Арагъ убхъувал шейтIнин ляхнарикан ву

Арагъ убхъувал шейтIнин ляхнарикан ву

Ислам диндиъ жвуван жандин сагъ’вализ гизаф фикир тувуб ккун апIура. Мусурман касдиз жандин сагъ’вал чIур апIру, зарар тувру ляхнар гьярам дапIна. Хъа бедендиз зарар туврударикан саб  ички убхъувал ву.

 

Ички убхъували инсан фикрихъан хътауру, гунагьнан ляхнар апIуз аьхю мумкинвалар ачмиш апIуру, хизандин арайиъ даккнишнар шулу, бязи дюшюшариъ хизанра кмиди ккадабхъуру.  Ички убхъуб себеб вуди гьацира  Аллагьу Тааьла кIваълан гьауз гъитру, гъудгнихьан ва жара фарзарихьан ярхла апIуру. ДумутIанна гъайри, инсанарин арайиъ му себебнаан арабир йивну йихуваларра кмиди шулу.

Пиян апIру шей`ар шейтIнин ва иблисдин яракь ву. Ички убхъру кас чан душмниз раккнар тIаурик мисал ву, хъа хулазди учIву душмни чан чIуру ният тамам дарапIди гьичра гъибтурдар. Ари гьаци шейтIнира инсанар Аллагьу Тааьлайихьан ярхла апIура.

Аллагьу Тааьлайи гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Эй Аллагьдихъ хъугъдар! Пиянди имиди гъудгнихьна багахь махьанай, гьеле учву кIурубдин гъаври дархьидикьан гагьди» (сура «Ан-Ниса», 43-пи аят). Гьаму аятдиъра ички убхъувал гъадагъа апIура, гьаз гъапиш арагъ гъубхъган, гъудган апIуз шулдар, хъа гъудган мусурман касдиин али асас фарз ву. 

Гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Эй Аллагьдихъ хъугъдар! Пиян апIру шей`ар, аьшкьламиш апIру тамшйир (майсир), … – шейтIнин ляхнарикан ву. Дурарихьан ярхла йихьай, белки учву шаду ксарикан шул» (сура «Аль-Маида», 90-пи аят).

Гьядисдиъ дупна: «Гьарсаб пиян апIруб – думу спирт кайи пиян апIруб ву, хъа гьарсаб пиян апIруб – гьярам ву…» (Имам Бухари, №5575).

 

Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз, ихь гьюкуматдиъ ички убхърударин кьадар йислан-йисаз кам шула - гьамци дупна Минздравдин аьхиримжи докладдиъ. Му ляхниин ухьу рази вухьа.

Ички убхъувалиан инсандин жандиз фициб зарар а?

Гарвард университетдин рак уьзрар ахтармиш апIбан Центрин специалистари кIураки, ички убхъувалиан рак ачмиш хьпан гизаф клеткйир арайиз гъюру: дюд, кIвантIар, гъурдлар, кIару ликI ва гь.ж., гьаз гъапиш ички лап ижми канцероген ву.

Хъа Австралияйин аьлимарин гафариинди, 47% вари чIуру ляхнар ички дубхънайи вахтна гъапIдар ву.

Ички убхъуб себеб вуди 34% штукк батмиш гъахьидар гъахьну, 44% пожарар гъахьну, 30% аварйир гъахьну.

Гьамциб зарар айиваликан аьгъяди вушра, инсанари ички убхъувал дидрипрувалиин мюгьтал шулу. Гьаз му ляхнарикан фикир апIурадайкIан? Гьаз Аллагьу Тааьлайи ва Пайгъамбари r гъадагъа гъапIу ляхнарихьан ярхла шуладайкIан?

Ав, Аллагьу Тааьлайи гъадагъа гъапIу гьарсаб ляхникан зарар а. Абйир-бабари фици жвуван веледарин  гъайгъу зигури шулуш, ари гьадмутIан артухъ Аллагьу Тааьла ихь гъайгъушнаъ а. Гьаддиз Дугъу ухьуз, ихь жандиз зарар тувру ляхнар гьярам дапIна.

Фикир тувай, фукьан веледар, чIиви абйир-бабарра имиди, йитимар  шулаш. Дурарикан гизафдарин аба-баб жара хьпан себеб, гьяйифки, ички ва имбу пиян апIру мутмйир духьна. Саспи жилари чпин вари гъазанж хизандихьна рубкьуз гъидритди, думу гьярам ляхнарихъ, пивбарариъ, кальян зигру йишвариъ адапIура. Хъа хизан ккилигури, гъи дарш закур вушра хизандикан фикир апIур, хизандин гъайгъу зигуз хъюгъюр кIури, умуд кади гъузра.

Аьзиз гъардшар, гъачай ужуйи фикир дапIну, му чIуру ляхин гъибтхьа, гъачай Аллагьу Тааьла бадали му ляхнихьан ярхла хьухьа - ари гьадмуган варидариз берекет ва шадвал рябкъюр.

Ички масу туврайи магазинчйирихьнара илтIикIури, гьамци пуз ккундузуз: гьарсар ички масу гъадабгъу касдихъан учвура жавабдрар шулачва. Учву масу тувну ички гъубхъу гьарсар касдин гунагь ув’инара гъюра. Ички масу тувну гъабхьи пуликан мянфяаьт шул кIури, гьичра фикир мапIан, гьаз гъапиш думу гьярамдиинди гъабхьи пул  йигъарикан сад йигъан Аллагьу Тааьлайин амриинди, саб фициб-вушра себеб дубхьну,  тадабгъиди. ДумутIанна гъайри, гъиямат йигъанра му чIуру ляхнарихъан жаваб тувну ккун хьибди.

Гъачай дюн’яйиъ мянфяаьтлу вуйибна даруб абгури, жвуван аьхират ва жвуван хизанарин аьхират пуч апIурдархьа.

 

Шамиль Мягьяммадов

2026-05-01 (Зуль Къаида 1447 г.) №5.


Жигьилар улихь гьауз буржи вухьа

Дюньяйиъ вари гьюкуматарин жигьиларин сабвал хьпан бадали, «День молодежи» кlуру йигъ тасдикь дапlна. Думу йигъ 24-пи апрели къайд апlуру.   Мициб йигъ тасдикь апlбан метлебра жигьилариз асас фикир тувуб ву. Аьхиримжи йисари, жара йишвариъси, ухьухьра Табасаран жигьиларихъди...


Сабур дапlну ккуни 4 дюшюш

Сабур апlуз аьгъювал инсандин хасиятнан лишнарикан варитlан уткан лишан ву. Читин гьялнаъ ахъу касдиз саб къайдайиз гъяйиз, юкlв гъюдли хьайиз саб кьадар вахт лазим ву. Му дюшюшдиъ сабур апlувал ихь имандихъди аьлакьалу ву.   Абу Гьурайрайихьан вуйи гьядисдиъ Пайгъамбари ﷺ, муъмин касдин...


Гирами гъурбан машквар багахь шула

Мусурмнарин варитIан асас машквар улубкьура! Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз магьа аьгъзрариинди ихь гьюкуматдиан мусурмнари му гирами машквар Мекка ва Медина шагьрариъ адапIура.   Мусурман касдин кIваъ айи заан ниятарикан ва метлебарикан гьисаб шула. Улихь нумрайиъ гьяждихъди аьлакьалу...


Суал-жаваб

- Йиз дустран хизан ккебгъну сад йистlан дар. Дугъан хпирин абйир-бабари, чпин шуран бабкан гъахьи йигъ мубарак апIури, дугъаз машин хъапlуз мумкинвал тувру правйир тувну. Абйир-бабар гъушган, хпири чан жилирикан машин гъадабгъуб тlалаб апlуз хъюгъну. Жилири, яв машиндиъ мюгьтаж’вал адарав...


Кечмиш шлуган, имандихъ мягьрум апIру ляхнар

Инсан гьаму дюн’яйиллан гъягъювал лап читин ляхнарикан ву. Хъа варитIанна читин ляхин вуйиб, эгер инсан ислам диндиъ адарди кечмиш гъахьиш, гьадму ву.   Хъа фу себеб дубхьну инсан му жилилан мусурман дарди гъягъюз мумкин вуш, магьа исихъ улупурухьа: 1) гьярам вуйи бид`аь ляхнарихъди...