СУАЛ-ЖАВАБ

СУАЛ-ЖАВАБ

СУАЛ-ЖАВАБ

Ригъ удубчIвайиз гвачIниндин гъудгникан саб ракааьт апIузтIан хъуркьрадарш, кьаза гъудган кIури ният дапIну ккундин?

Эгер инсанди гъудгнин фицибкIа пай чан гъудгнин вахтна апIуз хъуркьраш, думуган аьдати вуйиси ният апIуру.

Гьаддиз, эгер инсанди тамамди саб ракааьт ригъ удубчIвайиз гъапIнуш, вари гъудган чан вахтнаъ гъапIубси гьисаб шула ва дугъу кьазайиз кIури ният дапIну ккундар. («Тугьфат аль-Мугьтаж»)

Йисар тамам гъахьихъанмина швнуб гъудган кьаза каш аьгъдруган, фукьан гъудгнар кьаза дапIну ккунду?

Эгер йисар тамам гъахьихъанмина швнуб гъудган кьаза каш аьгъдарш, думуган уву, вари кьаза гъапIунза кIури, шак`вал адарди хьайизкьан, кьаза дапIну ккун.

Яни, чаз якьинди аьгъдарш, гьадмукьан кьаза дапIну ккундуки, гьеле чав сарун мурартIан артухъ шулдариз кIури якьинди аьгъю хьайизкьан.

Къайд:

Гьамциб гьюкум ву ккудучIву ушваринра. («Бугъ’ят аль-Мустаршидин»)

Хулаъ гъюрар (кроликар) уьрхюз ва дурарин йикк ипIуз хай шулин?

Гъюран йикк ипIбаз, я гьярам ву, ясана карагьат ву кIури, юкьби мазгьабарикан сабнубдиъкьан дупнадар. Гьядисдиъ дупнайиганси, саб ражари Пайгъамбариз пешкеш вуди гъюран жвукь ва лик хьади гъафну, ва дугъу, пешкеш кьабул дапIну, дидкан гьацI гъипIну.

Гьацира дурар уьрхбаъ хай даршлуб фукIара адар, гьаз гъапиш гъюрар (кроликар) хулан гьяйванатарикан гьисаб шула. «Аль-Мингьаж», шаргь Сагьигьу Муслим, «Мугъни аль-Мугьтаж», «Аль-мугьаззаб фи фикьгь аль-Имам аш-Шафии»)

Силбарин щетка ишлетмиш апIувал сивак ишлетмиш апIувалик мисал вуйин?

Сивак ишлетмиш апIувал лап ижми суннатарикан ву. Пайгъамбари ﷺ кми-кмиди сивак ишлетмиш апIури гъахьну, иллагьки гъудгнин жикIуз хъюгъруган ва гъудган апIуз хъюгъруган.

Фунуб вушра силбарин гъатхушин марцц апIру ижми материал ишлетмиш апIувал сивакдик ишлетмиш апIбак мисал ву. Гьацира сивакдин ерина жюрбежюр порошкйир ва пастйир ишлетмиш апIуру, мисалназ, ушвнин поташ, карбонат калия ваг ь.ж..

Гьаддиз, щеткайихъди силбар марцц апIувалра сивак ишлетмиш апIувалик мисал ву, амма дици хьпан бадали, ният герек ву, яни силбарин щетка сивакси ишлетмиш апIураза, кIури. Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Гьарсаб ляхин ниятналан асиллу ву…».

Къайд:

Абу Гьурайрайи Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «Эгер сивак ишлетмиш апIуб йиз уммайиз читинди шулдайиш, гьарсаб гъудгнин улихь ишлетмиш апIинай, кIуйза» (аль-Бухари, Муслим).

Гирами Калам урхруган, гьядисар урхруган, Аллагь зикир апIруган, мистаз учIвруган сивак ишлетмиш апIуб ужу ву. («Мугъни аль-Мугьтаж», «Бушра аль-Карим»)

Садакьа, ясана закат кяфирариз тувуз хай шулин?

Мусурман дарудариз садакьа тувуз шулу. Хъа закатдин гьякьнаан улхуруш, думу анжагъ мусурман ксариз тувру, гьаз гъапиш мусурмнарихьан гъадабгъуб гьаддиъ игьтияж айи мусурмнарихьна кьяляхъ апIуз шулу. («Тугьфат уль-мюгьтаж»)

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...


Чиб-чпихьна сабурлувалиинди янашмин йихьай

Адашиз сар хъпебехъру чIуру бай ади гъахьну. Дугъу кми-кмиди абйир-бабариз гиран ктапIуйи. Гьар ражари бали чаз гиран ктапIган, адаш жара хулазди учIвну, душван цIализ ккум йивури гъахьну, гьаци чав сабурнахъна гъюз кIури. СацIиб вахтналан думу цалик ккум йивуз йишв кимдайи.   Саб ражари бай...


Гьаму дюн’ятIан заан вуйи гъудган

Гьаму дюн’я ва вари му дюн’яйиъ айибтIан заанди ва багьалуди вуйи гъудган айин?   Имам Муслимдихьан вуйи Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ гьамци дупна: ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها   «ГвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат-гъудган заанди ву гьаму...


Гирами Кьур’андиан вуйи насигьятар

Гирами Кьур’ан инсаниятдин аьхиризкьан варидариз насигьят вуди дебккнайиб ву. Аллагьу Тааьлайин душваъ дупнайи гафарихъди гъягъюри гъахьиш, инсандиз му жилиинра, аьхиратдиъра аьхю ужувлар шул. Магьа ичв фикриз гирами Кьур’андин «Гьюжурат» сурайиан вуйи насигьятар туврача....


Суал-жаваб

- Жилир убхърур вуйиз. Гьадму себеб вуди дугъхьан жара хьуз ккундузуз. Ипlруб-алабхьруб тувра, амма гьаци вушра, дугъу арагъ убхърувалиан сарун дугъахъди яшамиш хьуз ккундарзуз. Узуз тlалакьдин гафар тувну йиз хулаз гьаъ гъапиган, гъярхьивалар шулайич. Гьамдин гьякьнаан узу имамдихьна душну...