Кечмиш духьнайир гъидиржанайи кафнигъ руг гьаз гъябхьри шулу?

Кечмиш духьнайир гъидиржанайи кафнигъ руг гьаз гъябхьри шулу?

Суал: Кечмиш духьнайир фаракьат апIру ляхнарин гьякьнаан дустарихъди гизаф суалар арайиз гъюрайич. Йипайчва, саспидари хилиъ руг дибисну гьаддиина сура «Аль-Кьад» (Инна анзальнагьу) урхури шулу ва гьацира, саб кIажук дюаь дибикIну, кафнигъ гъиври шулу. Гьамдин гьякьнаан фу пуз шулу?

Жаваб:

1. Шафии мазгьабдин аьлимари кIураки, ругдиина 7 ражари сура «Аль-Кьадр» дурхну кафнигъ гъябхьиш, Аллагьу Тааьлайин амриинди дицир касдиз накьвдин аьзабнахьан рягьятвал шул.

2. Саб дюаь, Аллагьдин ﷻ ва Пайгъамбарин ﷺ ччвурар дидикIнайи кIаж кафнигъ гъивуз хай шулдар, гьаддик нежес, ясана жара марцци даруб фукIара кубкьур кIури фикир вуш. Эгер чиркишин кубкIрадарш, яни саб бицIи гъабраъ ивраш, дици хай шулу.

Далил:

ذكر الناشري بسند متصل: أن من أخذ من تراب القبر حال الدفن في كفه شيئا منه وقرأ: {إنا أنزلناه في ليلة القدر} سبع مرات ثم وضعه في كفنه لم يعذب ذلك الميت

«Имам Ан-Наширийи далил хураки, эгер шликIа инсан фаркьат апIуз гьязур дапIнайи накьвдиан вуйи руг дибисну, дид’ина 7 ражари «аль-Кьадр» сура гъурхиш ва думу руг кафнигъ гъивиш, думуган Аллагьу Тааьлайин амриинди кечмиш духьнайириз накьвдин аьзаб хьибдар». (Лиг: Гьяшия альБужайрами, т. 2, 587).

نقل عن شرح العباب لابن حجر الهيتمي ويسمى دعاء الأمن من كتبه وجعله في حرز من النجاسة كقصبة أو نحاس ووضعه بين صدر الميت وكفنه أمن من فتنة القبر ولم ير من الملكين المكرمين فزعا

«Ибн Гьяжар аль-Гьайтамийин «Шаргь аль-Убаб» китабдиъ дупнаки, шликIа «аль-амн»(1) дюаь дибикIну, чиркишнар кудруркIуз гъургъушмигъян гъидиржну кафандигъ кечмиш духьнайирин мухриин иливиш, кечмиш духьнайириз накьвдин аьзабнахьан рягьятвалар хьиди…». (Лиг: Сулейман аль-Джамаль, Гьяшия альДжамаль, т. 2, с. 203).

وهو مخالف لهذه القاعدة المعلومة.. وهي أن تنجيس اسم الله ونحوه فيه إهانة له وإهانته محرمة.. إن فرض أن ذلك المكتوب جعل في محل من القبر بحيث أمن عليه يقيناً أنه لا يصيبه شيء من الصديد ونحوه لم يبعد القول بالجواز

«Зиихъ улхурайиб хай шулайиб дар, яни эгер Аллагьдин ﷻ ччвурар, ясана жара гирами вуйидар чиркин апIураш, хай шулдар, гьаз гъапиш думу заанди дебккнайиб исккан апIувалик гьисаб ву. Эгер гьадму дибикIнайибдик чиркишин кудрубкьруб увуз якьинди аьгъяш, думуган хай шулу». (Лиг: Ибн Гьяжар, Аль- Фатава аль-Кубра, т. 1, с. 398).

(1) «Аль-амн» – думу накьвдин аьзабнахьан уьрхюз кIури айи хусуси дюаь ву.

РД-ЙИН МУФТИЯТДИН ФЕТВЙИРИН ОТДЕЛ

2026-04-01 (Шавваль 1447 г.) №4.


Бализ ккилигурайи дада…

Ассаламу аьлайкум, аьзиз дустар! Му кагъаз бикlураза кlваъ лап дерд ади. Магьа гирами Рамазандин ваз улдубчlвну гъубшну, дидихъди - гирами машкварра.   Машквар йигъан сар касдихьна улукьуз гъушза. Му хулаъ айи дишагьли лап пашманди дуснайи. Гафар-чlалар апlури, му касдин дерд-гьялнакан...


Хилар жикIуз даккни бицIир

Ассаламу алейкум, йиз бицIи дустар! Гъи узу ктибтидизачвуз сар бицIи балкан ва, гьяятдиан хулаз гъафиган хилар жикIувал мянфяаьтсуз ляхин ву, кIуру дугъан фикрикан.   Дугъан ччвур Мягьмуд вуйи. Абйир-бабари дугъаз гьарган, гьяятдиан гъафиган, ясана уьл ипIуз дусруган, сабпи нубатнаан хилар...


Гъиямат йигъ кlваин гъабхьиган Пайгъамбар гьаз гъяаьлхънийкlан?

Гъиямат йигъан вари инсанари чпин ляхнарихъан-аьмаларихъан жаваб тувди. Думу гьациб йигъ хьибди, гьаруриз лайикь вуйи къарар адабгъруб ва адабгъру къарариъра гъалатl даршлуб. Гьадму йигъан вари инсанариз чпи гъапlу ляхнар улупиди.   Гьаму жилиин чав гъапlу ужувлан ляхин, думу фукьан бицlиб...


«Витр» гъудган

Жямяаьтдихъди дарапIру суннатарик кахьрайидарикан шула «витр» суннатарра. Дидин варитIан цIиб саб ракааьт ву. «Витр» гъудган апIуз шулу гьацира шубуб ракааьт, хъа хьуб, ургуб, урчIвуб ва варитIан артухъ - йицIисаб ракааьт.   Саб ракааьттIан артухъ апIуз ният айириз дурар кью-кьюб ракааьтди апIуб...


Гъудгнин жикlруган карагьат вуйи ляхнар

Гъудгнин жикlурайи кас карагьат вуйи, яна дарапlди гъитуб ужи вуйи ляхнарихьан ярхла духьну ккунду. Магьа гъудгнин жикIбаъ карагьат вуйи ляхнар:   Шид исраф апlуб. Мисалназ, шид гъюру крандикк гъудгнин жикlурайири, думу тамамди абццну, явашди гъудгнин жикlуруш, думу вахтна фукьан шид зяяди...