Кьибла тереф аьгъдру вахтна адабгъру ижтигьад (гьюкум)

Кьибла тереф аьгъдру вахтна адабгъру ижтигьад (гьюкум)

Эгер кьибла аьгъю апIуз мист адарш, ясана дидкан хабар тувру аьгъю кас адарш, компас хьтарш, думуган дицир касди чаз аьгъю лишнариинди саб тереф кьибла вуди бисур ва, эгер хъасин учв гъалатI хьувал ачмиш гъабхьундарш, гъудган кьаза апIуб герек дар.

 

Эгер, гъудгнин вахт ккудубшури, дицдар лишнар агуз, ижтигьад апIуз вахт адарш, гьапIруш аьгъдарш, думу касди, гъудгнихьна вуйи гьюрмат уьбхюри, фунуб вушра терефназди илдицну гъудган апIиди ва хъасин кьаза апIиди.

Эгер кьибла аьгъю апIру лишнар аьгъдарш ва жвуван гьюкмиинди ижтигьад апIузра аьгъдарш, дицир кас аьгъю касди адабгъу гьюкмихъди душну, гъудган апIуру. Эгер думу аьгъю ксарира кьюб терефназди улупнуш, гьадрарикан гьаму суалнан гьякьнаан артухъ аьгъювалар айирихъди душну ккунду. Эгер ижтигьад апIбан далилар айи кьюр касдин кьиблайин гьякьнаан фикрар жара гъахьиш, дурарикан гьарур чан фикрихъди гъягъюри гъудган апIиди. Кьюр касди жюрбежюр терефаризди улупураш, дурариз чиб-чпихъди гъудган апIуз хай шулдар.

Имам Шафиийин мазгьабдиинди гъудгниъ кьибла терефнахьинди илдицуб лапра ижмиди дебккна, гьаддиз му суалнахьна лап дикъат духьну ккунду. Ухьуз мистариъра рябкъюри шулхьузки, имбударизра йишв хьпан бадали, дурар учIукьури ва саспи дюшюшариъ мухур кьиблайихьан гьибицну шулу. Дици апIруган гъудган батIил шул кIури гучI’вал а.

Гъудгнин вахт гъябгъюри, амма сар кас нивкIуъ ади гъяркъиш, думу уягъ дапIну ккунду.

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Дамагълувал фу вуйкlан?

Инсандин чаз айи гьюрмат, ккунивалианси, разивалианра чахьна айи табиаьтдин гьисс ву.   Бязи инсанар жвув кьадарсуз ккунивалиан, Аллагьдин ﷻ имбу лукIар, сарра гьяспикк ккадарди, фурс кади шулу. Гьамци инсан инсанарихьинди даккунди, дурар саймиш дарапIри, саринра гаф гъададабгъри, имбудар...


Нач`валин гьякьикьат

«Гьяя» кIуру гафнан мяна гъапIу ляхнин нач`вал ва кIван утанмиш`вал ву. Хъа суфйирин «гьяя» гафнан мяна нач`вал ва юкIв умун апIувал шула. Суфйирин имам Джунайд аль-Багъдадийи «нач`вал» гафнан мяна гьамци ачухъ гъапIну: «Мициб гьял, Аллагьу Тааьлайин...


Йиз Хюрикк гъул

Имандин нур чан кlваъ айи муъминди Аллагьдихъди гъабхру сюгьбат ву гъудган. Муъмин касдиз айи нурлу имандин Маракьлу мурхьул ву, йиз дустар, гъудган.   Гукни сесниинди кlураза гафар: Жегьеннемдин цlихьан уьрхява, Аллагь. Ккун апlури гьачlарккназа йиз хилар: Учуз женнет кьисмат апlин,...


Бурж кьяляхъ тувурдарш, гьапIну ккунду?

Ислам диндиъ сари тмунуриз кюмек апIинай, дупна, гьелбетда, фужкIа саб читин гьялнаъ айи вахтна. Гьацдар кюмек апIуваларикан саб, инсан читин гьялнаъ ахъган, дугъахьна буржди пул тувувал ву.   Аьбдуллагь Ибн Уьмари Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «Мусурман мусурмандиз гъардаш ву, ва дугъу...


Уягъ духьну ккунду

«Аллагьу Тааьлайин назарлувал жямяаьтдиин алиб ву», «Инсанарикан варитlан багьалур – жямяаьтдиз хайирлу кас ву», «Хайир-берекет яшлу ксарилан бихъруб ву», «Аьлим гьадму кас вуки, чаз фу аьгъяш, гьациб аьмалра апlурайир». Пайгъамбарин ﷺ гьаму...