СУАЛ-ЖАВАБ

СУАЛ-ЖАВАБ

СУАЛ-ЖАВАБ

Ригъ удубчIвайиз гвачIниндин гъудгникан саб ракааьт апIузтIан хъуркьрадарш, кьаза гъудган кIури ният дапIну ккундин?

Эгер инсанди гъудгнин фицибкIа пай чан гъудгнин вахтна апIуз хъуркьраш, думуган аьдати вуйиси ният апIуру.

Гьаддиз, эгер инсанди тамамди саб ракааьт ригъ удубчIвайиз гъапIнуш, вари гъудган чан вахтнаъ гъапIубси гьисаб шула ва дугъу кьазайиз кIури ният дапIну ккундар. («Тугьфат аль-Мугьтаж»)

Йисар тамам гъахьихъанмина швнуб гъудган кьаза каш аьгъдруган, фукьан гъудгнар кьаза дапIну ккунду?

Эгер йисар тамам гъахьихъанмина швнуб гъудган кьаза каш аьгъдарш, думуган уву, вари кьаза гъапIунза кIури, шак`вал адарди хьайизкьан, кьаза дапIну ккун.

Яни, чаз якьинди аьгъдарш, гьадмукьан кьаза дапIну ккундуки, гьеле чав сарун мурартIан артухъ шулдариз кIури якьинди аьгъю хьайизкьан.

Къайд:

Гьамциб гьюкум ву ккудучIву ушваринра. («Бугъ’ят аль-Мустаршидин»)

Хулаъ гъюрар (кроликар) уьрхюз ва дурарин йикк ипIуз хай шулин?

Гъюран йикк ипIбаз, я гьярам ву, ясана карагьат ву кIури, юкьби мазгьабарикан сабнубдиъкьан дупнадар. Гьядисдиъ дупнайиганси, саб ражари Пайгъамбариз пешкеш вуди гъюран жвукь ва лик хьади гъафну, ва дугъу, пешкеш кьабул дапIну, дидкан гьацI гъипIну.

Гьацира дурар уьрхбаъ хай даршлуб фукIара адар, гьаз гъапиш гъюрар (кроликар) хулан гьяйванатарикан гьисаб шула. «Аль-Мингьаж», шаргь Сагьигьу Муслим, «Мугъни аль-Мугьтаж», «Аль-мугьаззаб фи фикьгь аль-Имам аш-Шафии»)

Силбарин щетка ишлетмиш апIувал сивак ишлетмиш апIувалик мисал вуйин?

Сивак ишлетмиш апIувал лап ижми суннатарикан ву. Пайгъамбари ﷺ кми-кмиди сивак ишлетмиш апIури гъахьну, иллагьки гъудгнин жикIуз хъюгъруган ва гъудган апIуз хъюгъруган.

Фунуб вушра силбарин гъатхушин марцц апIру ижми материал ишлетмиш апIувал сивакдик ишлетмиш апIбак мисал ву. Гьацира сивакдин ерина жюрбежюр порошкйир ва пастйир ишлетмиш апIуру, мисалназ, ушвнин поташ, карбонат калия ваг ь.ж..

Гьаддиз, щеткайихъди силбар марцц апIувалра сивак ишлетмиш апIувалик мисал ву, амма дици хьпан бадали, ният герек ву, яни силбарин щетка сивакси ишлетмиш апIураза, кIури. Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Гьарсаб ляхин ниятналан асиллу ву…».

Къайд:

Абу Гьурайрайи Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «Эгер сивак ишлетмиш апIуб йиз уммайиз читинди шулдайиш, гьарсаб гъудгнин улихь ишлетмиш апIинай, кIуйза» (аль-Бухари, Муслим).

Гирами Калам урхруган, гьядисар урхруган, Аллагь зикир апIруган, мистаз учIвруган сивак ишлетмиш апIуб ужу ву. («Мугъни аль-Мугьтаж», «Бушра аль-Карим»)

Садакьа, ясана закат кяфирариз тувуз хай шулин?

Мусурман дарудариз садакьа тувуз шулу. Хъа закатдин гьякьнаан улхуруш, думу анжагъ мусурман ксариз тувру, гьаз гъапиш мусурмнарихьан гъадабгъуб гьаддиъ игьтияж айи мусурмнарихьна кьяляхъ апIуз шулу. («Тугьфат уль-мюгьтаж»)

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Иван Грозный ва гирами Кьур’ан

Иван Грозныйи гирами Кьур’андиинди ху апlуз гьаз гъитри гъахьну? Тарихчйирин Иван Грозныйдихьна (1530-1584) жюрбежюр аьлакьйир а. Саспидари дугъу чан бай гъакlну кlури, лап чlуру инсанарикан вуди гьисаб апlура, хъа тмундарисана думу гьюкумат яркьу ва гужал апlуз гъахьи лап заан инсанарикан...


«Ас-салатуль-Ибрагьимия»

Сабпи (дидин кьяляхъ салам адру) «ат-Тагьиятдиъ» салават урхруган, Пайгъамбарин ﷺ асгьябариина, яна тухмариина салават урхурдар.   Хъа «ат-Тагьиятдин» кьяляхъ салам тувруган, Пайгъамбарин ﷺ тухумдиинара салават урхуб суннат ву, хъасин «ассалатуль...


Инсанарин чIуруваларихьан уьрхру 4 дюаь

Ухькан саспидариз, белки, алахьнушул сар шликIа ухьуз зарар шлу ляхнар апIру дюшюшар. Уьмрин тажруба айи ва Аллагьу Тааьлайихъ кIваантIан хъугънайи касдиз ухьухъди шулайиб вари анжагъ Сар Аллагьдихьан ﷻ вуйибдиин инанмиш ву, гьаддиз дицир кас, инсанарихьан вуйи писвалихьан уьрхя, кIури, Аллагьу...


Закат уль-фитIр (ушварин сэъ)

Рамазандин вазли ушварин кьяляхъ тувру закат аьлимари инсандин жандилан вуйи закат ву, кIура. Ухьу зиихъ гъапиганси, «закат» кIуру гафнан мяна «марцц апIувал» ву.   Фици закатди ариш-веришдилан эйсийин даруб гъядябгъюри, думу марцц апIуруш, ари гьаци ушварин кьяляхъра закатди инсандин беден марцц...


Вакьф фу-вуш ва дидин шартIарикан жикъиди

Ассаламу аьлейкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Узуз гьаму бицIи макьалайиъ вакьф фу-вуш ва, думу тамам хьпан бадали, фицдар шартIар аш, гьадрарикан ктибтуз ккундузуз. Ихь мусурман гъардшарин ва чйирин вакьфдихъди аьлакьалу гизаф суалар шулу. ИншаАллагь, гьаму макьалайиъ ухьу жикъиди дидкан хабар...