Самолетдиъ, гимийиъ, вагъундиъ ва машиндиъ гъудган апlбан къайда

Самолетдиъ, гимийиъ, вагъундиъ ва машиндиъ гъудган апlбан къайда

Самолетдиъ, гимийиъ, вагъундиъ ва машиндиъ, дурар гъягъюрайи вахтна гъудгнин вари шартlар тамам апlури, гъудган апlуз хай шулу ва думу гъудган кьазара апlурдар. Гимийиъ ва вагъундиъ, машиндиъна, самолетдиътlан, дугъужвну ва рукуъ, сужда апlури гъудган апlуз рягьятди ву.

 

Гьаци вуйиган, гимийиъ кьиблайихьинди илдицну, дугъужвну гъудган апlуру, эгер гъудгник кайир думу рибшвруган ахъур кlури гучl’вал адарш. Вагъундиъра, кьибла терефназди илдицну, гьамциб жюрейиинди апlуру. Эгер дугъужвну кьибла терефназди илдицуз шулдарш ва кьиблайихьинди лигури дугъужвуз шулдарш, фарз гъудгнарра, суннатарра деъну, кьиблайихьинди илдицну апlуру. Вагъун, гими гъябгъюрайи вахтна кьибла терефнаан ккибициш, гъудган апlурайирра дишлади кьибла терефназди илдицуру. Мици гъапIу гъудганра кам шулу. Эгер дициб мумкинвал ашра, кьиблайихьинди дишлади илдицундарш, думуган гъудган батlил шулу.

Эгер самолет кьибла терефназди тlибхураш, саб йишв хьайи йишвахь дугъужвну, кьибла терефназди илтlикlну гъудган апlуру. Эгер дициб мумкинвал адарш, гъудгнин вахтра ккудубшураш ва думу гъудган, жара гъудгнихьна дубхну, сатlи апlуз (жамъ) шлуб дарш, гъудгнихьна вуйи гьюрмат уьбхюри, чав деънайи йишвахь гъудган апlуру, гьеле думу кьибла терефназди илдицнаш-адарш дилигди, ва хъасин думу гъудган кьаза апlуру. Гьамциб гьюкум ву машиндиъ, автобусдиъ гъягъюрайидаринра, эгер гъудгнин вахт дубхьнади, дебкк гъапну кlури, дебккурдарш, хъа гъудгнин вахт ккудубшураш. Самолетдиъди ярхла йишвариз гъягъюрайи касди шлубкьан гъудгнар саб тмунубдихъди сатlиди апlуз чалишмиш гъахьиш, яна жамъ гъапIиш, ужи ву.

Урхурайидарин суал арайиз гъюз мумкин ву, гьадму дюшюшариъ гъудгнихъ фуж шулухъа кlури. Ав, мициб суал аьжуз иман айидарин, рякъюъ гъудгнар дарапlди, хулаъ апlурза кlури, гъудгнар ккадаъру ксарин арайиз гъюз мумкин ву. Му дюн’я аьламатнануб ву, ва анжагъ гъудган апlури, рукуъ ва сужда апlури сикинвал, кlван рягьятвал шлу ксар а.

Улихь вахтари, хусуси вуди тасаввуф агьларин арайиъ саб суткайиъ варитlан цlиб варжариинди ракааьт суннат гъудгнар апlрудар ади гъахьну. Адлу аьлимарин китабариъ Аллагьдин ﷻ дицдар лукlарикан дибикlна. Суткайиъ агъзрариинди ракааьтар апlрударин арайиан шула Гьюсейндин бай Аьли, Сабитдин бай Мусаьб, Шарагьдин бай Муррат ва гьаци жара Аллагьдин * гьякьлу лукlар. Аьбдулкьайсдин бай Амири гьар йигъан аркбандин гъудгниз 1000 ракааьт суннат гъудгнар апlувал чаина дибиснади гъабхьну. Думу касди ригъ гьудубчlвбалан кьяляхъ аркбандин гъудгниз 1000 ракааьт суннатар дапlну, ликар дяргъну, дугъужвуз даршлур деъри гъахьну ва гьадму вахтна чан нефсдиз Аллагьди ﷻ уву ибадат апlуз халкь дапlнава кlури, ахин рябкъюзкьан гъитри гъахьундар.

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Табасаран жямяаьт гьяждиъ

Ассаламу аьлайкум, аьзиз халкь. Аьхиримжи йисари гирами жилариина гьяждиз гъягъру табасаран дестйирра духьна. Душваз анжагъ ихь табасаранлуйир дахил шула ва саб хизанси чпин фарз тамам дапну гъюри шулу.   Магьа гьаму йисанра, му дестейиъ 48 кас ади, табасаранлуйир гирами жилариина гъушну. Майдин...


Хизан, хизан…

Ихь аьхю абйириланмина ухьухьна хизан бадали дурубкьнайиб саб ву: эгер увуз хизан уьбхюз ккундуш, читинвалар алахьруган, ккюгъну ккунду ва дурар гьял апlуз чарйир агури ккунду. Гьяйифки, му гафарин вари гъаври адар. Жилири му гафар анжагъ хпиризтlан кайидар дар кlура, хъа хпирисана му гафар жилириз...


Ничlрас гъулаъ цlийи имам

Табасаран райондин варитlан ачухъди ккабалгнайи гъуларикан саб Ничlрас гъул ву. Му гъул жямяаьтдин арайиъ аьхюдарихьна гьюрмат ади, бицlидарихьна рягьимлувал ади янашмиш шулайиб ву.   Рягьматлу Хайирбег халу му гъулаъ имамди вуйи вахтна дарсариз гизаф бицlидар гъюри шуйи. Гъул-жямяаьтдин...


Иблис инсанарин варитIан аьхю душман ву

Ухьу гьякь рякълан алдаъбан бадали иблисди гизаф зегьмет зигуру. Гъийин заманайиъ саспи инсанари чиб-чпихъди аьлакьйир пуч апIуру, чиб-чпи душмнарси дисуру, амма дурариз гьякьикьатдиъ чпин душман фуж-вуш аьгъдар.   Аллагьу Тааьлайи Чан гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Дугъриданна...


Аьжузвалихьан уьрхюз себеб шлу гирами аятар

Инсанди апIру заан ужувлан ва савабнан ляхнарикан саб гирами Калам урхуб ву. Мусурман касдиз думу урхбан саваб шула, гьеле думу дидин мянайин гъаври шуладаршра.   Амма, эгер урхурайириз дидин мянара аьгъяди, убхурайибдикан фикирра апIури гъабхьиш, дицир касдиз хъанара гизаф саваб ва Аллагьу...