Суал-жаваб
- Заваризди лигури гъудган апlуз, ясана дюаь апlуз ихтияр айин?
- Гъудган апlру вахтна заваризли лигури хьуб ужи дар. Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ дупна: «Гъудган апlурайи вахтна заваризди лигру инсанари фтикан фикир апlурайкlан? Гъит дици дарапlри, дурар уларин рябкъювалихъ мягьрум хьуз мукин ву». Амма гъудгник дару вахтна аьхю пай аьлимари думу ляхин хай шулу, дупна, ва далил вуди дурари, завар дюаьйиз Кьибла ву, кlуру далил дубхна.
Гъудгнин жикlбан кьяляхъ урхру дюаьйиъ заваризди лигуб ужи ву. Имам ад-Дамирийи ктибтураки, имам Гъазалийи «Игь’я» кlуру китабдиъ дупна: «Гъудгнин жикlбан кьяляхъ вуйи дюаь апlруган, заваризди лигури хьуб ужи ву» («Гьяшия аш-Шабрамаллиси»).
Мусурман календариинди цlийи йис улбкьруган, чиб-чпиз тебрик апlуз ихтияр айин?
Мусурмнари машквар йигъахъди, жвуми йигъахъди, саб ваз улубкьбахъди (мисалназ, Пайгъамбар ﷺ бабкан гъахьи раби уль-авваль вазлихъди), мусурмнарин цlийи йис улубкьбахъди чиб-чпи тебрик апlуб, Шафии мазгьабдин адлу аьлимарин гафариинди, ужудар ляхнарикан ву.
Думутlанна гъайри, гьацдар шаду йигъар-йишвар улукьруган, гьямд апlури, садждату-шшукр (шукур апlбан сужда) апlуб ужи ву.
- Гъудгнин жикlбан фарзар
- Гъудгнин жикlбаз тамам дапlну ккуни 6 фарз а.
Сабпиб – ният. «Узу ният гъапlзи фарз гъудгнин жикlуз».
Кьюбпиб – маш жибкlуб.
Шубубпиб – хъуршларра ккахьну кьюбиб хилар жикlуб.
Юкьубпиб- кlулин масгь апуб.
Хьубпиб – кьюбиб ликар жикlуб.
Йирхьубпиб – са-сабдихъди хъайи-хъайиси жикlбан къайда уьюбхюб.
Сунна гъудгнар швнуб къайдайиндар а?
Суннат гъудгнар кьюб къайдайиз жара шула:
- Жямяаьтдихъди сатlиди апlуб сунна дару гъудгнар,
- Жямяаьтдихъди сатlиди апlуб сунна вуйи гъудгнар.
Суннат гъудгнар кьюб къайдайиз жара шула:
- Жямяаьтдихъди сатlиди апlуб сунна дару гъудгнар,
- Жямяаьтдихъди сатlиди апlуб сунна вуйи гъудгнар.
Гъудгнин жикlруган, арччул хил жибкlайиз улдугну гагул хил гъижибкlиш, кам шулин? - Гъудгнин жикlруган цlийина арччулну хил, ясана арччулну лик жибкlуб сунна ву. Дидиз далил вуди аьлимари гьаму гьядис хура: «Учву гъудгнин жикlруган, арччул терефнаанди ккебгъай». Жара гьядисдиъ дупна: «Фунуб вушра ляхниъ ихь Пайгъамбари ﷺ арччул терефнаан хъюгъри гъахьну».
Мялум вуйиганси, инсанди гьеле чазра аьгъяди вушра сабан гагул хил дижибкlну, хъасин арччул гъижибкlиш, гъудгнин жикlувализ манигъвал адар, яни думу кам шулу.
- Усман асгьябди гъапlу гирами Каламдин дафтрарикан гъийин йигъаз швнуб ими?
- Кьюб дафтар ими, дурарикан саб Ташкентдиъ, тмунубсан Стамбулиъ.
- Сагьябар фужар ву?
- Сагьябар, Пайгъамбарин ﷺ вахтари яшамиш шули, думу гъяркъю ксар, дугъахъди гаф-чlал гъапlдар ва, мусурман вуди, мусурманвал дидрипу ксар ву.
Сагьябар мугьажираризна ансарариз жара шула.
Мугьажирар Пайгъамбарихъди ﷺ Меккайиан Мединайиз гьижра гъапlу сагьябар ву.
Ансарар, Ислам кьабул дапlну, мусурмнариз кюмек апlури гъахьи Медина шагьрин агьалйир ву.
- Абу Бакарин буйругъниинди Гирами Калам саб китабдиз уч апlруган, думу ляхниъ швнур асгьяб иштирак гъахьну?
- Думу ужувлан ляхниъ 75 асгьяб иштирак гъахьну.
