Самолетдиъ, гимийиъ, вагъундиъ ва машиндиъ гъудган апlбан къайда

Самолетдиъ, гимийиъ, вагъундиъ ва машиндиъ гъудган апlбан къайда

Самолетдиъ, гимийиъ, вагъундиъ ва машиндиъ, дурар гъягъюрайи вахтна гъудгнин вари шартlар тамам апlури, гъудган апlуз хай шулу ва думу гъудган кьазара апlурдар. Гимийиъ ва вагъундиъ, машиндиъна, самолетдиътlан, дугъужвну ва рукуъ, сужда апlури гъудган апlуз рягьятди ву.

 

Гьаци вуйиган, гимийиъ кьиблайихьинди илдицну, дугъужвну гъудган апlуру, эгер гъудгник кайир думу рибшвруган ахъур кlури гучl’вал адарш. Вагъундиъра, кьибла терефназди илдицну, гьамциб жюрейиинди апlуру. Эгер дугъужвну кьибла терефназди илдицуз шулдарш ва кьиблайихьинди лигури дугъужвуз шулдарш, фарз гъудгнарра, суннатарра деъну, кьиблайихьинди илдицну апlуру. Вагъун, гими гъябгъюрайи вахтна кьибла терефнаан ккибициш, гъудган апlурайирра дишлади кьибла терефназди илдицуру. Мици гъапIу гъудганра кам шулу. Эгер дициб мумкинвал ашра, кьиблайихьинди дишлади илдицундарш, думуган гъудган батlил шулу.

Эгер самолет кьибла терефназди тlибхураш, саб йишв хьайи йишвахь дугъужвну, кьибла терефназди илтlикlну гъудган апlуру. Эгер дициб мумкинвал адарш, гъудгнин вахтра ккудубшураш ва думу гъудган, жара гъудгнихьна дубхну, сатlи апlуз (жамъ) шлуб дарш, гъудгнихьна вуйи гьюрмат уьбхюри, чав деънайи йишвахь гъудган апlуру, гьеле думу кьибла терефназди илдицнаш-адарш дилигди, ва хъасин думу гъудган кьаза апlуру. Гьамциб гьюкум ву машиндиъ, автобусдиъ гъягъюрайидаринра, эгер гъудгнин вахт дубхьнади, дебкк гъапну кlури, дебккурдарш, хъа гъудгнин вахт ккудубшураш. Самолетдиъди ярхла йишвариз гъягъюрайи касди шлубкьан гъудгнар саб тмунубдихъди сатlиди апlуз чалишмиш гъахьиш, яна жамъ гъапIиш, ужи ву.

Урхурайидарин суал арайиз гъюз мумкин ву, гьадму дюшюшариъ гъудгнихъ фуж шулухъа кlури. Ав, мициб суал аьжуз иман айидарин, рякъюъ гъудгнар дарапlди, хулаъ апlурза кlури, гъудгнар ккадаъру ксарин арайиз гъюз мумкин ву. Му дюн’я аьламатнануб ву, ва анжагъ гъудган апlури, рукуъ ва сужда апlури сикинвал, кlван рягьятвал шлу ксар а.

Улихь вахтари, хусуси вуди тасаввуф агьларин арайиъ саб суткайиъ варитlан цlиб варжариинди ракааьт суннат гъудгнар апlрудар ади гъахьну. Адлу аьлимарин китабариъ Аллагьдин ﷻ дицдар лукlарикан дибикlна. Суткайиъ агъзрариинди ракааьтар апlрударин арайиан шула Гьюсейндин бай Аьли, Сабитдин бай Мусаьб, Шарагьдин бай Муррат ва гьаци жара Аллагьдин * гьякьлу лукlар. Аьбдулкьайсдин бай Амири гьар йигъан аркбандин гъудгниз 1000 ракааьт суннат гъудгнар апlувал чаина дибиснади гъабхьну. Думу касди ригъ гьудубчlвбалан кьяляхъ аркбандин гъудгниз 1000 ракааьт суннатар дапlну, ликар дяргъну, дугъужвуз даршлур деъри гъахьну ва гьадму вахтна чан нефсдиз Аллагьди ﷻ уву ибадат апlуз халкь дапlнава кlури, ахин рябкъюзкьан гъитри гъахьундар.

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Инсанарин чIуруваларихьан уьрхру 4 дюаь

Ухькан саспидариз, белки, алахьнушул сар шликIа ухьуз зарар шлу ляхнар апIру дюшюшар. Уьмрин тажруба айи ва Аллагьу Тааьлайихъ кIваантIан хъугънайи касдиз ухьухъди шулайиб вари анжагъ Сар Аллагьдихьан ﷻ вуйибдиин инанмиш ву, гьаддиз дицир кас, инсанарихьан вуйи писвалихьан уьрхя, кIури, Аллагьу...


Закат уль-фитIр (ушварин сэъ)

Рамазандин вазли ушварин кьяляхъ тувру закат аьлимари инсандин жандилан вуйи закат ву, кIура. Ухьу зиихъ гъапиганси, «закат» кIуру гафнан мяна «марцц апIувал» ву.   Фици закатди ариш-веришдилан эйсийин даруб гъядябгъюри, думу марцц апIуруш, ари гьаци ушварин кьяляхъра закатди инсандин беден марцц...


Суал-жаваб

- Ич гъулан имамди улихь йисанра, гьаму йисанра Рамазандин ваз ккебгъруган ва ккудубкlруган, чаз ккуниси гьюкум адабгъура. Магьа гьаму йисанра ушвин ваз сад йигъ улихьна ккебгъну, ва гьаддиан ич жямяаьт гьамусяаьт кьюб тереф духьна. Гьаму дюшюшдиъ аьдати инсанари фу дапlну ккун? - Гьяйифки, саспи...


Иван Грозный ва гирами Кьур’ан

Иван Грозныйи гирами Кьур’андиинди ху апlуз гьаз гъитри гъахьну? Тарихчйирин Иван Грозныйдихьна (1530-1584) жюрбежюр аьлакьйир а. Саспидари дугъу чан бай гъакlну кlури, лап чlуру инсанарикан вуди гьисаб апlура, хъа тмундарисана думу гьюкумат яркьу ва гужал апlуз гъахьи лап заан инсанарикан...


Муфтийи тебрик апlура!

Ассаламу аьлайкум ва рагьматуллагьи ва баракатугьу! Гьюрматлу чвйир ва чйир! Учву вари кlваантlан улубкьурайи Ураза-байрам машкврахъди тебрик апlураза.   Думу гирами Рамазандин ваз ккудубкlру, ибадатдихъди, тавбуйихъди ва дюъйирихъди абцlнайи йигъ шулу. Му машквру ухьуз Ислам диндин лап...