Жавабар имам аш-Шафиийин мазгьабдиинди тувна

Жавабар имам аш-Шафиийин мазгьабдиинди тувна

Ушв дибиснайи вахтна улариъ дарман убзуз хай шулин?

Улариъ дарман убзувалиан ушв батIил шулдар, гьятта дидин тIяаьм ушвниъ гъабхьишра.

Папрус зигували ушв батIил апIурин?

Ав, папрус зигували ушв батIил апIуру, гьаз гъапиш кумрахъди айитIинди никотинра гъябгъюру.

Фарз вуйи ушв бисруган, жюрбежюр мазгьабариъ фици ният апIуру?

Ният думу саб фу-вуш апIуз кIури, ижмиди бисурайи кьаст ву. Ихь ужувлан ляхин кьабул апIбан бадали, кIваъ ният ади хьувал чIяаьн шулу, амма мелзниинди пубра ужи ву. Хъа саб кьастра адарди уву гьаци гафар гъапну кIури, думу ният вуди гьисаб шуладар. Ният апIувалин гьякьнаан Пайгъамбарин () гьядисдиъ дупна: «Аьмалар, ляхнар ниятналан асиллу ву…»

إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ

(«Сагьигь аль-Бухари», № 1; «Сагьигь Муслим», № 1907). Рамазандин вазли ушв бисуз ният апIруган, гьаму шартΙар тамам дапIну ккунду:

  • Ушв бисуз ният айири гвачIниндин гъудгнин вахт хьайиз чан ният дапIну ккудубкIну ккунду. Эгер ният гвачIниндин гъудгнин кьяляхъ гъапIиш, думу касдин ушв кам шулдар. Пайгъамбарин () гьядисдиъ дупна: «ГвачIниндин гъудгнин вахт хьайиз ушв бисуз ният дарапIу касдин ушв кам шулдар» («Сунан ад-Дарукутни», 2/172; «аль-Байхаки» 4/202).

من لم يبيت الصيام قبل الفجر فلا صيام له

  • Сифте жвуву фуну ушв бисураш, тяйин апIуру: Рамазандин вазлин чан вахтниинди бисурайи ушв вуш, даршсана ккудубшу, кьаза апIурайи ушв вуш. Эгер бисурайи ушв гьадрарикан фунуб вуш тяйин дарапIди, ният гъапIиш, дициб ниятра кам шулдар.
  • Гьар йишван хъайигъаз ушв бисуз ният дапIну ккунду. Ушв камил хьпан бадали, хъайигъан гвачIниндин гъудгнин вахт хьайиз, ният дапIну ккунду. Саб ражари гъапIу ният ихь мазгьабдиинди вари вазлиз чIяаьн шуладар, фицики гьарсаб ушв гьеле гьар йигъан текрар шулашра, думу гьар йигъандин кIул`инди вуйи ибадат гьисаб шула. Хъа ухьуз гьядисариан ачухъ шулайиганси, гьарсаб ибадатдиз чан ният лазим ву.

Рамазандин вазли ушв бисруган апIру ният гьамциб ву: «Узу ният гъапIза гьаму Рамазандин вазлин закурин йигъан фарз ушв бисуз Аллагь бадали». Имам Абу Гьянифайин мазгьабдиинди, Рамазандин вазлин ният лисундин гъудгнин вахт хьайиз саб сяаьт ккимиди хьайизкьан апIуз хай шулу. Саспи аьлимари ният апIуз кIваълан гьарху касдиз, имам Абу Гьянифайин мазгьабдиина улдучΙвну дидихъди гъягъюри, ният апIуз ихтияр тувра. Хъа имам Маликдин мазгьабдиинди сабпи йигъан вари Рамазандин вазлиз ният апIуз шулу.

Шариаьтдиинди фицдар дюшюшариъ ушв дибрисди гъузуз шулу?

Шариаьтдиинди ушв дибрисди гъузуз мумкинвал айи дюшюшар 2 ву:

  • Дишагьли палтарикан духьнайи вахт ва велед хьпан кьяляхъ вуйи чиркишнарин вахт.
  • Амриан гъушиш, ясана вари йигъандин арайиъ фикриан гъушиш. Эгер амриан душнайир йигъандин вахтна саб гагьдикьан фикриз гъафиш, гьадму вахтнахъанмина дугъу ушв дибисну ккунду.

БицIир кайи, ясана никкдихъ хъайи велед айи дишагьлийиз ушв бисуб фарз вуйин?

Эгер ушв бисувалиан бицIир кайи хпириз чаз, ясана фуник кайи веледдиз, вая гьацира никкдихъ хъайи веледдиз бабу ушв бисбаан никк гьудрубкIди, гьаддиан зарар аш, дишагьлийиз ушв дибрисуз ихтияр а. Амма, эгер бицIир кайири, ясана бицIир никкдихъ хъайири фуник кайириз, ясана никкдихъ хъайириз зарар хьибди кIури, ушв гъибисундарш, ушв кьаза апIбахьна гьарсаб ккудубшу ушвнихъан дугъу 650 грамм дяхнин мудд журумди тувну ккунду.

2026-05-01 (Зуль Къаида 1447 г.) №5.


Жигьилар улихь гьауз буржи вухьа

Дюньяйиъ вари гьюкуматарин жигьиларин сабвал хьпан бадали, «День молодежи» кlуру йигъ тасдикь дапlна. Думу йигъ 24-пи апрели къайд апlуру.   Мициб йигъ тасдикь апlбан метлебра жигьилариз асас фикир тувуб ву. Аьхиримжи йисари, жара йишвариъси, ухьухьра Табасаран жигьиларихъди...


Гирами гъурбан машквар багахь шула

Мусурмнарин варитIан асас машквар улубкьура! Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз магьа аьгъзрариинди ихь гьюкуматдиан мусурмнари му гирами машквар Мекка ва Медина шагьрариъ адапIура.   Мусурман касдин кIваъ айи заан ниятарикан ва метлебарикан гьисаб шула. Улихь нумрайиъ гьяждихъди аьлакьалу...


Гъудган марцциди апIуз себеб шлу къайдйир

Мусурман касди апIру вари жюре ибадатариз чпин улупнайи къайдйир а, яни фарзар, суннатар ва жара дапIну ккуни ляхнар. Му ляхнар мусурман касди апIурайи ибадат заан дережайиинди кьабул апIбан бадали герек шлудар ву.   Хъа думу ибадат кьабул апIбан бадали, думу гьацира Аллагьу Тааьла бадали,...


Гьяждин вахт улубкьна

Гьяж апIувал ибадатарикан варитIан кьиматлуб ву, гьаз гъапиш думу жандкиинди ва дакьатариинди апIурайиб ву.   Пайгъамбари ﷺ дупна:   "مَنْ حَجَّ فَلَم يَرْفُثْ, وَلَمْ يَفْسُقْ رَجَعَ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ" Мяна: «Фуну касдира гьяж гъапIиш, эгер думу вахтна дишагьлийихъди сатIи...


Дишагьлийиин заанваликан 10 гьядис

Ислам диндиъ дишагьли заанди дерккна. Мусурман дишагьли, жвуван велед риш, уьмрин юлдаш хпир, дада, чи кIуру ччвурариинди дишагьли лазим вуйи кьадар заан дережайиинди дерккна.   Мисалназ, риш чан адаш женнетдиъ учIвбаз себеб шлу ляхнарикан ву; хпир себеб вуди, дугъан жилирин имандин гьацI...