Самолетдиъ, гимийиъ, вагъундиъ ва машиндиъ гъудган апlбан къайда

Самолетдиъ, гимийиъ, вагъундиъ ва машиндиъ гъудган апlбан къайда

Самолетдиъ, гимийиъ, вагъундиъ ва машиндиъ, дурар гъягъюрайи вахтна гъудгнин вари шартlар тамам апlури, гъудган апlуз хай шулу ва думу гъудган кьазара апlурдар. Гимийиъ ва вагъундиъ, машиндиъна, самолетдиътlан, дугъужвну ва рукуъ, сужда апlури гъудган апlуз рягьятди ву.

 

Гьаци вуйиган, гимийиъ кьиблайихьинди илдицну, дугъужвну гъудган апlуру, эгер гъудгник кайир думу рибшвруган ахъур кlури гучl’вал адарш. Вагъундиъра, кьибла терефназди илдицну, гьамциб жюрейиинди апlуру. Эгер дугъужвну кьибла терефназди илдицуз шулдарш ва кьиблайихьинди лигури дугъужвуз шулдарш, фарз гъудгнарра, суннатарра деъну, кьиблайихьинди илдицну апlуру. Вагъун, гими гъябгъюрайи вахтна кьибла терефнаан ккибициш, гъудган апlурайирра дишлади кьибла терефназди илдицуру. Мици гъапIу гъудганра кам шулу. Эгер дициб мумкинвал ашра, кьиблайихьинди дишлади илдицундарш, думуган гъудган батlил шулу.

Эгер самолет кьибла терефназди тlибхураш, саб йишв хьайи йишвахь дугъужвну, кьибла терефназди илтlикlну гъудган апlуру. Эгер дициб мумкинвал адарш, гъудгнин вахтра ккудубшураш ва думу гъудган, жара гъудгнихьна дубхну, сатlи апlуз (жамъ) шлуб дарш, гъудгнихьна вуйи гьюрмат уьбхюри, чав деънайи йишвахь гъудган апlуру, гьеле думу кьибла терефназди илдицнаш-адарш дилигди, ва хъасин думу гъудган кьаза апlуру. Гьамциб гьюкум ву машиндиъ, автобусдиъ гъягъюрайидаринра, эгер гъудгнин вахт дубхьнади, дебкк гъапну кlури, дебккурдарш, хъа гъудгнин вахт ккудубшураш. Самолетдиъди ярхла йишвариз гъягъюрайи касди шлубкьан гъудгнар саб тмунубдихъди сатlиди апlуз чалишмиш гъахьиш, яна жамъ гъапIиш, ужи ву.

Урхурайидарин суал арайиз гъюз мумкин ву, гьадму дюшюшариъ гъудгнихъ фуж шулухъа кlури. Ав, мициб суал аьжуз иман айидарин, рякъюъ гъудгнар дарапlди, хулаъ апlурза кlури, гъудгнар ккадаъру ксарин арайиз гъюз мумкин ву. Му дюн’я аьламатнануб ву, ва анжагъ гъудган апlури, рукуъ ва сужда апlури сикинвал, кlван рягьятвал шлу ксар а.

Улихь вахтари, хусуси вуди тасаввуф агьларин арайиъ саб суткайиъ варитlан цlиб варжариинди ракааьт суннат гъудгнар апlрудар ади гъахьну. Адлу аьлимарин китабариъ Аллагьдин ﷻ дицдар лукlарикан дибикlна. Суткайиъ агъзрариинди ракааьтар апlрударин арайиан шула Гьюсейндин бай Аьли, Сабитдин бай Мусаьб, Шарагьдин бай Муррат ва гьаци жара Аллагьдин * гьякьлу лукlар. Аьбдулкьайсдин бай Амири гьар йигъан аркбандин гъудгниз 1000 ракааьт суннат гъудгнар апlувал чаина дибиснади гъабхьну. Думу касди ригъ гьудубчlвбалан кьяляхъ аркбандин гъудгниз 1000 ракааьт суннатар дапlну, ликар дяргъну, дугъужвуз даршлур деъри гъахьну ва гьадму вахтна чан нефсдиз Аллагьди ﷻ уву ибадат апlуз халкь дапlнава кlури, ахин рябкъюзкьан гъитри гъахьундар.

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Суал-жаваб

- Ич гъул думукьан аьхюб дар, аш саб 50-60 хизан. Му гъулаъ яшамиш шули 40 йис вуйиз. Узуз аьгъю вахтарихъанмина вари гъуландариз кьюр касдихьан зарар а. Дурари, фу дапlнура, зарар тутрувди гъитдар. Хярар уршвру вахтн - дурарин кlуллан, хифар уч апlруган - гьадрарилан. Гьамцдар зарар кайи ксар ву....


Велед бабкан гъахьиган убккру аькьикьайикан

Аькьика – велед бабкан гъахьиган, Аллагьу Тааьлайиз гьямд апIури, убккру гьяйванат ву. Гьяйифки, ухьухь му ляхниз думукьан фикир туврадар, гьеле Пайгъамбарин ﷺ ижми суннатарикан вушра.   Аькьикьа апIбан гьюкум Шафии, Малики ва Гьямбали мазгьабариинди, аькьикьа Пайгъамбарин ﷺ лапра...


Ул гъапlунзуз…

Суал: Узуз ул апlбаан гизаф зарар шулазуз: кlул иццру шулайиз, машнаан лап уьру шулза. Дициб вахтна я ляхниз гъягъюз, ясана фукlа жараб апlуз шуладарзухьан. Узуз фицдар дюъйирикан кюмек шуйкlан?   Жаваб:    قال النبي صلى الله عليه وسلم: "العَيْنُ حَقٌّ وَلَوْ كَانَ شَيْءٌ سَابَقَ...


Сар вуйихь, инсан, Аллагь

Аьгъю апlина, инсан, Аллагьу Аллагь. Ялгъуз сар вуйихь Думу, Аллагьу Аллагь. Иман аьбкъина, инсан, Аллагьу Аллагь. Сар ву, инсан, ихь Аллагь - Аллагьу Аллагь.   Яв рягьмат тува учуз, Аллагьу Аллагь, Ярхла дебккава гунагь, Аллагьу Аллагь. Аьф апlин учуз, Аллагь – Аллагьу...


Уягъ духьну ккунду

«Аллагьу Тааьлайин назарлувал жямяаьтдиин алиб ву», «Инсанарикан варитlан багьалур – жямяаьтдиз хайирлу кас ву», «Хайир-берекет яшлу ксарилан бихъруб ву», «Аьлим гьадму кас вуки, чаз фу аьгъяш, гьациб аьмалра апlурайир». Пайгъамбарин ﷺ гьаму...