Аьхиратдиъ ихь мирасар
Аллагьу Тааьлайин ниъматарин кьадар адар. Женнетагьлийиз ккуниб Аллагьу Тааьлайи вари тувди. Эгер чаз ккун гъабхьиш Аьхиратдиъ дугъхьан чан мирасарихъди, багахьлуйирихъди, дустарихъдира гюрюшмиш хьуз хьибди
Женнет Аллагьу Тааьлайи Чан гьякьлу лукlариз гьязур дапlнайи, ихь улариз дярябкъю, ибариз деребхьу ниъматарин хал ву. Женнетдиъ гьацдар ниъматар а, инсандин, гьамцдар ади шул кlури, фикризкьан дарфидар.
Гирами Кьур’андиъ дупна:
(мяна): «Гьич сар касдизра ,чпи гъапlу ляхнариз дурариз фицдар ниъматар гьязур дапlнаш, аьгъдар» (сура «Ас-Сажда»: 17).
Аллагьу Тааьлайи чан рягьимлувалиинди, Пайгъамбарин ﷺ шафааьтдиинди Женнетдиъ гъахьи инсанар чпин хизанариинди уч апlидиза кlури, гаф тувну. Думу Аллагьу Тааьлайихьан ухьуз вуйи пешкеш ва шадвал ву.
Аллагьу Тааьлайи гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Аллагьу Тааьлайихъ хъугъну, Женнетдиъ заан дережа гъабхьидар ва дурарихъди Аллагьу Тааьлайихъ хъугъу чпин веледар Ухьу сатlи апlидихьа, гьеле веледар чпин абйир-бабаринсиб дережайиз удучlвундаршра». (сура Ат-Тур:21).
Саид ибн Жубайрийихьан дуфна, Аьбдуллагь Ибн Аьббасди гьаму зиихъ улупнайи аятдин мяна туври гъапну: «Аллагьу Тааьлайи веледар чпин абйир-бабар айибсиб дережайиз за апlиди, гьеле дурар чпи гъапlу ляхнариинди дициб дережайиз гъафундаршра, абйир-бабарин улар рази апIбан бадали», ва зиихъ улупнайи аят гъурхну (21 аят суры «Ат-Тур»). (Аль-Баззар, 2260)
Гьацира Аьбдуллагь Ибн Аьббасди Пайгъамбарин ﷺ гафар кlваин гъапlну: «Инсан Женнетдиз учвган, дугъу чан абйир-бабарикан, хпирикан ва веледарикан гьерхди. Дугъаз пиди: «Дурар яв дережайиз за гъахьундар». Инсанди пиди: «Я Рабби! Узу вари апlруб узузра, гьадраризра кади гъапlунза». Ва Аллагьу Тааьлайи дугъахъди сатlи апlуз гъитди». (Тlабарани, «Аль-Му‘джам ас-сагъир», 12248)
Му Аллагьу Тааьлайин рягьимлувал ву. Абйир-бабарин ужудар ляхнарихъан Аллагьу Тааьлайи веледариз гьамцдар ниъматар тувра. Гьамци Женнетдиъ веледарин гъапlу ужувлан ляхнарихъан абйир-бабаринна дережа за шулу.
Абу Гьурайрайи Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «Аллагьу Тааьлайи чан лукl Женнетдин заан дережайиз за апlиди ва думу касди пиди: «Я Рабби, наънан ву узуз му дережа?» Аллагьу Тааьлайи дугъаз жаваб тувру: «Му увуз яв бали увхъанди гунгьарин аьфв ккун апlбанди гъабхьиб ву» (Имам Аьгьмад, 10610).
Гьаму зиихъ дупнайибдиан аьгъю шулуки. Женнетдин инсан чаз ккуни багърийирихъди гюрюшмиш шулу. Думутlанна гъайри, думу чан веледарихъди сатlиди шулу, гьеле веледарин дережа дугъантlан исди вушра.
Гьаму дюн’яйиин Аллагь ﷻ бадали дуствал гъабхури гъахьи ксарин дуствал Аьхиратдиъра таза алапlиди. Дурарикан гьарсарихьан Аьхиратдиъ чпин абйир-бабарихъди, дустарихъди ва мирасарихъди гюрюшмиш хьуз хьибди.
Фици женнетагьлийирихьан чиб-чпихъди гафар апlуз шулуш, ари гьаци дурарихьан жегьеннемагьлийирихъдира гьафар апlуз шулу. Аллагьу Тааьлайи ухьуз гирами Кьур’андиъ фици женнетагьлийириз ва жегьеннемагьлийириз чиб-чпи рякъюз шулуш ва дурарин арайиъ фицдар гафар шулуш, улупна (мяна): «Женнетагьлийирикан сари пиди: «Дюн’яйиъ айиган, сар дуст ади гъахьунзуз. Дугъу кlуйи: «Уву инсан кечмиш гъахьиган, хъанара чlиви апlуру кlуру гафарихъ хъугърана дарш? Дици шлуб дар, аьхи, ухьу кечмиш духьну, ухьуз жилиз илтlикlган, хъанара ухьу Суд апlуз чlиви апlувал, Аллагьу Тааьлайи ихь гьякь апlувал шлуб вуйинхъа?» Женнетагьлийи чав гафар апlурайи женнетагьлуйириз пиди: «Гъачай Жегьеннемдизди лигухьа ва гьаму дустран гьял фициб вуш аьгъю апlухьа?» Дурар лигур Жегьеннемдизди ва Гъиямат йигъахъ хъугъри дархьи дуст Жегьеннемдин кьялаъ рякъюр. Дугъу чан му ляхнарихъ хъугъри дархьи дустраз пиди: «Валлагьи! Уву сацlибсана имиди вуйиш, узура диндихьан ярхла апlурайва. Аллагьу Тааьлайин рягьимлувалиинди Дугъу узу имандиин мюгькам гъапlундайиш, узура увухъди жегьеннемагьлийирикан шуйи»» (сура «Ас-Саффат»: 51–57).
Гьамдиан аьгъю шулуки, инсанариз Аьхиратдиъ чиб-чпи аьгъю хьпахьна гъайри, дурарихъди гафарра апlиди. Хъа Женнетдиъ дархьидарикан улхуруш, женнетагьлийириз дурар рякъюру ва дурарихъди гафарра апlуз шулу.
Женнет Аллагьу Тааьлайи Чан гьякьлу лукlариз гьязур дапlнайи, ихь улариз дярябкъю, ибариз деребхьу ниъматарин хал ву. Женнетдиъ гьацдар ниъматар а, инсандин, гьамцдар ади шул кlури, фикризкьан дарфидар.
