Кябайиъ айи КIару гъван гьитIибкIбакан

Кябайиъ айи КIару гъван гьитIибкIбакан

Кябайиъ айи КIару гъван гьитIибкIбакан

Кябайиъ айи КIару гъван мусурмнарин арайиъ лап заан дережайиинди гьюрмат айиб ву. Гьядисариъ дупнайиганси, думу КIару гъван Адам пайгъамбари чахъди женнетдиан гъабхиб ву. Адам пайгъамбари чахъди гъвандиз илтIибкIу малаик гъабхну, думу сабпи вахтари лап лизиб вуйи, ва дидин акв вари дюн’я аку апIурушра чIяаьн шлубсиб вуйи. Амма вахтар гъягъюри инсанарин гунгьар кайи хилар куркIбу кIару гъабхьну ва дидиъ айи аквра ктIубшвну. 

 

Кябайилан апIурайи тIаваф гьадму КIару гъван айи мурччвхъан ккебгърайиб ву. Гьяждиъ айидар думу гъвандик кучуз чалишмиш шулу, гьаз гъапиш Пайгъамбарира ﷺ думу гъвандик кучнийи. Гъиямат йигъан думу гъван хъанара малаикдиз илтIибкIиди ва чак марцци кIваан ва Аллагьу Тааьла бадали кучдарихъан вардарихъан шагьидвал апIиди. 

Гъи КIару гъван саб арсран кIалби бисура. Улихь вахтари думу адайи, гьаз гъапиш гъван сафди вуйи ва думу саб фтинкIа кюмекниинди дибккну гъибтуб герек дайи. Хъа думу гъван тикйир гъапIдар курмутидар вуйи. Магьа дидкан вуйи мялумат

 

Курмутидарин секта (карматарин)

Курмутидар (карматар) исмаилитарикан вуйи сектйирин арайиан гъахьидар ву, дурари чпин гьюкумат гьаму вахтнан Бахрейндин жилариинди бина гъапIну ва дурарин кIулиъ Абу Саид Гьясан бин Абхрам аль-Джаннаби ади гъахьну. 923-пи йисан му сектайин кIулиъ дугъан гъардаш Абу ТIагьир аль-Джаннаби дугъужвну. Думу кIулиъ гъахьи вахтна гьюкумат хъанара яркьу гъабхьну ва багахь хьайи гьюкуматариз зарар тувуз хъюгъну. Ва гьадму 923-пи йисан курмутидар Басрайиин алархьну, хъа 927-пи йисан Куфайиин алархьну.

Амма хусуси мурад-метлеб Абу ТIагьир аль-Джаннабийин гьяж вуйи. Дугъаз гьяждиз мусурмнар гъюру йишв Мекка дарди, хъа чпин сектантарин меркездиъ айи Масжиду ад-Дирар мист апIуз ккун гъабхьну.

Сабпи вахтари дурари гьяждиз, ясана уьмрайиз гъягъру агьлариин алархьури, дурарихь хьайиб тадабгъури ва дурар чпихьна лукI`вализ дисури гъахьну. Амма дици гъапIну кIури Меккайиз гъягъру мусурмнарин кьадар цIиб шули гъабхьундар. Гьаддиз карматарин кIулиъ айири, Кааьбайиин алархьну, КIару гъван чахьна гъадабгъуз ният гъапIну. Думу ляхин 930-пи йисан гъабхьиб ву.

 

КIару гъван гьитIибкIуб

Меккалуйириз  Абу ТIагьир аль-Джаннаби чпин шагьриз деетуз ккун гъабхьундар, амма дугъу, ислягьвалиинди гъафир вуза кIури гаф тувну, кучIал гъапIну. Амма гьяждин сабпи йигъан чан гаф ликрикк ккипну. Карматар Меккайиин алархьну Кябайихъна дуфну, душваъ айидар урккуз хъюгъну. Кябайин гъвалахъ 30 агъзур мусурман гъийихну. Гьадрариин аьлхъюрча кIури, гирами аятар урхури, дурар йихури гъахьну.

Кябайиинра алархьну, душваъ айи КIару гъван тикйир дапIну чпихьди хьади гъушну. Зам-зам айи булагъдизди гъийихдар ирчну думура чIур гъапIну. Кябайин вари йишв ифдихъди дугъубжвнади гъабхьну. Меканлуйирин хулариин алархьну вари чIур гъапIну, хъа дурар чпиз лукI`вализ гъидисну.

Абу ТIагьир аль-Джаннабийи КIару гъван чпин кIулин мистаъ дивну.

 

ЧIуру аьхир

Дурарин чIуру ниятар кIулиз удучIвундар, дурариз мусурмнар гъюру центр чпи айи йишв апIуз ккун гъабхьну, амма Аллагьу Тааьлайи думу йишв Чав уьбхюрайиб ву. Карматарин кIулиъ айи Абу ТIагьир ужи даршлу уьзрихъди иццру гъахьну, дугъан жандиъ паразитар учIвну ва яваш-явашди дугъан айитI йишвар итIуз хъюгъну. Хъасин лап читин аьзиятнаъ ади кечмиш гъахьну.

 

КIару гъван кьяляхъ хуб

КIару гъван дишлади кьяляхъ хуз гъабхьундар. 23 йисандин арайиъ Кяба КIару гъван адарди гъабхьну. Аббасидарин кIулиъ айидари, думу гъван кьяляхъ бисбан бадали, лап аьхю кьимат тувну. Амма думу кьяляхъ гъафну тикйир вуди. ДумутIанна гъайри, вари тикйирра кьяляхъ тувнадар. Дурарикан ургуб пай сатIи дапIну уч гъапIну гьаму ухьуз гъи рябкъюрайи гьялнаъси.

 

 

 

2026-09-01 (Рабиуль авваль 1448 г.) №9.


СУАЛ-ЖАВАБ

- Магьа гирами Пайгъамбар ﷺ бабкан духьнайи ваз улубкьна. Ич гъулаъ аьхю мажлис гъабхьну. Йиз аьхюну бай узуз думу мажлиснаъ иштирак махьан, хай шлуб дар кlури, удукьну дугъужвну. Чиб-чпин арайиъ гизаф дерд шлу гафарра гъахьнийич. Му жигьилариз гьапlнайкlан? Гьамус Аллагь ва Пайгъамбар ﷺ кlваин...


Халкьдин арайиъ ислягьвал ибшри

Хив райондин цlийи имам Анвер Жабировичдихъди вуйи интервью   Ассаламу аьлайкум, аьзиз ватанагьлийир! Ихь газатдин машариъ шагьрар-районариъ лихурайи имамарин уьмрикан, дурари гъабхурайи диндин ляхнарикан мялумат тувуб давам апlурахьа. Гъулан имамвал апlуб гизаф читин ва аьхю жавабдар ляхин...


Гъиямат йигъ лавландин гъудгниз экбер тувган улубкьурин?

Аллагьу Тааьлайи инсанарихьан жиниди гъибтнайи ляхнар а. Дурар жиниди гъитувалин мурад-метребра инсанарин мянфяаьтназ ву. Гъиямат йигъ улубкьру вахт саризра ашкар дарувал гьадрарикан саб гьисаб шула.   «Гьяшия ас-Сави» китабдиъ дидин гьякьнаан гьамци дибикIна: «Аллагьу Тааьлайи саспи ляхнар...


ГЪУДГАН

 Кучlвуб   Сар Аллагьдин Амриинди, Сар Аллагьдиз Аманатди, Сар Аллагьдик Умуд кади, Бисми дапlну, Бикlурайир Гъудгникан ву Жулжагъ Амир, Аллагьдин лукl, Аьраблин хтул; Эзбер гъапlур Насигьятдин Нур туврайи Аьршдин калам, Шариаьтдин Гьюкум, къанун; Дикъатлуди Уьбхюз...


Гуми гъулаъ аьхю серенжем

21-пи авгъусти Табасаран райондин Гуми гъулаъ Пайгъамбар ﷺ бабкан гъахьи ваз улубкьбан гьюрматнаан аьхю мажлис кlули гъубшну.   Гьар йисан ихь республикайин шагьрариъ ва районариъ, Пайгъамбарин ﷺ уьмрикан ктибтури, дугъкан назмар урхру мажлисар шулу. Дупну ккундуки, мициб аьхю серенжем Гуми...