Кечмиш духьнайир гъидиржанайи кафнигъ руг гьаз гъябхьри шулу?

Кечмиш духьнайир гъидиржанайи кафнигъ руг гьаз гъябхьри шулу?

Суал: Кечмиш духьнайир фаракьат апIру ляхнарин гьякьнаан дустарихъди гизаф суалар арайиз гъюрайич. Йипайчва, саспидари хилиъ руг дибисну гьаддиина сура «Аль-Кьад» (Инна анзальнагьу) урхури шулу ва гьацира, саб кIажук дюаь дибикIну, кафнигъ гъиври шулу. Гьамдин гьякьнаан фу пуз шулу?

Жаваб:

1. Шафии мазгьабдин аьлимари кIураки, ругдиина 7 ражари сура «Аль-Кьадр» дурхну кафнигъ гъябхьиш, Аллагьу Тааьлайин амриинди дицир касдиз накьвдин аьзабнахьан рягьятвал шул.

2. Саб дюаь, Аллагьдин ﷻ ва Пайгъамбарин ﷺ ччвурар дидикIнайи кIаж кафнигъ гъивуз хай шулдар, гьаддик нежес, ясана жара марцци даруб фукIара кубкьур кIури фикир вуш. Эгер чиркишин кубкIрадарш, яни саб бицIи гъабраъ ивраш, дици хай шулу.

Далил:

ذكر الناشري بسند متصل: أن من أخذ من تراب القبر حال الدفن في كفه شيئا منه وقرأ: {إنا أنزلناه في ليلة القدر} سبع مرات ثم وضعه في كفنه لم يعذب ذلك الميت

«Имам Ан-Наширийи далил хураки, эгер шликIа инсан фаркьат апIуз гьязур дапIнайи накьвдиан вуйи руг дибисну, дид’ина 7 ражари «аль-Кьадр» сура гъурхиш ва думу руг кафнигъ гъивиш, думуган Аллагьу Тааьлайин амриинди кечмиш духьнайириз накьвдин аьзаб хьибдар». (Лиг: Гьяшия альБужайрами, т. 2, 587).

نقل عن شرح العباب لابن حجر الهيتمي ويسمى دعاء الأمن من كتبه وجعله في حرز من النجاسة كقصبة أو نحاس ووضعه بين صدر الميت وكفنه أمن من فتنة القبر ولم ير من الملكين المكرمين فزعا

«Ибн Гьяжар аль-Гьайтамийин «Шаргь аль-Убаб» китабдиъ дупнаки, шликIа «аль-амн»(1) дюаь дибикIну, чиркишнар кудруркIуз гъургъушмигъян гъидиржну кафандигъ кечмиш духьнайирин мухриин иливиш, кечмиш духьнайириз накьвдин аьзабнахьан рягьятвалар хьиди…». (Лиг: Сулейман аль-Джамаль, Гьяшия альДжамаль, т. 2, с. 203).

وهو مخالف لهذه القاعدة المعلومة.. وهي أن تنجيس اسم الله ونحوه فيه إهانة له وإهانته محرمة.. إن فرض أن ذلك المكتوب جعل في محل من القبر بحيث أمن عليه يقيناً أنه لا يصيبه شيء من الصديد ونحوه لم يبعد القول بالجواز

«Зиихъ улхурайиб хай шулайиб дар, яни эгер Аллагьдин ﷻ ччвурар, ясана жара гирами вуйидар чиркин апIураш, хай шулдар, гьаз гъапиш думу заанди дебккнайиб исккан апIувалик гьисаб ву. Эгер гьадму дибикIнайибдик чиркишин кудрубкьруб увуз якьинди аьгъяш, думуган хай шулу». (Лиг: Ибн Гьяжар, Аль- Фатава аль-Кубра, т. 1, с. 398).

(1) «Аль-амн» – думу накьвдин аьзабнахьан уьрхюз кIури айи хусуси дюаь ву.

РД-ЙИН МУФТИЯТДИН ФЕТВЙИРИН ОТДЕЛ

2026-02-01 (Шябан 1447 г.) №2.


Йисандин натижйир

Ассаламу аьлайкум! Жвуву апlурайи ляхниъ саб натижа гъабхьиган, кIвазра рягьят шулу, лихузра аьшкь гъюру. Жвуву фу ляхин гъапlнуш, фунубсана ляхин дапlну ккунш ва фтиз фикир тувну ккундуш лигури гъахьиш, гьадмукьан ляхнин мянара, марццивалра заануб шул.   Табасаран райондиъ гьар цlийи йисан...


Шейх аль-Ислам Закария аль-Ансари

Шейх аль-Ислам Зайнуддин Абу Ягь’я Закария аль-Ансари Египетдин Сунайка шагьриъ гьижрайиинди 823-пи йисан бабкан гъахьну. Бязи тарихчйири думу гьижрайиинди 824-пи, хъа тмундари 826-пи йисан бабкан гъахьну, кIури дибикIна.   БицIи вахтнахъан ккебгъну дугъу Кьур’ан ва Шариаьтдин...


Сугьюриъ уьл ипIбан дережайикан

Сугьюриз гъудужвуб, сигьриндиккна уьл ипIуб - мурар ушв бисувалин суннатарик кахьри айидар ву. Саб бицIи тикисибкьан фукIа гъипIиш, суннат тамам гъапIу гьисаб шула. Эгер фукIа ипIуз ккунди адаш, гъудужвну, шидкьан убхъуб ужи ву.   Ибну Гьиббандихьан вуйи гьядисдиъ дупна: «Учву сугьюриз...


Гирами Рамазандин ваз

Гирами Рамазандин ваз. Му вахт Аллагьу Тааьлайи инсанариз вари вазарин арайиан заан дапIну дебккнайиб, ужувлан ляхнариз артухъди саваб туврайиб ва саб вазлин муддатнаъ мусурмнари ушв бисуз улупнайиб ву.   Гьар йисан му гирами ваз багахь шлуган, ихь газат урхрудариз гирами ушварин вазлиъ...


Лайлат уль-Кьадр – му гирами йишв ву

Гирами йишв «Лайлат уль-Кьадр» Аллагьу Тааьлайи ихь умматдиз тувнайи хусуси пешкеш ву. Гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Лайлат уль-Кьадрин» йишв агъзур вазтIан зиина ву.   Хъа Муслимдихьан ва Бухарийихьан вуйи гьядисдиъ гьамцира дупна: «Фуну кас гьадму...