикан фикиркьан апlурдар. Магьа яв дюшюшра гьациб ву. Увуз хал-йишвра а, машинра а, гьаддихъди сабси гьеле мектебдиъ имбу веледдиз квартирайихъра шулхьа. Му дюшюшдиъ увуз гьяж фарз шула. Гизаф абйир-бабари веледариз хал-йишв гьязур апlурча кlури дакьатар гьадинди харж апlуру, хъа чпин ахиратдин хал-йишвкан фикир апlурдар. Гьаци вуйиган, шлубкьан ухди гьяждин суалназ фикир тув.

 

 

 

Ич гъулаъ мист тикмиш апlура. Мистаз пулиинди кюмек апlуб артухъ саваб вуйин дарш материалиинди?

Мист тикмиш апlувал ва душваъ иштирак хьувал аьхю савабнан ляхнарикан ву. Пайгъамбари ﷺ гьижра гъапlган сабпи ражари мист тикмиш апlуз хъюгъну. Яв суалнан гьякьнаан гьаму вахтна мистан фунубдиъ артухъ мюгьтаж’вал аш, ари гьацибдиинди кюмек апlбаъ саваб артухъ а.

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...


Гьаму дюн’ятIан заан вуйи гъудган

Гьаму дюн’я ва вари му дюн’яйиъ айибтIан заанди ва багьалуди вуйи гъудган айин?   Имам Муслимдихьан вуйи Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ гьамци дупна: ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها   «ГвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат-гъудган заанди ву гьаму...


Гирами Кьур’андиан вуйи насигьятар

Гирами Кьур’ан инсаниятдин аьхиризкьан варидариз насигьят вуди дебккнайиб ву. Аллагьу Тааьлайин душваъ дупнайи гафарихъди гъягъюри гъахьиш, инсандиз му жилиинра, аьхиратдиъра аьхю ужувлар шул. Магьа ичв фикриз гирами Кьур’андин «Гьюжурат» сурайиан вуйи насигьятар туврача....


Шуран абйир-бабариз даккунди вушра, думу хпирди гъадагъуз шулин?

Никягь апIувалин шартIарикан саб риш чан вали касди швуваз тувувал ву. Хъа дугъан вали ксарикан сарпир вуди шуран адаш шула. Эгер адашиз ккундарш, думу шурахъди фици никягь диврухъа?   Жара рякъяр агури лицуб герек дар. Эгер гьадму шурахъди гележег ккабалгуз ккундуш, сабпи нубатнаан дугъан...


Чиб-чпихьна сабурлувалиинди янашмин йихьай

Адашиз сар хъпебехъру чIуру бай ади гъахьну. Дугъу кми-кмиди абйир-бабариз гиран ктапIуйи. Гьар ражари бали чаз гиран ктапIган, адаш жара хулазди учIвну, душван цIализ ккум йивури гъахьну, гьаци чав сабурнахъна гъюз кIури. СацIиб вахтналан думу цалик ккум йивуз йишв кимдайи.   Саб ражари бай...