Суал-жаваб
- Жилир убхърур вуйиз. Гьадму себеб вуди дугъхьан жара хьуз ккундузуз. Ипlруб-алабхьруб тувра, амма гьаци вушра, дугъу арагъ убхърувалиан сарун дугъахъди яшамиш хьуз ккундарзуз. Узуз тlалакьдин гафар тувну йиз хулаз гьаъ гъапиган, гъярхьивалар шулайич. Гьамдин гьякьнаан узу имамдихьна душну ккундин, дарш саризра фукlа дарпиди йиз хулаз душну, жара духьназа кlури дусиш, ужи вуйин?
- Аллагьу Тааьлайи инсанариз жюрбежюр имтигьянар тувру. Магьа увузра гьацир жилир алахъувал гьадму имтигьянарикан шула. Эгер жилири увуз яшамиш хьуз хал тувнаш, алабхьуз ва ипlуз ужуб тувраш, сацlиб сабур дапlну, думу касра диндин рякъюхъна хуз чалишмиш гъахьиш ужи ву. Учвуз веледар аш, йиз фикриан, гьаму веледаринра кlвак кучуб ужуб ляхин дар. Аллагьу Тааьлайикан думу гьякь рякъюз хувал ккун апlури, жвуван веледариз лигури гъузиш ужи ву. Хъа имамдихьна, аьлимдихьна душну гафар-чlалар гъапlиш, хъанара ужи хьибди. Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьу вари гьякь рякъюхъ хъаъри.
- Дишагьли палтарикан (менструация) гъахьи вахтна, саспидари гьеле чпи марцц духьнашра, вахтниинди дижикlну, гъудгнар апlуз хъюгърадар. Дурари, мисалназ, лисундин гъудгниз марцц духьнашра, йишвнутlан жандак жибкlурадар ва гъудгнарра гьадму вахтнахъантlан хъюгъну апlурадар. Хъа лисундин, гьарквандин ва лавландин гъудгнар ккидирчура. Гьамци хай шуйин?
- Ваъ, дици хай шулдар. Палтарикан хьувалихьан марцц гъахьибси, дишлади тамамди жандак дижибкlну, улубкьнайи гъудган дапlну ккун. Фикир тувай, гьар ражари палтарикан хьпан кьяляхъ вахтниинди дижрикlди гьамци кьюб-шубуб гъудган ккидирчури гъахьиш, йискьубан арайиъ фукьан гъудгнар ккадахьура. Хъа дурарихъан Аллагьу Тааьлайин улихь фици жаваб тувди?
Гьаддиз му ляхниз асас фикир тувну ккунду, ва учвуз дицдар дишагьлийир аьгъяди вуш, дурариз му ляхникан мялумат тувай. Ав, белки саспидариз аьгъдарди ашул, ва дурарин фикир хьуз мумкин ву жандак тамамди жибкlбалан кьяляхътlан гъудган фарз шулудар кlури. Ваъ, палтарикан хьувалихьан марцц хьубси, гъудгнар дишлади апlуз хъюгъну ккунду.
- Йиз гъунши бали узуз мистаз гъягъюб герек дар, душваъ айи имам бид’аь апlрур ву кlури, инжик дапlназу. Учв диндихъ хъайир вуза, бид’аь ляхнар апlрур дарза кlура, ва узузра мистаз дурушди, яв хулаъ гъудгнар апlин кlури шулу, амма дугъу кlурайи гафар гьичра кьабулди дарзуз.
- Увуз думу гафар кьабул дарувал лап хуш ляхин ву. Мист Аллагьу Тааьлайин хал ву, мистхьан ярхла йихь кlуру касдин гафарихъ хъпехъуз шулинхъа?! Гьяйифки, гъийин девриъ чпи саб гьярфкьан аьгъю дарапlди тмундариз «насигьятар» тувру инсанар гизаф духьна. Дурарин мурад-метлеб фу-вуш, чпиз ужуди аьгъяшул, хъа мистаз гъягъюб герек дар кlуру касдихьан чарасуз ярхла духьну ккунду. Дугъаз «бид’аь» кlуру гафнан мяна фу вушкьан аьгъю гьял дар. Бид’аьйиз чан жюрйир а, дурарикан мялумат ади ккун ва думу имамди фуну бид’аь ляхин апlураш, лигну ккун. Думутlанна гъайри, думу касдиз чан фикир гьациб ву кlури, тмунуриз мистаз мягъян пуз ихтияр адар. Гьаддиз, гьюрматлу чве, уву дицир касдихьан ярхла йихь, думу гафар ужувлаз вуйидар дар.
- Гьамусяаьт тамам вари йишвариъ мистариъ бицlидариз вуйи дарсар гъягъюра. Ич гъулаъра йирхьуд йислан йицlуд йисаз вуйи шубарра мистаз гъягъюра. Баярин дарсар ккудукlган шубариндар ккергъра. Амма гъулаъ саспидари, бицlи шубариз мистаз гъягъюз хай шулдар, кlура. Гьамдин гьякьнаан жаваб тувайчва.
- Мусурман касдин варитlан читниб жвуван дин аьгъдрувал ву. Думутlанна аьхю читинвал жвуваз аьгъдру суалариз жавабар тувуб ву. Наан дибикlнайкlан, бицlи шубариз мистаз гъягъюз хай шулдар кlури? Мистаз дурушиш, дурари илим фици дубгъуйкlан? Ухьуз жаради шубарин медресйир айин? Гьаддиз жвуваз аьгъдруб пуз хай шулдар.
Бицlи шубариз мистаз гъягъюз хай шулу ва душваъ дарсра гъадабгъуб савабнан ляхнарикан ву. Гьациб жаваб тувай дурариз.
Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьуз илим урхуз кюмек туври.