Эдеблуваликан дупнайи гафар

Эдеблуваликан дупнайи гафар

Эдеблуваликан дупнайи гафар

Эдеблуваликан хайлинди, гъизилиз барабар вуйи, кьиматлу гафариинди дупна. Гьамус варидарик гьевес капIруганси, ва юкIвар уягъ апIруганси, дурарин кьадарнакан сакьюдар мисаларди хурхьа:

 

  1. Аллагьу Тааьлайихьан гьерхнийи: «Диндиъ варитIан лайикьлу иман кас фуж ву?» Дугъу жаваб тувру: «ВаритIан лайикьлур - ужуб эдеб айир». Хъа «Бахтсузвал фу ву?» гьерхиган, дугъу гьамциб жаваб тувру: «Бахилвал айир».

 

  1. Аллагьу Тааьлайи гъапну: «Эгер учвхьан ичв айибдилан Аллагьдин ﷻ лукIариз садакьа тувуз шуладарш, учву вари инсанарихьна шадди ва хайирлуди илтIикIай».

 

  1. Саб ражари Пайгъамбрихьан ﷺ тIалаб апIуру: «Эй Аллагьди Гьаънайир, бутпересариз гъаршуди удучIвуз, Аллагьу Тааьлайиз ккараг!» Дугъу жаваб тувру: «Узу, жаза тувуз ваъ, хъа рягьимлувализ гьаънайир вузу».

 

  1. Фудайли гъапну: «Эгер инсанди гизаф кьадар уж`валар апIуруш, хъа мидихъди сабси, хулан пеълиз гиран ктапIураш, дицир кас намуслударик кахърадар».

 

  1. Дупна: «Эдеблувал – Аллагьу Тааьлайиз ккарагувал, марцци Аллагьди ﷻ пешкеш апIурайикьан хайирлуваларик гъилигиган, цIибди ву.

 

  1. Аль-Кармани шагьди гъапну: «Эдеблувалин хасиятнан лишанси, жарадариз чIуруб дарапIуб ва дурарин гъагъ гъададабгъуб, гьисаб апIура.

 

  1. Асгьяб Вягьбди гъапну: «Эгер инсан ягъчIвур йигъан саб эдеблувал гьисс апIури гъузиш, Аллагьди ﷻ Чан лукIраз дициб хасиятнан ери гьаргандинуб апIуру».

 

  1. Аллагьу Тааьлайин «Яв палатра марцц апIин» (сура «Аль-Мудассир», 4-пи аят), кIуру гафарин Гьясан аль-Басрийи гьамци гъаври тIаъну: «Я Пайгъамбар ﷺ, яв хасият къайдайиз аьбкъин».

 

  1. Абу Гьяфсдихьан эдеблуваликан гьерхиган, дугъу жаваб тувру: «Думу Аллагьу Тааьлайи Пайгъамбриз Чан гафариъ ктабгъуб ву (мяна): «Инсанарихьна инсан саягъ илтIикI, дурарихьди уж`валар апIуз гъит ва лалакIарихьан ярхлади гъуз» (сура «Аль-А`раф», 199-пи аят).

 

  1. Дупна: «Эдеблувал яв юкIв жара дубхьнайивал ву. Жараси кIури гъахьиш, инсанарин арайиъ ашра, яв юкIв анжагъ Аллагьу ТааьлайихъдитIан шуладар».

 

  1. Дупна: «Эдеблувал – инсанарихьан гьарсаб бегьемсузвал аьгь апIуб ва, саб тюнтвалра адарди, Аллагьу Тааьлайи гъибикIубдиин рази хьуб ву».

 

  1. Дупна: «Хасиятсузвалиан юкIв чIюбгъюру, гьаз гъапиш, фици бицIи йишваъра, сар кастIан уршударш, гьаци дидиъ чаз ккунибтIан убшурдар».

 

  1. Дупна: «Бегьемсуз хасиятнан гъиллигъ жарариъ чIурубтIан дярябкъюб ву».

 

Мугьяммад Султанов

 

 

2026-04-01 (Шавваль 1447 г.) №4.


Сабур апlин, эй инсан

Му дюньяйиъ вари бихъур, сар абана баб ктарди, уж’вал апlин дурариз аку дюньяйиъ имиди.   Дерд-хажалат дурарик каш, саб ширин гаф сюгьбат апlин. Артухъ увуз дурар ккундуш, гарцlил кивну саб мак апlин.   Уву аьхю апlури, дурар гьарган увухъ гъахьну, гьамус...


Мистаз гъягъруган

اَللَّهُمَّ اِنِّى أَسْألُكَ بِحَقِّ السَّائِلِينَ عَلَيْكَ وَبِحَقِّ مَمْشَاي هَذَا اِلَيْكَ فَاِنِّى لَمْ أَخْرُجْ أَشرًا وَلَا بَطَرًا وَلَا سُمْعَةً بل خَرَجْتُ اِتِّقَاءَ سَخَطِكَ وَابْتِغَاءَ مَرْضَاتِكَ، فَأَسْأَلُكَ أَنْ تُنْقِذَنِى مِنَ النَّارِى وَأَنْ تَغْفِرَ لِى ذُنُوبِى اِنَّهُ لاَ...


Суал-жаваб

- Ич гъуландари гьаму йисан ушварин сэъ жилирихьан гьудучlвнайи шураз уч гъапlну. Амма гьадму касдиз рубкьруганси шуладарзуз. Дугъаз Дербент шагьриъ ужуб багьа квартира а, думутlанна гъайри яшайишра гьадму чаш ушварин сэъ тувдаринтlан гизаф ужи ву. Гьаму дюшюшдиъ дурарин ушварин сэъ фици шул? -...


«Ишракь» гъудган

Му гъудган жямяаьтдихъди апIуб суннат дар. Бязи аьлимари «зугья» ва «ишракь» гъудгнар саб ву кIура, хъа аьхю пай аьлимари, «ишракь» гъудган - думу ригъ гьудубчIвбалан кьяляхъ гъудгнар апIуз карагьат вуйи вахт ккудубшган апIру суннат-гъудган ву,...


«Зугья» гъудган

«Зугья» гъудганра жямяаьтдихъди апIуб суннат дару гъудгнарикан ву. Му гъудгнин варитIан цIиб кьюб ракааьт ву. Тамам «зугья» гъудгнин варитIан цIиб юкьуб ракааьт, хъасин йирхьуб, хъа миржиб ракааьт шула.   Му гъудгнин ракааьтарин гьякьнаан аьлимарин арайиъ жюрбежюр...