Гьаз инсанариз Аьзряил малайик рякъюрадар?

Гьаз инсанариз Аьзряил малайик рякъюрадар?

Гьаз инсанариз Аьзряил малайик рякъюрадар?

Гьарйигъан жилиин 150 агъзур инсан кечмиш шула, гьарсаб дакьикьайи 100 кас аьхиратдиз гъягъюра. Мялум вуйиганси, инсандин рюгь адабгъуз Аьзряил малайик гъюру. Улихь вахтари Аьзряил малайик рякъюри гъахьну. Гьамус гьаз рякъюрдайкlан? Му суалназ жаваб Саид афандийин «Пайгъамбрарин тарих» кlуру китабдиъ ачмиш дапlна.

 

Муса пайгъамбарин уьмур аьхириз гъафиган, дугъахьна инсандин суратнаъди Аьзряил малайик гъафну. Дугъу Муса пайгъамбариз гъапну: «Яв Агъайиз жаваб тув!» Муса пайгъамбари дугъан машназ йивну, дугъан ул утlубччвну. Аьзряил малайик Аллагьу Тааьлайихьна хъадакну, Яв лукlраз кечмиш хьуз ккундар, кlури аьрз гъапlну.

Аллагьу Тааьлайи Аьзряил малайикдин ул кьяляхъ ибтну, ва думу Аллагьу Тааьлайин амриинди хъанара Муса пайгъамбарихьна дуфну гъапнуки, увхьан яв хилин гагьар йицран лиъриин иливну гьадушвакк фукьан чlарар ккахьраш, ари гьадмукьан яшамиш хьуз шулвухьан. Муса пайгъамбари гьерху: «Хъасин фу шулу?» Малайикди жаваб туву: «Хъасин кечмиш хьувал улубкьуру». Думуган Муса пайгъамбар кечмиш хьувал багахь дубхьнайивалин гъаври гъахьи.

Дупну ккундуки, гьаму дюшюш хьайизкьан Аьзряил малайик рякъюри гъахьну, гьятта дугъу инсанар йихура кlуру гафарра кмиди гъахьну. Муса пайгъамбарихъди гъабхьи дюшюшдин кьяляхъ Аьзраил малаик Аллагьу Тааьлайи инсанариз дярякъруси гъапlну.

Вагьбайихьан дуфнайи жара риваятнаъ дупнаки, Муса пайгъамбариз саб йишвахь уч духьнайи малайикар гъяркъну. Дурарин багахьна дуфну, гьаз дурар уч духьнаш гьерху. Мялум шулуки, дурари саб накьв гьязур апlура, дициб накьв гъабхьундар ва дидхъан саб уткан ва ицци ниъ гъюйи.

Мюгьтал духьнайи Муса пайгъамбари, му накьв шлиз вуйкlан, кlури гьерху. «Учу думу Аллагьу Тааьлайиз лап багьаллу сар лукlраз гьязур апlурайиб вуйич», - гъапну малаикари. Муса пайгъамбари, фуж вуйкlан му бахтавар, кlури чакди фикир гъапlу.

Малаикари гьерху: «Хъа увуз му накьв явуб дубхьну ккундайкlан?» - Муса пайгъабари жаваб туву: «Ав, ккундийзуз».

Малаикари дугъаз накьвдиъ дахъ ва думу фициб вуш лиг гъапну. Муса пайгъамбар накьвдиз ис шулу ва гъвал’инди дахъру. Аллагьу Тааьла кlваин апlури, дугъу цlиб аьхюдиси ил хътабгъуру ва гьадушвахь кечмиш шулу. Малаикари думу гьадму накьвдиъ фаркьат апlуру.

Ильяс Сулейманов

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Бурж кьяляхъ тувурдарш, гьапIну ккунду?

Ислам диндиъ сари тмунуриз кюмек апIинай, дупна, гьелбетда, фужкIа саб читин гьялнаъ айи вахтна. Гьацдар кюмек апIуваларикан саб, инсан читин гьялнаъ ахъган, дугъахьна буржди пул тувувал ву.   Аьбдуллагь Ибн Уьмари Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «Мусурман мусурмандиз гъардаш ву, ва дугъу...


Дамагълувал фу вуйкlан?

Инсандин чаз айи гьюрмат, ккунивалианси, разивалианра чахьна айи табиаьтдин гьисс ву.   Бязи инсанар жвув кьадарсуз ккунивалиан, Аллагьдин ﷻ имбу лукIар, сарра гьяспикк ккадарди, фурс кади шулу. Гьамци инсан инсанарихьинди даккунди, дурар саймиш дарапIри, саринра гаф гъададабгъри, имбудар...


Велед бабкан гъахьиган убккру аькьикьайикан

Аькьика – велед бабкан гъахьиган, Аллагьу Тааьлайиз гьямд апIури, убккру гьяйванат ву. Гьяйифки, ухьухь му ляхниз думукьан фикир туврадар, гьеле Пайгъамбарин ﷺ ижми суннатарикан вушра.   Аькьикьа апIбан гьюкум Шафии, Малики ва Гьямбали мазгьабариинди, аькьикьа Пайгъамбарин ﷺ лапра...


Гьякьлу имам…

Ассаламу аьлайкум, аьзиз ватанагьлийир! Гьаму бицlи макьалайиъ ихь имамари гъахурайи читин ва жавабдар ляхнарикан ктибтуз ккундузуз.   Имамвал, сабпи нубатнаан, Аллагьу Тааьлайин улихь гизаф жавабдарвал алиб ву. Аллагьу Тааьлайи гирами аятар, Пайгъамбарин ﷺ гьядисар имамди жямяаьтдихьна,...


Ул гъапlунзуз…

Суал: Узуз ул апlбаан гизаф зарар шулазуз: кlул иццру шулайиз, машнаан лап уьру шулза. Дициб вахтна я ляхниз гъягъюз, ясана фукlа жараб апlуз шуладарзухьан. Узуз фицдар дюъйирикан кюмек шуйкlан?   Жаваб:    قال النبي صلى الله عليه وسلم: "العَيْنُ حَقٌّ وَلَوْ كَانَ شَيْءٌ سَابَقَ...