ЧIурубдикан фикрар апIуз хай шулдар
Совет гьюкуматдин вахтна адабтIу саб художественный фильмдиъ сар дишагьлийи кми-кмиди кIуйи: «Ужувлан гаф гатдизра кмиди кьабул шулу». Гьар ражари му гафарикан аьхю мянфяаьт шуйи.
Гьаму гафариинди думу дишагьлийи чIурубдихъна гъюрайидар ужувлахъинди илтIикIуйи. Ихь табасаранаринра «Ужуб гафну гъван гъюрдли апIуру» кIуру абйирин мисал а.
Абу Гьурайрайи ужуб гафнан гьякьнаан Пайгъамбарин ﷺ гафарра хура:
وَالكَلِمَةُ الطَيِّبَةُ صَدَقَةٌ
«Ужувлан гафра садакьа ву» (Бухари, 2989; Муслим, 1009).
Ужувлан гафарикан аьхю мянфяаьт айивалин гьякьнаан гизаф аьлимари дупна ва чIуру гафарикан, чIуру фикрарикан зарарра айиб гизаф дупна. Инсандин ушвниин гьарган чIуруб алди, чIуру гафар кIури, инжиглувалин ляхнар апIури гъахьиш, ари му ляхнарикан инсандиз чаз аьхю зарар а.
Фициб къайдайиинди гаф апIуруш, душваъ аьхю мяна а. 1961-пи йисан духтур Уолтер Кеннедийи «гафниинди йикIузра шулу» кIури тасдикь гъапIну. Дугъу ноцебо кIуру эффект ачмиш гъапIну. Латиндиан илтIибкIган ноцебо гафну «узу зарар тувдиза» кIуру мяна улупура. Плацебойихъди ахтармиш’валар апIури духтри къайд гъапIнуки, ипIурайи дармнин хайир пациентдин фикрар фицдар вуш, гьаддилан гизаф асиллу ву. Эгер фикрар ужудар дарудар вуш, дугъан жандин гьялларра гьацдар шулу, гьамдиз эффект ноцебо кIура.
Артухъси ноцебойихьан дишагьлийириз ва гьацира гъалабаллугъвал кIваъ айи инсанариз зарар а. Магьа ковид айи вахтна, ухьуз гъябкъганси, му уьзриан гизаф инсанар кечмиш шула кIури гъеебхьубси, саб бицIиди кетIерццнайидаринра аьгьвалатар айибтIан пис хьуз хъюгъюйи, хъа дурар гъагъиди айи пациентарихьинди жара гъапIиган, гьял айибтIан читин хьуз хъюгъюйи, гьаз гъапиш дурариз, тмундар фициб гьялнаъ аш рябкъюри, гьаддин тясирнакк ккахъуйи. Гьамцдар мисалар хъанара гизаф хуз шулу.
ДумутIанна гъайри, саспидари интернетдиан саб фукIа урхури, чпи чпиз диагнозарра диври шулу. Дици хай шулдар, уву гьацдар фикриз гъадагъури, мумкин ву, яв организмди чав чаз «уьзрар» гъазанмиш апIузра.
Инсандин фикрариан гизаф ляхнар асиллу ву. Гъачай гьамциб мисалназра лигухьа. Кьюр кас, дурарикан санури тмунурикан лап чIуру фикрар апIуру, хъа тмунурин му касдикан ужудар фикрар ву. Гьамрарин гьял фициб шул. ЧIуру фикрар апIурайирин му фикрарихьна кIваъ гьюсудвалра хьуз хъюбгъру, думу касди фукIа гъадабгъиш, ясана дугъан ляхнар ужуйи шулаш, мунурин кIвак думу бисурдар. Хъасин яваш-явашди му фикрар чIуру ляхнариз илтIикIуру, думу тмуну касдиз чIуруб фици апIуйкIан, гьадгъан ляхнар фила чIур шуйкIан кIури, ккилигури шулу. Гьаз? Гьаз гъапиш му касдин чан юкIв ужуб дар, чIуру фикрар айиб ву. Гьаддиз дугъан, тмуну касдин юкIвра чанубсиб ву кIури, фикир ади шулу.
Хъа тмуну касдин фикир дициб дар, дугъу мугъкан ужудар фикрар апIура, ужур кас ву, кIура. Дицир касдин юкIвра сагъди гъубзра ва фикрарра.
Гьаци вуйиган, мусурман кас чазра аьгъдарди, тмуну касдикан чIуру фикрар апIбахьан ярхла духьну ккунду.
ШейтIан, иблис даабхнадар. Дурарин мурад-метлеб мусурмнарин арайиъ, багахьлуйирин, мирасарин, гъардшар-чйирин арайиъ футна ипуб ву, чIуру фикрар ирчуб ву. Хъа эгер ухьу шейтIнин ва иблисдин рякъ бисрударикан гъахьиш, ари гьадмуган ву ухьуз читинвал ва писвал шлуб.
Эгер яв фагьмиъ гьацдар чIуру фикрар гъахьишра, дурар мелзналан алдаъбахьан ярхла йихь. Аьгъю йибхьки, дурар шейтIнин ва иблисдин ляхнар ву.
Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьуз ужувлакан фикрар ва ляхнар апIуз тавфикьвал туври ва чIуру фикрарихьан, чIуру ляхнарихьан уьрхри! Амин!
