Ислам диндиъ сабпи экбер
Ислам диндин эвелиъ Меккайиъ мусурмнарин гъудган апIувал, Кьур’ан урхувал ва жара ибадатар жиниди апIуйи ва шариаьтдииндира гъудгнар жямяаьтдихъди апIувал улупнадайи, гьаци вуйиган гъудгниз ягъалди дих апIувалиъра мюгьтаж’вал гъабхьундар.
Хъа Пайгъамбари ﷺ Мединайиз гьижра дапIну, Ислам диндиъ сабпи мист тикмиш гъапIхъан, душваз гьижра гъапIдарна, Мединайин агьалйир уч хьуз хъюгъган, ари гьадмуган дурар вари гъудгниз уч апIувалин ва гъудгнин вахт улубкьнайиваликан хабар тувувалин суал арайиз удубчIвну.
Жямяаьт уч апIбан бадали, саб къайда арайиз адабгъну ккундийи. Му ляхникан фикир апIури, Пайгъамбари ﷺ, асгьябар уч дапIну, гьадрарихъди мясляаьт апIуз хъюгъю. Му мажлисдиъ асгьябари гьарури чан фикрикан ктибту. Сари, пайдагъ за дапIну, гьадму тIубччвури, гьаци хабар тувурхьа, гъапи, тмунури - цIа кипурхьа, варидариз рябкъруганси, шубурпирисана - даф йивури, инсанар уч апIурхьа, гъапи. Хъа Пайгъамбар ﷺ ва вари асгьябар Уьмар асгьябдин гафариин дугъужвну. Дугъу, гъачай жямяаьт гъудгниз кIури, инсандин сесниинди теклиф гъапIиш ужи ву, гъапну, ва, вари му гафариин рази духьну, гьамдиинди мажлис ккудубкIну. Гьамдин кьяляхъ аьхю аьламат гъабхьну. Гьадму йишван сакьюдар асгьябариз сабсиб нивкI гъябкъю, ва нивкIук, гьаму гъи ухьу экбер тувруганси апIинай кIури, кайи.
Му гьядисдин жара риваятра а. Душваъ дупнаки, Пайгъамбари ﷺ, даф йивури гъудгнин вахтнакан хабар тувдихьа, дупну, гьамдиинди вари алдагънийи. Гьадму йишван дурарикан сар-швнуриз нивкI гъябкънийи. Аьбдуллагь ибн Зейддихьан вуйи гьядисдиъ дупна: «Пайгъамбари ﷺ учуз, инсанариз гъудгниз дих апIуз даф гьязур апIинай, гъапи йишван, учу алдабгъбалан кьяляхъ, узуз сар яшлу кас, дафра хьади, мина-тина гъягъюри, нивкI гъябкъюнзуз. Узу дугъхьан, гьадму даф узуз масу тувурна кIури, гьерхза. Дугъу, даф гьаз вуяв, гъапи. «Дидиз йивури, дидин сесниинди инсанариз жямяаьт гъудгниз теклиф апIуз ккундучуз», - жаваб тувза. Думу касди, инсанар уч апIуз мутIан ужиб ляхин улупузавуз кIури, гьерху. «Ав, улуп», - жаваб тувза. Гьадмуган дугъу узуз экбрин гафар улупу. Хъасин гъудгниз гъафиган, дугъу гьаму гафар урхай, дупну, икьаматдин гафарра улупну.
ГвачIнинган аку гъабхьиган, узу Пайгъамбариз ﷺ му нивкIкан ктибтза. Пайгъамбари ﷺ, му гьякьлу нивкI ву, гъапи. Ва Дугъу узуз, Билал асгьябдихьна душну, му нивкIукди гъяркъю гафар гьадгъаз улуп, дугъан сес явубтIан ягъалди ву, гьаци вуйиган гьадму гафариинди гъудгниз дих гьадгъу апIри, гъапну. Билал асгьябди экбер туври гъеебхьган, Уьмар асгьяб, гьялакди Пайгъамбарихьна ﷺ дуфну, гьаму гафар кIури йишвну нивкIукди гъяркъниз, гъапи. Пайгъамбари ﷺ, гьямд ибшри Аллагьдиз *, узухьна вагь’ю увухьна гьаму гафартIан ухди гъафну, гъапи».
Гьадму йишван мициб нивкI гъябкъю жара асгьябарра гъахьну. Ислам диндиъ сарпир вуди экбер туву кас Билал асгьяб гъахьну, хъасин Пайгъамбарин ﷺ муэдзинра гьадму гъахьну. Пайгъамбар ﷺ му дюн’яйилан гъушган, Билали саризра экбер гъурхундар, хъа саб ражари Уьмар асгьябдин тIалабниинди дугъу Шамдиъ экбер тувган, вари инсанар ишури гъахьну.
Хъа гьадму сарпир вуди Пайгъамбариз ﷺ ктибту Аьбдуллагьди Пайгъамбарин ﷺ ихтиярниинди саб ражари гъудгниз экбер гъурхнийи. Аьбдуллагь – думу гьацир кас гъахьну, Пайгъамбар ﷺ гьаму дюн’яйилан гъушган, дугъу Аллагьу Тааьлайикан чав уларин рябкъювалихъ мягьрум апIуб ккун апIури гъахьну, сарун фужкIара дярякъюз кIури ва гьаци гъабхьнура ву.
Гъит Аллагьу Тааьла вари асгьябариин рази ишри ва ухьузра дурарин шафааьт туври!
