Кьюб пайнан саваб хьуб жюре инсанариз

Кьюб пайнан саваб хьуб жюре инсанариз

Аллагьу Тааьлайи Чан лукIариз жюрбежюр ляхнар улупна ва, дурарикан гьарсабдиз 10 ражари артухъ савабар тувдиза, дупна. Абу Гьурайрайи хурайи Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ дупна:

 

«Гьарсар касди (Адамдин веледарикан) гъапIу ужувлан ляхнихъан варитIан цIиб 10 ражари артухъ саваб тувру, ва думу 700 ражаризкьан артухъ хьузра мумкин ву. Аллагьу Тааьлайи дупна: «…ушв бисувалихъан ктарди, гьаз гъапиш, дугъриданна, думу Узуз ву ва Узу дидхъан саваб тувдиза». (Ибн Маджа)

Яни, Аллагьу Тааьлайин амриинди саб фулану ибадатнан саваб мумкин ву аьхю кьадар савабар тувуз, хъа думу анжагъ сар Аллагьу Тааьлайиз мялум ву.

Кьюб жюрейин савабар гъадагъру инсанарра а. Имам СуютIийи гьацдар инсанарин гьякьнаан вуйи аятар, гьядисар уч дапIна. Аллагьу Тааьлайин амрииинди му макьалайиъ думу жюре инсанарикан мялумат тувдихьа:

  1. Пайгъамбарин хпар;

Аллагьу Тааьлайи, Пайгъамбарин ﷺ хпарихьна илтIикIну, гьамци дупна:

«Учвкан Аллагьу Тааьлайиз ва Пайгъамбариз ﷺ табигъ шлудариз, Дугъан амрар тамам апIрудариз ва ужувлан ляхнар апIрудариз кьюб ражари саваб хьибди». (Сура Аль-Агьзаб, 31)

  1. Ислам кьабул гъапIдар (агьлуль китаб);

Аллагьу Тааьлайи гирами Каламдиъ дурарин гьякьнаан гьамци дупна:

«Дурар улихьна китаб гъафи ва дидихъ хъугъу агьлар ву. Хъа дурариз гъурхган (Кьур’ан), дурари гъапну: «Учу мидихъ хъугъча, дугъриданна, думу гьякьлуб ву. Я Аллагь, учу мидиз улихьнара Увухъ хъугънайидар вуйча». Гьаму инсанариз кьюб жюре саваб хьибди». (сура Аль-Кьасас, 52)

Ибн Касири, гьаму аятдиз мяна туври, дупна: «Саид Ибн Жубайрди гъапну: «Му аятдиъ Эфиопияйин аьхюр Нажашийи Пайгъмбарихьна ﷺ гьау 70 христианарикан кIура. Дурар Пайгъамбарихьна ﷺ гъафиган, дугъу дурариз «Ясин» сура тамамди гъурхну. Дурарин уларилан нивгъар гъушну ва Ислам дин кьабул гъапIну».

Абу Умамайи ктибтураки, Пайгъамбари ﷺ чан аьхиримжи гьяждиъ апIурайи вязайиъ гьамци гъапну:

«Агьлул Китабдихъ хъугъри гъахьи инсанарикан Ислам дин кьабул гъапIдариз кьюб жюре саваб а. Хъа бутпересаригъян шли Ислам дин кьабул гъапIиш, дурариз (саб) саваб а». (ТIабарани)

  1. Кьюб жюрейин саваб гъадабгъру шубур кас;

Абу Муса Аль-Аш’арийи Пайгъамбарин ﷺ гафар хура:

«Кьюб жюре саваб гъадабгъру шубуб жюрейин касар (жара риваятнаъ дупна, кьюб ражари саваб рубкьрудар)»– гьамрар ву:

- Чпин пайгъамбаригъ хъугъу Китабдин агьлар, хъасин Мугьяммад пайгъамбарикан хабар гъабхьиган, гьадгъахъ хъугъдар, думу гьякьлур вуди гъидистар ва гьадгъан рякъюъди гъушдар. Думу касдиз кьюб жюре саваб а;

- Аллагьу Тааьлайин улихь чан фарзар апIру ва эйсийин улихьра чан гьякьар тамам апIру лукI. Дугъазра кьюб жюре саваб хьибди;

- ЛукI-дишагьлийин эйси, дугъаз ужуб тербия тувну, лукIвалиан азад дапIну, хъа чаз хпирди гъидису кас. Дицир касдизра кьюб жюре саваб а». (Муслим, Бухари)

  1. Читинвалар ккадаури Кьур’ан аьгъю гъапIу кас;

Айшайи Пайгъамбарин ﷺ гафар хура:

«Ужуйи Кьур’ан аьгъю кас (ахиратдиъ) уткан малаикарихъди хьиди. Хъа фуну касди Кьур’ан чаб кьадар читинвалар адиа аьгъю гъапIнуш, дугъаз кьюб жюре саваб а». (Бухари, Муслим)

  1. Мужтагьид (гьюкмар адагъру кас), гьякьлу гьюкмар адагърур;

Амр Ибн Аль-Ассди ва Абу Хурайрайи Пайгъамбарин ﷺ гафар хура:

«Мужтагьидди чан ижтигьаддиинди гьюкум адабгъну ва думу гьюкум гьякьлуб вуш, дицир касдиз кьюб жюре саваб а. Хъа эгер дугъу чан ижтигьаддиинди гьюкум адабгъну, хъасир гьякь дархьиш, дицириз саб саваб а». (Бухари, Абу Давуд)

Муса Ибн Ибрагьимди Абу Рабия кIуру хизандиан вуйи сар касдихьан ктибтура:

«Абу Бакр халиф гъахьиган, думу дерд кади чан хулаъ дуснайи. Думу вахтна хулазди Уьмар учIву ва Абу Бакри дугъаз тягьна кадиси гъапи: «Уву себеб духьну му ляхин уз’ин гъабхьи». Хъасин дугъу инсанарин читин суаларин гьякьнаан алахьру зегьметнакан ктибту. Думуган Уьмари гъапи: «Увуз Пайгъамбарин ﷺ гафар аьгъдарнузхъа: «Вали касди (улихь хьайири) ижтигьаддиинди гьюкум адабгъруган ва думу гьякьлу гъахьиган, дугъаз кьюб жюре саваб а. Хъа эгер гьякь дархьиш, думуган саб саваб а».

2026-04-01 (Шавваль 1447 г.) №4.


«Ишракь» гъудган

Му гъудган жямяаьтдихъди апIуб суннат дар. Бязи аьлимари «зугья» ва «ишракь» гъудгнар саб ву кIура, хъа аьхю пай аьлимари, «ишракь» гъудган - думу ригъ гьудубчIвбалан кьяляхъ гъудгнар апIуз карагьат вуйи вахт ккудубшган апIру суннат-гъудган ву,...


«Зугья» гъудган

«Зугья» гъудганра жямяаьтдихъди апIуб суннат дару гъудгнарикан ву. Му гъудгнин варитIан цIиб кьюб ракааьт ву. Тамам «зугья» гъудгнин варитIан цIиб юкьуб ракааьт, хъасин йирхьуб, хъа миржиб ракааьт шула.   Му гъудгнин ракааьтарин гьякьнаан аьлимарин арайиъ жюрбежюр...


Гъудгнин жикlруган карагьат вуйи ляхнар

Гъудгнин жикlурайи кас карагьат вуйи, яна дарапlди гъитуб ужи вуйи ляхнарихьан ярхла духьну ккунду. Магьа гъудгнин жикIбаъ карагьат вуйи ляхнар:   Шид исраф апlуб. Мисалназ, шид гъюру крандикк гъудгнин жикlурайири, думу тамамди абццну, явашди гъудгнин жикlуруш, думу вахтна фукьан шид зяяди...


«Витр» гъудган

Жямяаьтдихъди дарапIру суннатарик кахьрайидарикан шула «витр» суннатарра. Дидин варитIан цIиб саб ракааьт ву. «Витр» гъудган апIуз шулу гьацира шубуб ракааьт, хъа хьуб, ургуб, урчIвуб ва варитIан артухъ - йицIисаб ракааьт.   Саб ракааьттIан артухъ апIуз ният айириз дурар кью-кьюб ракааьтди апIуб...


Гъиямат йигъ кlваин гъабхьиган Пайгъамбар гьаз гъяаьлхънийкlан?

Гъиямат йигъан вари инсанари чпин ляхнарихъан-аьмаларихъан жаваб тувди. Думу гьациб йигъ хьибди, гьаруриз лайикь вуйи къарар адабгъруб ва адабгъру къарариъра гъалатl даршлуб. Гьадму йигъан вари инсанариз чпи гъапlу ляхнар улупиди.   Гьаму жилиин чав гъапlу ужувлан ляхин, думу фукьан бицlиб...