Пайгъамбарин ﷺ мисткан вуйи миржиб къайда
Магьа багарихьди гьяждин вахт улубкьура ва Мекка, Медина шагьрариз миллионариинди гьяж апIрудар гъягъиди. Мединайиз гъягърударин варидарин юкIвар Пайгъамбарин ﷺ мистахьинди илтIикIну, думу рябкъюз ккунди шулу. Гьаму макьалайиъ думу мистахъди аьлакьалу, амма цIибтIан хабар адру дюшюшарикан мялумат тувдихьа.
- Гьамусяаьт му мист улихьгандин Медина шагьур алибтIан артухъ йишв`ин ерлемиш дубхьна.
Гьамусааьт айи мистан аьхюшин сабпи ражари диву мистантIан 100 ражари артухъ ву. Гьаддиз далил вуди пуз шулуки, гьаму вахтна Пайгъамбарин ﷺ мистан багахь хьайи Бакьи кIуру накьвар думу вахтна шагьрин гъирагъ вуди гьисаб шуйи. Хъа гьамусяаьт думу мистахъ хъючIюбкьну а.
- Улихь вахтари Пайгъамбарин ﷺ накьвдиин къубба (кIакI али гъваъ - купол) алдайи, хъа гьамус дурар кьюб ву.
Сифтейиан тахминан 650 йискьан Мугьяммад пайгъамбар ва асгьябар фаркьат дапIнайи йишв’ин къубба алди гъабхьундар. Сабпи ражари думу ляхин султан Мамлюкди 1279-пи йисан гъапIну. Сабпи купол гакIвликан дапIнайиб вуйи. Гъи ухьуз рябкъюрайи чру къубба заълан иливнайиб ву, дидин исикк бицIи къуббара кка, душвак Пайгъамбарин ﷺ, Абу Бакрин ва Уьмарин ччвурар дидикIна.
- Къубба укIу-беневш рангнануб вуйи.
Гъи ухьуз рябкъюрайи къубба 150 йис кьяляхъ гъапIуб ву. Дидиз улихь думу швнуб-саб ражари дигиш гъапIуб ва рангарра гьюдюхюб ву. Саб вахтна къуббайин ранг лизиб вуйи, хъа гизафси вахтари – укIу-беневш. Думу Гьижаздиъ айи аьрабарин ккуни ранг вуди гъабхьну.
- Пайгъамбарин ﷺ риш ФатIимайин хулаъ фу айкIан?
Пайгъамбариз ﷺ айи шей`ар чан хулаъра, риш ФатIимайин хулаъра шули гъахьну. Яркьу апIру вахтари думу кьюбеб хулар сатIи гъапIну. Варидюн’яйин сабпи дявдиъ Медина шагьур читинвалиъ ади гъабхьну, гьаддиз османари думу реликвийир, жиниди адагъну, Стамбулиз гъухну. Магьа гьамусра дурар Топкапы кIуру дараматдиъ а.
- Аьравия полуостровдиин аквар зигруган, Пайгъамбарин ﷺ мистхъан хъюгънийи.
Аьравияйин жилариин аквар зигуз хъюгъган, сабпи нубатнаан Пайгъамбарин ﷺ мистаъ гъизигнийи. Думу ляхин 1910-пи йисан гъабхьиб ву. Думу вахтари гьеле Стамбулин султандин дворецдиъкьан акв ади гъабхьундар, душваъ 10 йислан гъабхьну.
- Пайгъамбарин ﷺ мистаз гьарйигъан Меккайиан Зам-зам шид хура.
120 тонн Зам-зам шид гьарйигъан Меккайиан Пайгъамбарин ﷺ мистаз хура. Думу шид аьхю автоцистернариъди хура. Гьяждин вахтна саб дупну инсанарин кьадар артухъ шлуган, хурайи штун кьадарра артухъ шулу. Гьяждин вахтна гьарйигъан 250 тонн Зам-зам шид хури шулу.
- Пайгъамьарин ﷺ мистаъ жилиин варитIан заан йишв а.
Пайгъамбарин ﷺ мистаъ варитIан заан йишв Равза ву, думу жилиин варитIан заанди дебккнайи йишв ву. «Равза» аьраб чIалнаан таржума гъапIган, диди «Женнетдин багъ» кIуру мяна тувра. Равзайин сабуну терефнаанди Аьйшайин хал хьади гъабхьну, тмуну терефназди - Пайгъамбарин ﷺ минбар, кьибла терефназди - мистан мигьраб.
Гьядисдиъ дупна: «Йиз хуланна минбарин арайиъ Равза а – думу женнетдин багъарикан саб ву» (имамы аль-Бухари и Муслим).
Аьлимари «Равза» гафназ гьамциб мяна тувра:
- Думу йишваъ гъудган апIру ксарин юкIвариъ сикинвал шулу, Аллагьу Тааьлайи туврайи рягьимлувалиан шадвал шулу. 2. Думу йишваъ гъапIу ибадат инсандиз Аьхиратдиъ Женнет кьисмат хьуз себеб шул. 3. Ихь жилиин думу йишв Женнетдин йишварикан гьисаб шула.
- Пайгъамбарин ﷺ мистаъ гъапIу гъудган саваб имбу мистариъ гъапIубтIан 1000 ражари артухъ ву.
Пайгъамбарин ﷺ мистаъ гъапIу гъудгнарин саваб имбу мистариъ гъапIдаринтIан 1000 ражари артухъ ву, анжагъ Меккайиъ айи мистаъ ктарди. Гьадушваъ гъапIу имбу ужувлан ляхнарра саваб агъзур ражари артухъ шулу.
Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Пайгъамбарин ﷺ мистаъ вуйи гъудган имбу мистариъ гъапIубтIан 1000 ражари артухъ ву, Кааьбайин мистаъ ктарди» (имамы аль-Бухари и Муслим).
Саспи гьядисариъ дупнаки, му мистаъ гъапIу гъудган жара мистариъ гъапIу варж агъзур гъудгнарик мисал ву.
Гьаци вуйиган, мициб мумкинвал ккадапIну ккундар ва гьяждиз гъушу агьлари шлубкьан артухъ му мистариъ ибадат апIуз чалишмиш духьну ккунду.
Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьуз варидариз дициб мумкинвал туври! Амин!
