Мусурман касдин фарзарикан

Мусурман касдин фарзарикан

Мусурман касдин фарзарикан

Эй мусурман, увуз яв фарзарикан аьгъяйкlан? Гъудгнин фарзар, ушв бисбакан, закат тувбакан, гьяж апlбакан? Мурар мусурман касдиин али фарзар ву.

 

Уву кагьалвал апlурава, фарзар закуриз гъитрава, хъа закурин йигъ Аллагьу Тааьлайи увуз тувраш-туврадарш аьгъдарвуз. Дюн’яйин ляхнар гьадмукьан гьялакди апlурва, хъа уву халкь гъапlу Аллагьу Тааьлайин улихь вуйидар ваъ. Гьаз уву му ляхнарикан фикир апlурдайкlан? Гъачай гьарсар касди фикир апlбан бадали, жикъиди ихь фарзарикан улхухьа.

 

Фарз гъудган

Йисар тамам духьнайи, чан амриъ айи гьарсар касди суткайиъ хьуб гъудган дапlну ккунду. Ухьуз рябкъюрахьузки, фици гизафдари му ляхниз кагьалвал апlураш. Дурари му фарз чпин яшар хьайиз гъибтра, хъа яшар хьайиз ухьу гъузуйкlан?

Гьядисдиъ дупна: «Гъудган дарапlру касдин дин ккадабхъур».

Гъудган Аллагьу Тааьлайи чан лукlариз тувнайи аьхю рягьимлувал ву. Амма гизафдариз мидкан хабар адар. Дурарикан саспидари гъудгниз вахт адарчуз кlура. Эй инсан, увуз вахт тувурин тlалаб тамам апlуз вахт адарнуз? Му Аллагьу Тааьлайин тlаалаб ву ва ухьу думу кlваантlан тамам дапlну ккунду.

Лигайчва, закур, гъюру гьяфтайи, кьаби хьиган гъудган апlурза кlуру ксар ихь арайиан фукьан гъушну. Дурарихъ жаназа-гъудганра дапlну фаркьат гъапlунхьа. Хъа Аллагьу Тааьлайин улихь дурарин гьял фициб шул?! Гьаддиз гъи жандиъ кьувват имиди гъачай ихь фарзариз фикир тувхьа.

 

Ушв бисбакан

Йискьубан арайиъ саб ваз Аллагьу Тааьлайи мусурман касди Аллагь бадали ушвар дисуз дебккнайиб ву.

Думу Рамазандин ваз ву. Гьарсар мусурман кас ккилигурайи, гунгьарин аьфв апlру, ужувлан ляхнар артухъ апlру ваз ву. Шариаьтди аьзарлу касдиз, шариаьтдиъ ушв дибрисуз ихтияр тувнайи ксари ктарди вари имбудари му вазлин муддатнаъ ушв дибисну ккунду. Инсанди му вазли ушвар дидрисуз чаз себебар агну ккундар. Саспидари чпин авамвалиан саб бицlи иццрушин гъабхьиш, ушв бисуз шулдар кlури, кlул ккадабгъури шулу. Дици дубхьну ккундар. Иццрушин аш, духтрихьна душну, дилигну ккунду, эгер Аллагьу Тааьлайин улихь ушв фарз вуйиваликан аьгъю духтрари хай шулдар гъапиш, гьадмуган дибрисди гъибтуз хай шул. Думу уьзрин специалистди увхьан ушв бисуз шулу кlуруш, уву, шулдар кlури, жвуву жвув алдатмиш дапlну ккундар.

Магьа яваш-явашди гирами Ражаб, Шябан ва Рамазандин вазар улукьура. Ражаб ва Шябан гирами Рамазандин вазлихьна гьязур шулайидар ву. Рамазандин вазсана кlуруш гьаму вари шубуб вазлин натижа апlру вахт ву. Яни жара вахтна ухьу ккадау ибадатваларра ккаъри, йигъну ушв бисури, йишвну таравигь гъудгнар апlури духьну ккун. Гьамукьан утканди Аллагьу Тааьлайи ухьуз му дебккна.

 

Закат тувувал

Закат тувувал хусуси вуди ариш-веришдихъ хъайи ксариз ву. Инсанди фукlа масу туври-гъадабгъури шлуган, чав гъазанмиш гъапlубдилан ва гьадму вахтна оборотдиъ айибра гьисаб дапlну, гьаддикан 2,5% мискинариз, факьирариз тувру. Яни 100 агъзурикан 2 500 манат. Учвуз рябкъюрайиганси ариш-вериш апlурайи касдиз му аьхю пулар дар. Фикир тувайки, Аллагьу Тааьлайи ичв мал-мутмуйикан гьаму пай мискинар-факьирариз жара дапlна. Думу ичв пай дар. Эгер тутрувди гъибтиш, учву мискинар-факьирарин пай ипlрударикан гьисаб шула. Гизафдари садакьана закат саб вуди гьисаб апlура. Ваъ, дици дар, садакьа тувуб гьарсар касди чан хушниинди апIурайи ляхин ву, хъа закат фарз ву. Саспидари гьацира, учу гьар жвуми йишван садакьа туврача, дупну гъибтра. Гъит Аллагьу Тааьлайи учву туврайи садакьа кьабул апlри, хъа закат йисандин арайиъ саб ражари тувну ккуниб ву.

Му ляхниз аьхю дикъатниинди фикир тувуб ккун апlураза.

 

Гьяждиз гъягъювал

Гьяж тамам апlувалра мусурман касдиин али фарз ву. Гьарсар мусурман чпиз пулин дакьатарин ва жандин сагъвалин мумкинвалар аш, думу касдиз гьяж фарз шула. Гьамус ихь фици шулаш лигухьа, гизафдарин гьяждиз гъягъюз мумкинвал а, амма гьаз-вуш думу ляхин тамам апlурадар.

Эй мусурман, деуз хал аш, увуз машинра аш, гьаддилан зиина гъабхьиб уч апlури, гьяж тамам апlин. Гизафдари гьеле бицlидаризра кмиди хулар гъадагъура, амма гьяждикан фикир апlурадар. Эгер ухьу, шариаьтди улупнайиганси яшамиш шули, гьадму къайдайихъди гъягъюйиш, гьяждиз гъягърударинра кьадар артухъ шуйи.

Жвуваз мумкинвалра ади гьяждиз гъягъюрдарш, думу Аллагьу Тааьлайин улихь чан фарз тамам дарапlди гъушу кас гьисаб шулу. Гъиямат йигъанра думу касдиз лап читинди шул.

Гьюрматлу ватанагьлийир! Му фарзар Аллагьу Тааьлайи мусурман касдиин илирчнайидар ву. Аллагьу Тааьлайиз ухьу дурар заан дережайиинди тамам апlури ккунду.

Гъачай ухьура жвуван аьхират бадали, Аллагьу Тааьлайин разивал бадали дурар кlваантlан тамам апlухьа. Гъит Аллагь ﷻ ухьуз варидариз кюмек ишри!

 

Ансар Рамазанов

2026-05-01 (Зуль Къаида 1447 г.) №5.


Гьяждин вахт улубкьна

Гьяж апIувал ибадатарикан варитIан кьиматлуб ву, гьаз гъапиш думу жандкиинди ва дакьатариинди апIурайиб ву.   Пайгъамбари ﷺ дупна:   "مَنْ حَجَّ فَلَم يَرْفُثْ, وَلَمْ يَفْسُقْ رَجَعَ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ" Мяна: «Фуну касдира гьяж гъапIиш, эгер думу вахтна дишагьлийихъди сатIи...


Гъудган марцциди апIуз себеб шлу къайдйир

Мусурман касди апIру вари жюре ибадатариз чпин улупнайи къайдйир а, яни фарзар, суннатар ва жара дапIну ккуни ляхнар. Му ляхнар мусурман касди апIурайи ибадат заан дережайиинди кьабул апIбан бадали герек шлудар ву.   Хъа думу ибадат кьабул апIбан бадали, думу гьацира Аллагьу Тааьла бадали,...


Дагъустанлуйирин сабвал

Ассаламу аьлейкум, йиз бицlи, амма аьхю рягьимлувал кlваъ айи халкь! Аьхиримжи гьяфтйириъ Дагъустандин жюрбежюр районариъ шту ккау гизаф йишвар гъахьну, гизаф кьадар зарар гъабхьну. Дурарикан лап аьхю зарар Хасавюртовский, Дахадаевский ва Дербентский районариз гъабхьну.   Табасаран...


Дишагьлийи шалвар алабхьбакан

Суал: Дишагьлийириз хулаъ айи вахтна жилиринубсиб шалвар алабхьуз ихтияр айин?   Жаваб: Дишагьлийи Шариаьтдиинди жара чаз мягьрам дару жилар хьайи йишвахь чан жандак ккебкну ккунду. Эгер ухьу дишагьлийири, шубари гьяятдиъ заълан туника, юбка алдарди шалвар алабхьбакан кIури гъахьиш, дици хай...


Сабур дапlну ккуни 4 дюшюш

Сабур апlуз аьгъювал инсандин хасиятнан лишнарикан варитlан уткан лишан ву. Читин гьялнаъ ахъу касдиз саб къайдайиз гъяйиз, юкlв гъюдли хьайиз саб кьадар вахт лазим ву. Му дюшюшдиъ сабур апlувал ихь имандихъди аьлакьалу ву.   Абу Гьурайрайихьан вуйи гьядисдиъ Пайгъамбари ﷺ, муъмин касдин...