Гьаз инсанариз Аьзряил малайик рякъюрадар?

Гьаз инсанариз Аьзряил малайик рякъюрадар?

Гьаз инсанариз Аьзряил малайик рякъюрадар?

Гьарйигъан жилиин 150 агъзур инсан кечмиш шула, гьарсаб дакьикьайи 100 кас аьхиратдиз гъягъюра. Мялум вуйиганси, инсандин рюгь адабгъуз Аьзряил малайик гъюру. Улихь вахтари Аьзряил малайик рякъюри гъахьну. Гьамус гьаз рякъюрдайкlан? Му суалназ жаваб Саид афандийин «Пайгъамбрарин тарих» кlуру китабдиъ ачмиш дапlна.

 

Муса пайгъамбарин уьмур аьхириз гъафиган, дугъахьна инсандин суратнаъди Аьзряил малайик гъафну. Дугъу Муса пайгъамбариз гъапну: «Яв Агъайиз жаваб тув!» Муса пайгъамбари дугъан машназ йивну, дугъан ул утlубччвну. Аьзряил малайик Аллагьу Тааьлайихьна хъадакну, Яв лукlраз кечмиш хьуз ккундар, кlури аьрз гъапlну.

Аллагьу Тааьлайи Аьзряил малайикдин ул кьяляхъ ибтну, ва думу Аллагьу Тааьлайин амриинди хъанара Муса пайгъамбарихьна дуфну гъапнуки, увхьан яв хилин гагьар йицран лиъриин иливну гьадушвакк фукьан чlарар ккахьраш, ари гьадмукьан яшамиш хьуз шулвухьан. Муса пайгъамбари гьерху: «Хъасин фу шулу?» Малайикди жаваб туву: «Хъасин кечмиш хьувал улубкьуру». Думуган Муса пайгъамбар кечмиш хьувал багахь дубхьнайивалин гъаври гъахьи.

Дупну ккундуки, гьаму дюшюш хьайизкьан Аьзряил малайик рякъюри гъахьну, гьятта дугъу инсанар йихура кlуру гафарра кмиди гъахьну. Муса пайгъамбарихъди гъабхьи дюшюшдин кьяляхъ Аьзраил малаик Аллагьу Тааьлайи инсанариз дярякъруси гъапlну.

Вагьбайихьан дуфнайи жара риваятнаъ дупнаки, Муса пайгъамбариз саб йишвахь уч духьнайи малайикар гъяркъну. Дурарин багахьна дуфну, гьаз дурар уч духьнаш гьерху. Мялум шулуки, дурари саб накьв гьязур апlура, дициб накьв гъабхьундар ва дидхъан саб уткан ва ицци ниъ гъюйи.

Мюгьтал духьнайи Муса пайгъамбари, му накьв шлиз вуйкlан, кlури гьерху. «Учу думу Аллагьу Тааьлайиз лап багьаллу сар лукlраз гьязур апlурайиб вуйич», - гъапну малаикари. Муса пайгъамбари, фуж вуйкlан му бахтавар, кlури чакди фикир гъапlу.

Малаикари гьерху: «Хъа увуз му накьв явуб дубхьну ккундайкlан?» - Муса пайгъабари жаваб туву: «Ав, ккундийзуз».

Малаикари дугъаз накьвдиъ дахъ ва думу фициб вуш лиг гъапну. Муса пайгъамбар накьвдиз ис шулу ва гъвал’инди дахъру. Аллагьу Тааьла кlваин апlури, дугъу цlиб аьхюдиси ил хътабгъуру ва гьадушвахь кечмиш шулу. Малаикари думу гьадму накьвдиъ фаркьат апlуру.

Ильяс Сулейманов

2026-09-01 (Рабиуль авваль 1448 г.) №9.


Яв унчIв марцц апIин!

Саб хизан цIийи хулариз удучIвну. ГвачIнинган нивкI’ан уягъ гъахьибси, хпир унчIв’ан гъилигиган, дугъаз гъуншди ккурттар ерццуз илирчури рякъюру.   - Лиг, фукьан марцциди дарди ккурттар дурччнаш, - гъапи дугъу жилириз. Жилири газат урхурайи ва хпири кIурубдиз фикир...


СУАЛ-ЖАВАБ

- Магьа гирами Пайгъамбар ﷺ бабкан духьнайи ваз улубкьна. Ич гъулаъ аьхю мажлис гъабхьну. Йиз аьхюну бай узуз думу мажлиснаъ иштирак махьан, хай шлуб дар кlури, удукьну дугъужвну. Чиб-чпин арайиъ гизаф дерд шлу гафарра гъахьнийич. Му жигьилариз гьапlнайкlан? Гьамус Аллагь ва Пайгъамбар ﷺ кlваин...


Кьур’андин фуну аят аьхиримжи вуди гьапIну?

Аллагьу Тааьлайи гирами Кьур’андин аьхиримжи аят вуди фунуб гьапIнуш, аьлимарин арайиъ жюрбежюр фикрар а:   Аьхю пай аьлимарин гафариинди думу «Бакьара» сурайин 281-пи аят ву:   وَاتَّقُوا يَوْماً تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ مَا...


Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягърур сагъ хьиди

Диндин медицина лап яркьуб ва девлетуб ву, душваъ улупнайи себебариинди жюрбежюр уьзрарихьан сагъ хьуз шула, Аллагьдин ﷺ амриинди.   Мугьяммад Аьбдурягьмановдихъди учу му темайин гьякьнаан сюгьбат гъубхунча, думу учв Мягьячгъала шагьриъ айи Абубакаровдин ччвурнахъ хъайи Медицинайин центриъ...


ГЪУДГАН

 Кучlвуб   Сар Аллагьдин Амриинди, Сар Аллагьдиз Аманатди, Сар Аллагьдик Умуд кади, Бисми дапlну, Бикlурайир Гъудгникан ву Жулжагъ Амир, Аллагьдин лукl, Аьраблин хтул; Эзбер гъапlур Насигьятдин Нур туврайи Аьршдин калам, Шариаьтдин Гьюкум, къанун; Дикъатлуди Уьбхюз...