Гъиямат йигъ лавландин гъудгниз экбер тувган улубкьурин?

Гъиямат йигъ лавландин гъудгниз экбер тувган улубкьурин?

Аллагьу Тааьлайи инсанарихьан жиниди гъибтнайи ляхнар а. Дурар жиниди гъитувалин мурад-метребра инсанарин мянфяаьтназ ву. Гъиямат йигъ улубкьру вахт саризра ашкар дарувал гьадрарикан саб гьисаб шула.

 

«Гьяшия ас-Сави» китабдиъ дидин гьякьнаан гьамци дибикIна:

«Аллагьу Тааьлайи саспи ляхнар тмундар бадали жин дапIна:

- Рамазандин вазлин йишварин арайиъ «Лайлатуль Кьадр» йишв жиниди гъибтна. Гьаз? Инсанар вари йишвариъ ибадат апIуз чалишмиш хьпан бадали;

- Жвуми йигъан дюаь кьабул апIру вахт жиниди гъибтна, инсанари вари жвуми йигъан дюъйир апIри кIури;

- Аллагьу Тааьлайин «Исм Аль-А‘зам» ччвур имбу ччвурарин арайиъ жиниди гъибтна, инсанари дюаь апIруган, вари ччвурар кIваин апIбан бадали;

- ухьу Аллагьдиз ﷻ ибадатдин жюрйир кIули гъахруган, Чан разивал жиниди гъибтна, вари жюрейин ибадатар апIри кIури;

- Гунагь ляхнариъ чан хъял жиниди гъибтна, гунагьнан ляхнарихьан ярхла хьпан бадали;

- Муъминарин арайиъ Чан вали кас жиниди гъитна, инсанар варидарихъди ужудар аьлакьйириъ йишри кIури;

- Гъиямат йигъ жиниди гъибтна, инсан гьарган дидхьан гучIури хьпан бадали».

Аллагьу Тааьлайи думу йигъ ухьхьан жиниди гъибтна, ухьу дидиз ккилигури йишри ва дидиз гьязур йишри кIури. Ухьуз рябкъюрайиганси, дидиъ ухьуз анжагъ уж’вал а.

Аллагьу Тааьлайи гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Дугъриданна, Гъиямат йигъкан анжагъ Аллагьу Тааьлайиз аьгъя» (сура «Лукьман», 34-пи аят).

Ибн Касири му аятдин тафсириъ дибикIна: «Думу Гъиямат йигъ Аллагьу Тааьлайи чахь жиниди гъибтнайидарикан саб ву. Ва саризра дидкан хабар адар. «…» Гьамдиан аьгъю шулаки, Гъиямат йигъ улубкьру вахтнакан я Аллагьдин ﷻ Пайгъамбариз ﷺ аьгъдар, ясана Дугъан багахь вуйи малаикариз».

Гьацира Абу Гьюрайрайи ктибтурайи гьядисдиъ дупна:

«Сар касди, Пайгъамбарихьна ﷺ дуфну, гьерху: «Гъиямат йигъ фила улубкьиди?» Пайгъамбари ﷺ гъапи: «Жаваб тувруризра гьехрайиризтIан артухъ аьгъдар» (Бухари).

Лавландин гъудгниз экбер тувбалан кьяляхъ Гъиямат йигъ улубкьуру кIуру гьядисдин гьякьнаан Аьбдуллагь ибн Уьмари Пайгъамбарин ﷺ гьядис ктибтура: «Гьаму дюн’яйиин илимбу умматариз лигну, учву гъузру вахт гьарквандин гъудгнинна лавландин гъудгнин арайиъ айи вахтнак мисал ву» (Бухари).

Аль-Гьяфиз Ибн Гьяжар Аль-Аскалянийи чан «Фатгь Аль-Бари» китабдиъ гьаму гьядисдиз мяна туври дибикIна:

«Гьаму гьядисдиъ улупураки, имбу умматаринна ихь умматдин арайиъ айи вахт гьарквандин гъудгнинна лавландин гъудгниъ имбу йигъан арайиъ айи вахт фукьан вуш, ари гьациб ву, кIури».

Яни вари аьлам сад йигъаз барабар дапIна ва гьаму йигъкан ихь умматдиз айиб йигъандин аьхирин вахт ву.

 

 

Нурмягьяммад Изудинов

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Табасаран жямяаьт гьяждиъ

Ассаламу аьлайкум, аьзиз халкь. Аьхиримжи йисари гирами жилариина гьяждиз гъягъру табасаран дестйирра духьна. Душваз анжагъ ихь табасаранлуйир дахил шула ва саб хизанси чпин фарз тамам дапну гъюри шулу.   Магьа гьаму йисанра, му дестейиъ 48 кас ади, табасаранлуйир гирами жилариина гъушну. Майдин...


Хизан, хизан…

Ихь аьхю абйириланмина ухьухьна хизан бадали дурубкьнайиб саб ву: эгер увуз хизан уьбхюз ккундуш, читинвалар алахьруган, ккюгъну ккунду ва дурар гьял апlуз чарйир агури ккунду. Гьяйифки, му гафарин вари гъаври адар. Жилири му гафар анжагъ хпиризтlан кайидар дар кlура, хъа хпирисана му гафар жилириз...


Гьаму дюн’ятIан заан вуйи гъудган

Гьаму дюн’я ва вари му дюн’яйиъ айибтIан заанди ва багьалуди вуйи гъудган айин?   Имам Муслимдихьан вуйи Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ гьамци дупна: ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها   «ГвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат-гъудган заанди ву гьаму...


Ничlрас гъулаъ цlийи имам

Табасаран райондин варитlан ачухъди ккабалгнайи гъуларикан саб Ничlрас гъул ву. Му гъул жямяаьтдин арайиъ аьхюдарихьна гьюрмат ади, бицlидарихьна рягьимлувал ади янашмиш шулайиб ву.   Рягьматлу Хайирбег халу му гъулаъ имамди вуйи вахтна дарсариз гизаф бицlидар гъюри шуйи. Гъул-жямяаьтдин...


Бицlидарин шадвалин йигъар

Ассаламу алейкум, аьзиз ватанагьлийир! Аьхиримжи йисари бицlидарин тятlиларин вахтна Дагъустандин тамам вари шагьрар-гъулариъ бицlидар диндихъди таниш апlру дарсар гъягъюри шулу.   Гьар йисан бицlидарин натижйириз лигруган, юкlв шад шулу. Улихь вахтари мицдар мумкинвалар адайи, думуган,...