Ухьу фу дапIну женнетдиз гьаъди?
Ухьу фу дапIну женнетдиз гьаъди?
Гъачай ихь гъябгъюрайи уьмриз улар арццну лигухьа
Гьямд ибшри Аллагьдиз ﷻ , халкь гъапIуриз вари аьлам, чан кьудратнан аьхювализ. Салат ва салам ихь Пайгъамбариз ﷺ, дугъан хизанариз ва аьсгьябариз.
Гьюрматлу мусурман гъардшар ва чйир! Саспи вахтари Аллагьдин ﷻ аьзабнакан, Аллагьди ﷻ ухьуз яшамиш хьуз тувнайи вахтнакан ва ухьу фу бадали халкь дапIнаш ихь кIваълан гьархру. Аллагьу Тааьлайи Гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Дугъриданна, узу халкь гъапIунза уву Аьхиратдиз ва Узуз уву аьмалра Аьхиратдиз дапIну ккундузуз. Гъач гъибт уву гьаму фана дюн’я, уву дидиз халкь дапIнайир дарва, дугъриданна, думу дюн’я фана хьибди ва дидхъан хъчIихдарра фана хьиди. Ихь му дюн`яйин уьмур дидин утканваларихъди, леззетарихъди абцIнайи кучIлин уьмур ву, ва увура дидихъди гъушиш, кучIликк ккахъдива. Эгер уву даахну аш, уву яв нивкI’ан уягъ йихь».
Гьюрматлу мусурмнар! Эгер ухьу гьаму гьядис-уль-кьудсийикан фикир апIуруш, ухьу гъаври духьну ккунду, ухьу фу бадали халкь дапIнайидар вуш. Гъачай кIваин апIухьа Аллагь вуча кIури лицури гъахьи ксар. Нашди дурар? Наана гъушну дурар ва фу апIуз гъабхьну дурарихьан? Фикир апIру касдиз гьаму аьламатар чIяаьн ву. Гъачай фикир апIухьа, наана ухьу гъягъюраш. Женнетдиз ухьу гъягъюрайкIан, дашсана жегьеннемдиз? Гъачай фикир апIухьа, наанди гъягъюз ухьуз ккундуш. Жегьеннемдиз гъягъюз саризра ккундархьуз, хъа женнетдиз фу уж’вал дапIну ухьу гьаидихъа!? Ухьу апIру футнйир, гунгьар, лазим дару ляхнар, чиб-чпиз апIру лазим дару гафар - фу уж’вал дапIну ухьуз женнет хьибди? Хъа амма ихь яшайишдиз гъилигиган, ухьу яшамиш шулахьа ухьуз женнет гьязур апIурайиганси. Му Аллагьдин ﷻ хал ву, вари Аллагьди ﷻ халкь гъапIдар ву, ва Аллагьди ﷻ гьарсариз, фици яшамиш духьну ккундуш, улупна. Фуж Аллагьдин ﷻ рякъюъди ва Дугъу дивнайи гьюкмарихъди гъягъюруш, думу женнетдиз гъягъиди. Хъа ухьу Дугъан рякъюъди ва Дугъан гьюкмарихъди гъягъюрайинхъа ? Ваъ, гъягъюрдархьа! Хъанара фикир гъапIиш, гьаму гьядисдиан гъаври шулхьа, Аллагьу Тааьлайи ухькан гьаму дюн’яйин утканвалар ва леззетар дирчуб ккун апIурайибдин.
Аллагьу Тааьлайи дупна (мяна): «Узу учву му дюн’яйиз кIури халкь гъапIундарза». Хъа фу бадали Дугъу ухьу халкь гъапIну? Дугъу ухьу Аьхиратдиз халкь гъапIну. Хъа фу лазим ву душваз? Фуж кьабул апIуру душваз? Фу хьади ккунду душваз гъягърурихь? Душваз гизаф инсанар гъягъиди, ва варидариз душваъ йишвра хьибди ва гьарсарихь чан ужудар аьмаларра (ляхнарра) хьади ккунду. Хъа ужудар аьмалар хьпан бадали, фу дапIну ккунду? Ужудар аьмалар хьпан бадали, аьжуз инсанариз садакьа тувну ккунду, мусурман чвйир-чйириз гьюрмат дапIну ккунду ва Аллагьу Тааьлайи ухьуз дивнайи гьюкмарилан ухьу улдучIвну ккундар. Саб гафниинди, фици ухьуз ихь Пайгъамбари ﷺ яшамиш хьуз улупнаш, ухьу гьаци яшамиш духьну ккунду. Гьамус фици ухьу яшамиш духьну ккундуш ва фу бадали ухьу яшамиш духьну ккундуш, фикир апIухьа.
Дюн’яйи алдатмиш гъапIдар
Ухьуз фукьан вушра дюн’яйиинди алдатмиш духьнайи ксар рякъюрахьуз. Дурариз чпин аба-баб, чвйир-чйир, гъуншйир фужар вушкьан аьгъдар. Хъа дурарикан бязидар, кIуруш, йисариинди кьаби абйир-бабар, чпин хпар ва бицIидар хулаъ гъитну, гъазанмиш апIурча кIури, Урусатариз гъягъюру. Мициб саягъниинди гъазанмиш гъапIубдик, ухьуз рябкъюрайиганси, берекетра шулдар. Гьаци дарин? Фуну бали, ясана шуру мицир адашдиз чухсагъул гъапну? Ухьуз рябкъруганси, саспи хпари ва бицIидари дурарик тягьнийирра кмиди керчру, фу уж’вал гъапIунва учуз, явтIан гъуншдин хулар аьхюдар ву, дугъан диван явубтIан уччвуб ву, хъа яв фу аяв, кIури... Эгер адашди гьадрари кIуруб вари гъадабгъишра, вари гъапIишра, дурариз думу гьубкIурдар, ва дурарин уьмур гьаму саягъниинди гъябгъюру. Мидиз хулаъ берекет адрувал кIуру. Мицир адашдин язухъ даринхъа? Я чаз Ислам диндикан аьгъдар, я хпириз аьгъдар, ясана веледариз хабар адар.
Эгер ухьу улхуруш Аллагьдин ﷻ рякъюъ айи агьларикан, дурарин дици дар. Хъа гьаз дурарин дици дар? Гьаз гъапиш дурари фу ляхин апIурушра, Аллагь ﷻ кIваинди апIуру. Дурарин хпари ва бицIидари, кIуруш, чпиз айибдиз ва тувубдиз шюкюр апIуру, хъа ляхнар, кIуруш, дурари чпиз Аллагьди ﷻ ва Пайгъамбари ﷺ гъапиганси апIуру. Гьаддиз, гьюрматлу гъардшар ва чйир, дурарин хулариъ берекетра шулу.
Диндикан аьгъдрувал
Гьюрматлу мусурмнар! Ухьуз ихь арайиъ фициб жагьилвал (диндикан аьгъдрувал) аш, рябкъюрахьуз. Диндин дарсар гъадагъури, гъудган апIури шлу касдикан ихь адмийири аьхю макьалйир ктагъури шулу ва думу касдихьан ярхла шулу. Эгер абйир-бабари чпин веледер медресйириз гьаиш, дурарин багахьлуйири дурариз кIуру: «Дугъу учвуз фу тувди? Дугъан фициб кесп хьибди? Дугъу гъазанмиш фици апIиди?» Ав! Эгер дугъхьан гъазанмиш апIуз дархьишра, хъа жямяаьтдиз дугъкан имбудариканси шлубсиб зарар хьибдар. Хъа дугъан абйир-бабариз гьаму дюн’яйиъра, ахиратдиъра дугъкан мянфяаьт хьибди. Узуз заан образование айи, хъа амма сабкьан ляхин чпин образованиейихъди дарапIрайи гизаф инсанар гъяркъюнзуз. Дурариз, магьа гьаму касра заан образование айи кас ву, хъа амма лихури адар, кIури гъапиган, дурар ккебехъуру. Хъа ихь аьжуз фикрариинди, эгер диндин образование аш, думу касдиз дилихди гъузуз хай шулдар. Фици ва фтикан фикир апIурайкIана ухьу? Ухьу гьациб вахтнахъна дуфнахьа, инсанариз, фу ужуб вуш, хъа фу харжиб вуш, фикир апIуз ккундар. Вари инсанар чиб-чпихьинди лигура ва гьадрари апIруб чпира апIури, гьаму дюн’яйин кучIликк ккахьна. Йигъар-йишвар гъягъюра, эгер ухьу вахтниинди нивкI’ан уягъ дархьиш, хъасин кьан хьибди.
Ухьу жегьеннемдин аьзабнахьан шли уьрхиди?
Аллагьу Тааьлайи Гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Эгер уву мици хушниинди гунгьар апIуруш, уву йиз аьзабнахьан уьрхрур фуж хьиди?» Аллагьдин ﷻ гьаму гафарикан ухьу фикир дапIну ккунду. Саспи вахтари арагъ-чяхир гъубхъган, ухьу гьадмукьан такабур шулахьаки, улупури, магьа, узура жилир вуза, кIуруганси. Арагъ убхъбиинби жилир шлуб вуйинхъа? Эгер дурари ав кIуруш, ухьуз рябкъюрахьузки, гьамус фици хпарира арагъ убхъуруш. Хъа дихъидинхъа ухьуз гьацир жилир, ахиратдиъра уву уьрхюз шлур, ясана чав уьрхюз шлур? Ваъ! Душваъ ухьустар гьарсари чпиз ккуниб апIру адмийирихьан, жарариз дарди чазкьана кюмек апIуз хьибдар. Аллагьу Тааьлайи дупна (мяна): «Эй инсан! Эгер увуз Йиз рягьмат ккундуш, уву ужудар аьмалар (ляхнар) апIин, Йиз гьюкмариинди яшамиш йихь, хъа увуз Йиз аьзабнахьан гучIуруш, уву Узуз аьссивал апIувалихъан хъадак, думуган увуз ахиратдиъ Йиз рягьмат бихъурвуз». Аллагьди ﷻ ухьуз фукьан вушра ниъматар тувна, хъа амма ухьу сабанра лайикь вуйиганси Дугъаз шюкюр апIурдархьа. Гирами Кьур’андиъ ухьуз дупна (мяна): «Эй инсан! Увуз адмийирихьан фици гучIурвуз, дурарихьан фици начди вувуз, аммаки ибадат дарапIди ва Йиз жилиин гунгьар апIури, я Узхьан, я Йиз малаикарихьан нач-гучI адарвуз». Ухьуз гьаму дюн’я, фукьан читинвалар, гаш’валар душваъ ашра гьадмукьан ижмиди ккун дубхьнахьузки, ухьу жвув женнетдихьан мягьрум апIурахьа, душваъ айи шадвалар, разивалар гъитну ва душваъ айи гъизилинна арсран хулар гьархну. Гьаз ухьу гьаму лахнарикан фикир апIурадайкIан?
Ухьу ухьухьна Аьзраил малаик гъяйиз, йикIувалихьна гьязур духьну ккунду, хъа думу гъафиган, сарун ухьхьан фукIара апIуз хьибдар.
Гьюрматлу мусурман чвйир ва чйир! Ухьу Аллагьу Тааьлайикан ккун апIурахьа учвура, узура гьаму ляхнарин дюзди гъаври тIауб ва, эгер ухьу нивкIуъ аш, думу ниакI’ан ухьу уягъ апIуб. Ухьу гъапиганси, Аллагьу Тааьлайи Гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Дугъриданна, женнетдиъ Аллагьдихьан ﷻ гучIру ксар хьиди».
Гъит Аллагьди ﷻ ухьуз тавфикь туври ва ухьу Чан ккуни лукIарикан апIри! Амин.
