Кечмиш духьнайир гъидиржанайи кафнигъ руг гьаз гъябхьри шулу?

Кечмиш духьнайир гъидиржанайи кафнигъ руг гьаз гъябхьри шулу?

Суал: Кечмиш духьнайир фаракьат апIру ляхнарин гьякьнаан дустарихъди гизаф суалар арайиз гъюрайич. Йипайчва, саспидари хилиъ руг дибисну гьаддиина сура «Аль-Кьад» (Инна анзальнагьу) урхури шулу ва гьацира, саб кIажук дюаь дибикIну, кафнигъ гъиври шулу. Гьамдин гьякьнаан фу пуз шулу?

Жаваб:

1. Шафии мазгьабдин аьлимари кIураки, ругдиина 7 ражари сура «Аль-Кьадр» дурхну кафнигъ гъябхьиш, Аллагьу Тааьлайин амриинди дицир касдиз накьвдин аьзабнахьан рягьятвал шул.

2. Саб дюаь, Аллагьдин ﷻ ва Пайгъамбарин ﷺ ччвурар дидикIнайи кIаж кафнигъ гъивуз хай шулдар, гьаддик нежес, ясана жара марцци даруб фукIара кубкьур кIури фикир вуш. Эгер чиркишин кубкIрадарш, яни саб бицIи гъабраъ ивраш, дици хай шулу.

Далил:

ذكر الناشري بسند متصل: أن من أخذ من تراب القبر حال الدفن في كفه شيئا منه وقرأ: {إنا أنزلناه في ليلة القدر} سبع مرات ثم وضعه في كفنه لم يعذب ذلك الميت

«Имам Ан-Наширийи далил хураки, эгер шликIа инсан фаркьат апIуз гьязур дапIнайи накьвдиан вуйи руг дибисну, дид’ина 7 ражари «аль-Кьадр» сура гъурхиш ва думу руг кафнигъ гъивиш, думуган Аллагьу Тааьлайин амриинди кечмиш духьнайириз накьвдин аьзаб хьибдар». (Лиг: Гьяшия альБужайрами, т. 2, 587).

نقل عن شرح العباب لابن حجر الهيتمي ويسمى دعاء الأمن من كتبه وجعله في حرز من النجاسة كقصبة أو نحاس ووضعه بين صدر الميت وكفنه أمن من فتنة القبر ولم ير من الملكين المكرمين فزعا

«Ибн Гьяжар аль-Гьайтамийин «Шаргь аль-Убаб» китабдиъ дупнаки, шликIа «аль-амн»(1) дюаь дибикIну, чиркишнар кудруркIуз гъургъушмигъян гъидиржну кафандигъ кечмиш духьнайирин мухриин иливиш, кечмиш духьнайириз накьвдин аьзабнахьан рягьятвалар хьиди…». (Лиг: Сулейман аль-Джамаль, Гьяшия альДжамаль, т. 2, с. 203).

وهو مخالف لهذه القاعدة المعلومة.. وهي أن تنجيس اسم الله ونحوه فيه إهانة له وإهانته محرمة.. إن فرض أن ذلك المكتوب جعل في محل من القبر بحيث أمن عليه يقيناً أنه لا يصيبه شيء من الصديد ونحوه لم يبعد القول بالجواز

«Зиихъ улхурайиб хай шулайиб дар, яни эгер Аллагьдин ﷻ ччвурар, ясана жара гирами вуйидар чиркин апIураш, хай шулдар, гьаз гъапиш думу заанди дебккнайиб исккан апIувалик гьисаб ву. Эгер гьадму дибикIнайибдик чиркишин кудрубкьруб увуз якьинди аьгъяш, думуган хай шулу». (Лиг: Ибн Гьяжар, Аль- Фатава аль-Кубра, т. 1, с. 398).

(1) «Аль-амн» – думу накьвдин аьзабнахьан уьрхюз кIури айи хусуси дюаь ву.

РД-ЙИН МУФТИЯТДИН ФЕТВЙИРИН ОТДЕЛ

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Бахилвалинна даккнишнан гьякьикьат ва дурарин аьхир

Аллагьу Тааьлайи сар шлизкIа уж`вал гъапIиган, бахилвализ гьадму инсан дугъаз гъапIу хайирлуваларихъ мягьрум духьну ккунди шулу. Хъа даккнишнакан улхуруш, дидин бин душманвал, хъял ва инсанарихъди айи аьлакьйир чIюргъювал ву.   Бахил кас, сар касра сикинди гъидритру, аьдалатсуз ва рягьимсуз...


Велед бабкан гъахьиган убккру аькьикьайикан

Аькьика – велед бабкан гъахьиган, Аллагьу Тааьлайиз гьямд апIури, убккру гьяйванат ву. Гьяйифки, ухьухь му ляхниз думукьан фикир туврадар, гьеле Пайгъамбарин ﷺ ижми суннатарикан вушра.   Аькьикьа апIбан гьюкум Шафии, Малики ва Гьямбали мазгьабариинди, аькьикьа Пайгъамбарин ﷺ лапра...


Мусурман касдин палат

Ассаламу аьлейкум, йиз дагълу халкь! Му макьала бикlурайир уьмрин саб кьадар тажруба айи, гизаф йисари жямяаьтдин кlакIнаъ ади гъахьи ва гъийин девриъ саспи ляхнариин мюгьтал духьнайи яшлу кас ву.   Му макьалайиъ сацlиб жигьиларин алахьру ккурттарикан улхуз ккундузуз. Хъа му палат...


Суал-жаваб

- Ич гъул думукьан аьхюб дар, аш саб 50-60 хизан. Му гъулаъ яшамиш шули 40 йис вуйиз. Узуз аьгъю вахтарихъанмина вари гъуландариз кьюр касдихьан зарар а. Дурари, фу дапlнура, зарар тутрувди гъитдар. Хярар уршвру вахтн - дурарин кlуллан, хифар уч апlруган - гьадрарилан. Гьамцдар зарар кайи ксар ву....


Дамагълувал фу вуйкlан?

Инсандин чаз айи гьюрмат, ккунивалианси, разивалианра чахьна айи табиаьтдин гьисс ву.   Бязи инсанар жвув кьадарсуз ккунивалиан, Аллагьдин ﷻ имбу лукIар, сарра гьяспикк ккадарди, фурс кади шулу. Гьамци инсан инсанарихьинди даккунди, дурар саймиш дарапIри, саринра гаф гъададабгъри, имбудар...