Табасаранлуйир гьяждиъ

Табасаранлуйир гьяждиъ

Табасаранлуйир гьяждиъ

Ислам диндин мурхьларикан саб, Мекка шагьриз душну, гьяж тамам апlуб ву. Пулиин дакьатарииндина сагъвалиинди шлин мумкинвалар аш, думу касди гьяж тамам дапlну ккунду.

 

Аьхиримжи вахтна табасаранлуйирин арайиъ гьяждиз гъягърударин кьадар артухъ дубхьна, гьямд ибшри Сар Аллагьдиз.

Гьаму йисан Табасаран райондиан 100-тlан артухъ кас гьяждиз гъушну. Думутlанна гъайри, Хив райондиан, Дербент, Огни, Каспийск ва Мягьячгъала шагьрарианра саб кьадар гъушну.

Улихь вахтари гьяждиз гъягъюз лап читинди гъабхьну. Гьамус аьгьвалатра дигиш дубхьну, яваш-явашди инсанари гъазанмиш апlури, му ляхниз дикъат фикир тувуз хъюгъна. Имамар-аьлимарира гьяж фарз вуйиваликан яркьуди ктибтура.

Гьаму йисанра Сулейман Керимовдин дакьатариинди гизафдар гьяждиз гъушну. Дагъустандин гьарсаб райондиан, шагьриан инсанар гъушну. Гьяждиз гъягъюз ният айидарин арайиъ тупут ипну,  чпиз удубчIвдари аьхю аьшкьниинди му фарз тамам гъапIну. Думутlанна гъайри, СВО-йиъ кечмиш гъахьидарин багахьлуйиризра гьяждиз гъягъюз мумкинвал тувну. Му касдиз аьхю чухсагъул! Велед кечмиш духьнайи абизна бабаз, гирами Кябайихъна душну, Пайгъамбарин ﷺ равзайихъна душну, жвуван кечмиш духьнайи веледдихъан, хизан-кюлфетдихъан дюаь апlубтlан ужуб фу а?!

Жвуван дакьатарихъди гьяждиз гъушдарин кьадарра цlиб дайи. Магьа сакьюдар йисар ву ихь табасаранлуйир сатlиди десте-дестеди гъягъюри. Гьаму йисанра Табасаран райондин имам Ансар Рамазановдихъди анжагъ табасаранлуйиртlан адру десте хъади гъабхьну.

Ихь халкьдин гьамци саб десте хьувалиъ аьхю мянфяаьт а, дурар саб хизанси шула, ва, фициб читинвал алабхъишра, думу рягьятди гьял апlуз шулу.

Магьа дурарикан саспидарин гафар.

Жулжагъ гъулан имам Руслан-гьяжи Асланов: «Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз, саб хизанси, чиб-чпиз кюмек апlури, саб читинвалра адарди, му гьяж тамам гъапlунча. Гизаф разидира вуча. Мединайиъра, Меккайиъра вари рягьятвалар ади гъахьну. Жвуван руководитель улихь, учу дугъахъди - гьамци Ислам диндин 5-пи шартl тамам гъапlунча».

Дишагьлийирин терефнаан: «Учуз, яшлуйириз, ич руководитель байси гъахьну, жигьилариз - гъардашси. Гьарурихьна дуфну, фу читинвал ачвуз кlури гьерхри, гьарурин арайиз гъафи суал дишлади тамам апlури гъахьну. Гъит Аллагьу Тааьла му касдиз хъанара гизаф ражари гьамци инсанар гирами жилариина хъади гъягъюз мумкинвал туври! Амин!».

Эгер гьар йисан инсанари гьамциб заан кьимат тувраш, дугъриданна, му ляхин заан дережайиинди гъябгъюра. Гьаддиз му ляхникан ухьу разиди вухьа.

Гьюрматлу ватанагьлийир! Гьяждин суалариз асас фикир тувну ккунду. Аьхиримжи вахтари Аллагьу Тааьлайи ухьуз гъазанмиш апlузра гизаф рякъяр ачмиш дапlна. Инсанари кьюб-шубуб машин гъадагъуру, квартирйир гъадагъуру, амма гьяждин суалариз фикир туврадар. Гъиямат йигъан Аллагьу Тааьлайи му ляхнихъан гьерхру, думуган жаваб тувуз гъагъиди хьибди.

Жвуван жандиъ кьувват имиди, пул гъазанмиш апlуз шули имиди, ухьу му ляхнариз фикир тувну ккунду.

Лап яшар гъахьиган, гьяждиз душну му арканар тамам апlуз читинди шулу. Жигьил вахтна гъапlу ибадатнахъ фукlара хъубкьурдар.

Гъит Аллагьу Тааьлайи варидарин гьяж, гъапlу ибадат кьабул апlри! Гъит гьяждиз гъягъюз мумкинвал дархьиди, амма гъягъюз ккунидаризра варидариз гьяж кьисмат ибшри! Амин!

 

 

Муслим Аьбдулаев

 

 

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Хизан, хизан…

Ихь аьхю абйириланмина ухьухьна хизан бадали дурубкьнайиб саб ву: эгер увуз хизан уьбхюз ккундуш, читинвалар алахьруган, ккюгъну ккунду ва дурар гьял апlуз чарйир агури ккунду. Гьяйифки, му гафарин вари гъаври адар. Жилири му гафар анжагъ хпиризтlан кайидар дар кlура, хъа хпирисана му гафар жилириз...


Гьаму дюн’ятIан заан вуйи гъудган

Гьаму дюн’я ва вари му дюн’яйиъ айибтIан заанди ва багьалуди вуйи гъудган айин?   Имам Муслимдихьан вуйи Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ гьамци дупна: ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها   «ГвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат-гъудган заанди ву гьаму...


Аьжузвалихьан уьрхюз себеб шлу гирами аятар

Инсанди апIру заан ужувлан ва савабнан ляхнарикан саб гирами Калам урхуб ву. Мусурман касдиз думу урхбан саваб шула, гьеле думу дидин мянайин гъаври шуладаршра.   Амма, эгер урхурайириз дидин мянара аьгъяди, убхурайибдикан фикирра апIури гъабхьиш, дицир касдиз хъанара гизаф саваб ва Аллагьу...


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...


Цlийи йисаъ учlвнахьа!

Ассаламу аьайкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Магьа гьижрайиинди 1448-пи йис улубкьна. Мугьяррамдин ваз цlийи йисандин сабпи ваз ву. Му вазлин дахилнаъ гирами Аьшурайин йигъра а. Мусурман касдиз му ваз лап заануб ву.   Гьарсар касди чан ккудубшу йисандин натижйир адагъну ккунду, ва думу йисан...