Диндин тарихдиан

Диндин тарихдиан

Кьасумов Амир Мирзаевич,

Жулжагъ гъул.

Дагъустан Республикайин культурайин лайикьлу работник (2004 й). РФ-йин журналистарин Союздин член (2005 й). РФ-йин уьмуми образованияйин лайикьлу работник (2006 й). РФ-йин президентин грантдин сагьиб (2009 й). РФ-йин мялимарин устадвалин бина конкурсдин дипломант (1 степен, 2017 йис.)

Хира дагъ

Ярхла дарди
Меккайихьан
Хира дагъ хьа,
Душваъ а хьар.
Улубкьиган
Ваз Рамазан,
Ихь Пайгъамбар
(Салават ва
Салам дугъаз)
Кахъну фикрик
Шуйи душваъ,
Фу вуш дюнья,
Гьап1рур вуш учв,
Тяйин ап1уз.

Вахт-вахтарик
Сес ебхьуйи
«Я Мугьяммад!»,
Наънан к1уруш,
Мялум дарди.
Рякъюри а
Дугъаз нивк1ар
Пайгъамбрарин,
Ахсрарси ву
Гьирин марцци.

610-пи йис

Ктибтура чав
Аишайи:
-Йишвну гъяри
Шуйи хьараз
Ибадатназ
Ихь Пайгъамбар
(Салават ва
Салам дугъаз)
Сар Аллагьдиз.
Йигъну шуйи
Хадиджайихь.

Йирхьуд варжна
Йиц1удпи йис.
Итни йигъан
Ихь Жабраил
Малайикди
Гъабхну аят

Кьур`андиан.
Йихь рягьимлу
Вардарихьна.
Гьюри-пери
Хъайи мугъахъ.
Ктибтура чав
Ихь Пайгъамбри
(Салават ва
Салам дугъаз):
-Сифте узу
Гъюч1юркьнийи,
Хъа гъапи: «Урх!»
Шулдар к1ури,
Жаваб гъап1за.

Гъюч1юркьнийи
Хъана узу.
-Урх! – гъапнийи.
-Шулдар узхьан.
Ва шубубпи
Ражну гъапи:
-Урх! Аллагьдин
Гьюрматнаан,
Инсан ктау
Чав бат1рикан.
Урх! Рягьимлу
Ву Сар Аллагь.
Калам вари
Тувну Дугъу».

Гуч1 дубхьнайир,
Гук1ни духьну,
Гъафи хулаз
Ихь Пайгъамбар
(Салават ва
Салам дугъаз).
-Гъидирж узу,
Гъидирж узу! –
Гъапи дугъу
Хадиджайиз,
Хъасин ктибту
Гъабхьибдикан.

Хпири гъапи:
-Аьгьт ап1урза
Сар Аллагьдиз,
Эгер гъап1нуш
Усал ляхин.
Жин ап1дарза,
Уву вардиз
Ап1рур кюмек,
Фу гъабхьунвуз?

Гъушу мурар
Варака ибн
Навфалихьна.
Гъурхур вуйи
Диндин дафтрар,
Инжил, Таврат
Аьгъя мугъаз.
Хадиджайи
Гьерху мугъхьан:
-Халудин бай,
Мугьяммаддихъ
Хъебехъ уву».

Ихь Пайгъамбри
(Салават ва
Салам дугъаз)
Ктибту вари.
Кьаби касди
Гъапи мугъаз:
-Вухьна гъафи
Гьюри-пери
Мусайихьна
Гьаур вуйи.
Яв халкьдиз ву
Бегелмиш дар:
Гьарган жил`ин

Гьаци гъабхьну,
Ярхла шулу,
Кюмек ап1дар.
-Йиз халкь узуз
Къаршу шулин?-
Гьерху хъана
Ихь Пайгъамбри.

Ав!-гъапнийи
Яш дубхьнайи
Варакайи,-
Эгер дарк1иш
Думу вахтназ,
Кюмек ап1уз
Кказа увуз.
Мак гъап1нийи
Хъасин хилиз.

Жабраил малаик рякъюб

Дийигънайган
Дагъдин к1ак1наъ,
Ихь Пайгъамбриз
(Салават ва
Салам дугъаз)
Сес гъеебхьну:
-Я Мугьяммад!
Гьаур вуза
Сар Аллагьди,
Пак Жабраил
Вуза узу.

К1ул за гъап1ган,
Жабраил ву
Жиллан аьршдиз.
Гъах гъахьнийи.
Хъасин сурат
Дишла дубгу.
Хулаз гъиган,
Ктибту гъябкъюб.
Хадижайи
Дишла гъапи:
-Аьгьт ап1урза,
Фуж гъахьишра
Му уммайин,
Хъаза вухъди.
Йихьа рази,
Я Мугьяммад!

Ислам дин кьабул ап1увал

Хадижайи
К1уйи гьамци:
-Гьаур вува
Сар Аллагьди,
Гъибди саб вахт,
Ижми хьибди
Ихь ислам дин,
Яв халкь, увухъ
Хъугъну, гъибди.

Саб ражари
Пак малайик
Жабраили
Гъапну: «Салам
Йип, Мугьяммад,
Хадижайиз.
Сар Аллагьдин
Амриинди
Женнетдиъ йишв
Гьязур дап1на».

Думу вахтна
Шли жиниди,
Шли ашкарди
Кьабул дап1ну
Ихь ислам дин,
Хайлин гъахьну
Гьякь мусурмнар:
Абубакар,
Уьсман, Аьли,
Зубайр, Билал…

Аш-Шуара сура

Вахтар вушра
Фукьан читин,
Т1алаб ап1ур
Ихь Пайгъамбри
Зав-аьршдиан
Ачухъди пуб;
Ислам диндин
Гъаврикк ккауб;
Диндин рякъюъ
Халкьар ауб…

Сар Аллагьди
«Аш-Шуара»
Сура гьап1ну
А аьршдиан
Ихь пайгъамбар
Мусайикан
Ва Якьубдин
Насларикан,
Фяряуьндин
Хизан, кьушум
Гъирмиш хьпакан,
Гъизгъин гъахьи
Гьядисйиркан.

Ислам диндин
Аьлимари
К1ура гьамци:
-Сура гьап1ну
Ихь пайгъамбриз,
Аьсгьябариз
Ислам диндин
Рякъяр фукьан
Шулуш читин.
Нюгь пайгъамбрин,
Ибрагьимдин
Тарих к1ваин

Ап1ури а.
Фукьан халкьар,
Дарди мут1и,
Жегьеннемдиз
Гъахьи васи.

Тухумдихъди улхуб

Дикъат к1ура
Ихь Пайгъамбри
(Салават ва
Салам дугъаз)
Ислам диндин
Шарт1арикан.
Уч дап1ну а
Маил-тереф,
Хулан эйси
-Абут1алиб.

Абулагьаб
Халу ац1на:
-Узуз аьгъдар
Увусир зат –
Чан тухумдиз
Зарал хурур.
Инсанарик
Кап1урва хъял,
Чиб-чпиз къаршу
Ап1урава.
Вари ухьуз
Къаршу ап1уз
Ккунди авуз.

Гьаму йигъан
Гьич сарира
Ислам кьабул
Гъап1ундайи.
Жара вахтна
Ихь Пайгъамбри
(Салават ва
Салам дугъаз)

Уч гъап1нийи
Маил-тереф:
-Шюкюр ибшри
Сар Аллагьдиз,
Учвкан кюмек
Ккун ап1урза.
Вардиз аьгъя:
Узу куч1лар
Гъап1ундарза,
Я ап1дарза.
Аьгьт ап1урза
Сар Аллагьдиз.

Вари ухьу
Йихрудар ву,
Хъасин хъана
Ч1иви шулу
Сар Аллагьдин
Амриинди,
Гьисаб-суал
Шулу душваъ
Жил`ин гъап1у
Гьяркатарин.

Ужуб ляхниз
Шулу женнет,
Хъа харжибдиз
А жегьеннем.
Эгер уву
Ярхла гъахьиш
Ихь диндихьан,
Ахиратдиъ
А чан жаза.

Абут1алиб
Гъудужву пуз:
-Йиз гъардшин бай,
Уч духьнайдар
Яв абайин
Шулу баяр.
Уву уьрхюз
Гьарган узу
Вуза гьязур.
Аба АьбдулМут1алибдин
Гьам рюгь, гьам дин
Гъузди узуъ.
Абулагьаб
Вуйи къаршу.

Думу ц1ихьан яв уву уьрх

Ихь Пайгъамбри
(Салават ва
Салам дугъаз)
Сафа гунт1`ин
К1ур ягъалди:
-Я аьсгьябар!
Минди гъафи
Кьурайшитар.
-Эгер узу
Учвуз гъапиш
Гьаму гунт1ахъ
Хъайи душман,

Кьушмар дугъан,
Хъугъдийничва?
-Ав,- к1ур варди.
-Сар Аллагьдин
Амриинди
К1ури аза:
-Гъак1и вахтна
Шулу жаза.
Кьабул дап1ну
Ккунду ихь дин,
Йипай варди:
«Лаиллагьа
ИллаЛлагь,
Мугьяммад
Расюллуллагь».

Му гафари
Уьрхюр учву.
-Кьурайшитар!
Йипай уьрхрур
Учву ц1ихьан
Жегьеннемдин.
Хъасин жара
Тухмаризра
Текрар гъап1у
Гьаму гафар:
-Думу ц1ихьан
Яв уву уьрх!
Думу ц1ихьан
Яа уву уьрх!