Эдеблуваликан дупнайи гафар

Эдеблуваликан дупнайи гафар

Эдеблуваликан дупнайи гафар

Эдеблуваликан хайлинди, гъизилиз барабар вуйи, кьиматлу гафариинди дупна. Гьамус варидарик гьевес капIруганси, ва юкIвар уягъ апIруганси, дурарин кьадарнакан сакьюдар мисаларди хурхьа:

 

  1. Аллагьу Тааьлайихьан гьерхнийи: «Диндиъ варитIан лайикьлу иман кас фуж ву?» Дугъу жаваб тувру: «ВаритIан лайикьлур - ужуб эдеб айир». Хъа «Бахтсузвал фу ву?» гьерхиган, дугъу гьамциб жаваб тувру: «Бахилвал айир».

 

  1. Аллагьу Тааьлайи гъапну: «Эгер учвхьан ичв айибдилан Аллагьдин ﷻ лукIариз садакьа тувуз шуладарш, учву вари инсанарихьна шадди ва хайирлуди илтIикIай».

 

  1. Саб ражари Пайгъамбрихьан ﷺ тIалаб апIуру: «Эй Аллагьди Гьаънайир, бутпересариз гъаршуди удучIвуз, Аллагьу Тааьлайиз ккараг!» Дугъу жаваб тувру: «Узу, жаза тувуз ваъ, хъа рягьимлувализ гьаънайир вузу».

 

  1. Фудайли гъапну: «Эгер инсанди гизаф кьадар уж`валар апIуруш, хъа мидихъди сабси, хулан пеълиз гиран ктапIураш, дицир кас намуслударик кахърадар».

 

  1. Дупна: «Эдеблувал – Аллагьу Тааьлайиз ккарагувал, марцци Аллагьди ﷻ пешкеш апIурайикьан хайирлуваларик гъилигиган, цIибди ву.

 

  1. Аль-Кармани шагьди гъапну: «Эдеблувалин хасиятнан лишанси, жарадариз чIуруб дарапIуб ва дурарин гъагъ гъададабгъуб, гьисаб апIура.

 

  1. Асгьяб Вягьбди гъапну: «Эгер инсан ягъчIвур йигъан саб эдеблувал гьисс апIури гъузиш, Аллагьди ﷻ Чан лукIраз дициб хасиятнан ери гьаргандинуб апIуру».

 

  1. Аллагьу Тааьлайин «Яв палатра марцц апIин» (сура «Аль-Мудассир», 4-пи аят), кIуру гафарин Гьясан аль-Басрийи гьамци гъаври тIаъну: «Я Пайгъамбар ﷺ, яв хасият къайдайиз аьбкъин».

 

  1. Абу Гьяфсдихьан эдеблуваликан гьерхиган, дугъу жаваб тувру: «Думу Аллагьу Тааьлайи Пайгъамбриз Чан гафариъ ктабгъуб ву (мяна): «Инсанарихьна инсан саягъ илтIикI, дурарихьди уж`валар апIуз гъит ва лалакIарихьан ярхлади гъуз» (сура «Аль-А`раф», 199-пи аят).

 

  1. Дупна: «Эдеблувал яв юкIв жара дубхьнайивал ву. Жараси кIури гъахьиш, инсанарин арайиъ ашра, яв юкIв анжагъ Аллагьу ТааьлайихъдитIан шуладар».

 

  1. Дупна: «Эдеблувал – инсанарихьан гьарсаб бегьемсузвал аьгь апIуб ва, саб тюнтвалра адарди, Аллагьу Тааьлайи гъибикIубдиин рази хьуб ву».

 

  1. Дупна: «Хасиятсузвалиан юкIв чIюбгъюру, гьаз гъапиш, фици бицIи йишваъра, сар кастIан уршударш, гьаци дидиъ чаз ккунибтIан убшурдар».

 

  1. Дупна: «Бегьемсуз хасиятнан гъиллигъ жарариъ чIурубтIан дярябкъюб ву».

 

Мугьяммад Султанов

 

 

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Уягъ духьну ккунду

«Аллагьу Тааьлайин назарлувал жямяаьтдиин алиб ву», «Инсанарикан варитlан багьалур – жямяаьтдиз хайирлу кас ву», «Хайир-берекет яшлу ксарилан бихъруб ву», «Аьлим гьадму кас вуки, чаз фу аьгъяш, гьациб аьмалра апlурайир». Пайгъамбарин ﷺ гьаму...


Велед бабкан гъахьиган убккру аькьикьайикан

Аькьика – велед бабкан гъахьиган, Аллагьу Тааьлайиз гьямд апIури, убккру гьяйванат ву. Гьяйифки, ухьухь му ляхниз думукьан фикир туврадар, гьеле Пайгъамбарин ﷺ ижми суннатарикан вушра.   Аькьикьа апIбан гьюкум Шафии, Малики ва Гьямбали мазгьабариинди, аькьикьа Пайгъамбарин ﷺ лапра...


Бахилвалинна даккнишнан гьякьикьат ва дурарин аьхир

Аллагьу Тааьлайи сар шлизкIа уж`вал гъапIиган, бахилвализ гьадму инсан дугъаз гъапIу хайирлуваларихъ мягьрум духьну ккунди шулу. Хъа даккнишнакан улхуруш, дидин бин душманвал, хъял ва инсанарихъди айи аьлакьйир чIюргъювал ву.   Бахил кас, сар касра сикинди гъидритру, аьдалатсуз ва рягьимсуз...


Йишвандин гъудгнариъ урхурайиб сес ягъалди, хъа тмундариъ жвувакди гьаз кlуру?

Гвачlниндин, лавландин ва хъитlирхбандин гъудгнарин сабпи кьюб ракааьтариъ ягъалди гьаз убхуйкlан, хъа имбу гъудгнариъ жвувакди гьаз урхуйкlан, кlури суал шулу. Му суалнан гьякьнаан гизафдариз аьгъдар, гьеле гъудгнар апlурайидариканра саспидариз кмиди.   Гирами Каламдиан гъудгниъ сес ягъалди...


Гьякьлу имам…

Ассаламу аьлайкум, аьзиз ватанагьлийир! Гьаму бицlи макьалайиъ ихь имамари гъахурайи читин ва жавабдар ляхнарикан ктибтуз ккундузуз.   Имамвал, сабпи нубатнаан, Аллагьу Тааьлайин улихь гизаф жавабдарвал алиб ву. Аллагьу Тааьлайи гирами аятар, Пайгъамбарин ﷺ гьядисар имамди жямяаьтдихьна,...