Дишагьлийиин заанваликан 10 гьядис
Дишагьлийиин заанваликан 10 гьядис
Ислам диндиъ дишагьли заан дережайиъди дерккна. Мусурман дишагьли: жвуван велед риш, уьмрин юлдаш хпир, дада, чи - гьаму ччвурариз хусуси мяна туври, дурар лазим вуйи кьадар заан дережайиинди дерккна. Мисалназ, риш чан адаш женнетдиъ учIвбаз себеб шлур ву; хпир себеб вуди, жилирин имандин гьацI тамам шула; хъа дадайикан кIуруш, женнет веледдиз чан дадайин ликарикк кка.
Дишагьлийирин гьякьнаан Пайгъамбарин ﷺ гьядисар гизаф а. Магьа дурарикан саспидар кIваин апIурахьа:
Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Гьаму дюн’яйиина риш бабкан гъахьиган, Аллагьу Тааьлайи дина малаикар гьаъру, ва дурари кIуру: «Учвуз саламатвал ибшри, эй му хулан эйсйир!» Хъасин малаикари бицIир чпин хлинццарихъди илиркуру, кIуллан хил алдатуриси кIуру: «Фукьан зяифди ва кюмексузди даринхъа ва фукьан зяиф жандиан удучIвур даринхъа. Эгер адаши му риш аьхю гъапIиш, Гъиямат йигъазкьан дицир адашиз кюмек хьибди"» (ат-ТIабарани).
Гьядисдиъ дупна: «Шубариз тербия тувну, дурарихъди ужудар аьлакьйир уьрхюри гъахьиш, дицдар шубар адашиз жегьеннемдин цIихьан жвув уьрхюз себеб шлударикан ву» (имамы аль-Бухари и Муслим).
Жара гьядисдиъ дупна: «Учвкан варитIан ужур жвуван хпирихъди ва шубарихъди ужудар аьлакьйир айир ву» (аль-Байгьакьи).
Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ хъана дупна: «Му дюн’я учвуз саб кьадар вахтназ ишлетмиш апIуз тувнайиб ву, хъа му саб вахтназ тувнайи дюн’яйиъ айикьан хайирлударикан варитIан ужуб дугъри хпир ву» (имам Муслим).
Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Эгер дишагьлийи суткайиъ хьуб гъудган апIури, Рамазандин вазлиъ ушв бисури, жара жиларихьан учв уьрхюри, жвуван жилириз табигъ шулуш, дицир дишагьлийиз кIуру: "Увуз ккуни раккнарианмина женнетдиъ учIв"» (аль-Базар).
Жара гьядисдиъ гьацира дупна: «Гьаму дюн’яйин (Аллагьдихъ хъугънайи) дишагьлийир гьюри-перйиртIан 70 агъзур ражари заанди ву» (Ибн аль-Мубарак).
Саб ражари Пайгъамбариз ﷺ девйириинди дишагьлийир гъягъюри гъяркъну. Хъа девйир хъаърайири дурар гьадмукьан гьялак апIурайики, думу дишагьлийириз зарарра хьуб мумкин вуйи. Пайгъамбари ﷺ думу касдиз гъапи: «Уву гьамгликан (хрусталикан) дапIнайи ярашугъар хьади гъягъюрава, ихтият апIин» (имам аль-Бухари).
Расулуллагьди ﷺ гъапну: «БицIир кайи вахтна, бицIир апIру вахтна ва бицIириз никк тувру вахтна дишагьли Аллагьу Тааьлайин рякъюъ айирик мисал ву, гьадму вахтна дишагьли кечмиш гъахьиш, дугъаз шагьиддиз шлубсиб саваб а» (ат-ТIабарани).
Муаьвия ибн Жагьима ас-Сулями Пайгъамбарихьна ﷺ дуфну гъапи: «Я Расулаллагь, узуз жигьаддиз гъягъюз ккундузуз, увухьна гьадму гьерхуз дуфнайир вуза». Пайгъамбари ﷺ гьерху: «Дада ануз?» Дугъу жаваб туву: «Ав». Думуган Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Гьадгъаз хъайивал апIин, дугъриданна, женнет дугъан ликарикк кка!» (ан-Насаи).
