Девлетлу хьуз урхру аятар

Девлетлу хьуз урхру аятар

Инсандин тIабиаьт гьациб вуки, кми-кмиди гьарсар касдиз му дюн’яйин ниъматар ккунду. Эгер гьялал рякъюъди гъазанмиш апIураш, дици гъазанмиш апIувалра гъадагъа дапIнадар. ДумутIанна гъайри, гьялал жюрейиинди гъапIу гъазанж Аллагьу Тааьлайихьан берекет хьуз себеб шлубра ву. Аллагьу Тааьлайи Чан гирами Каламдиъ гьялал гъазанмиш апIуз шлу себебарра улупна.

 

Дупну ккундуки, ризкь гъазанмиш апIуб кьюб жюрейинуб шулу: ачухъди вуйиб ва жиниди вуйиб. Ачухъди вуйиб ухьуз рябкъруб, ихь жанди ишлетмиш апIруб, хъа жиниди вуйиб Аллагьу Тааьлайихъди аьлакьалу ву, думу Аллагьу Тааьлайи ихь юкIвар нурихъди тухъ апIувал ву.

Магьа ичв фикриз Аллагьу Тааьлайи гирами Каламдиъ ризкь гъазанмиш апIуз улупнайи 6 жюре себебарикан мялумат туврахьа.

 

Сабпиб – туба апIуб

Аллагьу Тааьлайи гирами Каламдиъ дупна:

‎فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كَانَ غَفَّارًا * يُرْسِلِ السَّمَاءَ عَلَيْكُم مِّدْرَارًا * وَيُمْدِدْكُم بِأَمْوَالٍ وَبَنِينَ وَيَجْعَل لَّكُمْ جَنَّاتٍ وَيَجْعَل لَّكُمْ أَنْهَارًا

 

«Узу йиз халкьдиз гъапунза: " Куфруйихъан ва мютIюгъ дархьувалихъан ичв Агъайикан аьвф апIуб ккун апIинай. Дугъриданна, Дугъу Чахьна хъадакну туба гъапIдарин аьфв апIуру. Дугъу учвуз завариан мархь тувди, учвуз мал-мутму ва веледар тувди, дурар му дюн’яйин утканвалар ву… "» («Нух» сурайин 10-12 аятар, тафсир «аль-Мунтагьаб»).

 

Кьюбпиб – Аллагьу Тааьлайихьан гучI айивал

 

...‎وَمَن يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا * وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ...

 

«…Аллагьу Тааьлайихьан гучI айи касдиз, Дугъу гъапиб апIурудариз, Дугъу гъадагъа апIрубдихьан ярхла шлудариз Аллагьу Тааьлайи фунуб-вушра читин гьялнаан удучIвуз рякъ ачмиш апIур ва дугъаз чав гьич ккилигурикьан адру йишв’анмина ризкь тувур ...» («ат-Талак» сурайин 2-3 аятар, тафсир «аль-Мунтагьаб»).

 

Шубубпиб – Аллагьу Тааьлайиз гьямд апIувал

 

...‎لَئِن شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ وَلَئِن كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِي لَشَدِيدٌ

«…Эгер учву Узу учву азад апIбан ва Узу учвуз туву жара рягьимлуваларихъан гьямд апIури гъахьиш, имандихъ ижмиди гъахьиш ва Узухъ хъпехъури гъахьиш, Узу учвуз хъанара артухъ рягьимлувалар тувдиза. Эгер учву гьямд апIурдарш, Узухъ хъугъурдарш, Узуз аьссивал апIуруш, Узу учвуз аьзаб тувдиза. Дугъриданна, Узухъ хътругърудариз аьхю аьзаб хьибди» («Ибрагьим» сурайин 7 аят, тафсир «аль-Мунтагьаб»).

 

Юкьубпиб – садакьа

‎مَّن ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضَاعِفَهُ لَهُ أَضْعَافًا كَثِيرَةً...

«Эгер шликIа Аллагьу Тааьлайиз фукIа тувиш, Дугъу думу гизаф ражари дугъаз артухъ апIиди…» («аль-Бакара» сурайин 245 аят, тафсир Ибн Касира).

 

Хьубпиб – хизан ккебгъувал

 

‎وَأَنكِحُوا الْأَيَامَىٰ مِنكُمْ وَالصَّالِحِينَ مِنْ عِبَادِكُمْ وَإِمَائِكُمْ إِن يَكُونُوا فُقَرَاءَ يُغْنِهِمُ اللَّهُ مِن فَضْلِهِ

«Инсанар зина апIбахьан ва гьаддихьна багахь апIрубдихьанра уьрхюз кюмек йихьай. Гьаци вуйиган, ичв арайиан хпар хътру жилар ва жиларихь хьадру дишагьлийир никягьдиинди сатIи апIинай. Гъит дакьатар адрувал никягьдиз манигъвал дарибшди. Дугъриданна, чпин намус уьбхрудариз Аллагьу Тааьлайи ризкь тувру. Аллагьу Тааьлайин жумартвал аьхюб ву, ва Дугъаз инсанарин фу ният аш, аьгъя» («ан-Нур» сурайин 32 аят, тафсир «аль-Мунтахаб»).

 

Йирхьубпиб – бицIидар

 

‎وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ خَشْيَةَ إِمْلَاقٍ نَّحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَإِيَّاكُمْ...

 

«Эгер ризкь тувувал Аллагьу Тааьлайиин алиб вуш, ичв веледар касибвалихьан гучIури чIур мапIанай. Учвузра ва ичв веледаризра ризкь туврайир Узу вуза» («аль-Исра» сурайин 31 аят, тафсир «аль-Мунтагьаб»).

 

 

Муслим Муслимов

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Суал-жаваб

- Жилир убхърур вуйиз. Гьадму себеб вуди дугъхьан жара хьуз ккундузуз. Ипlруб-алабхьруб тувра, амма гьаци вушра, дугъу арагъ убхърувалиан сарун дугъахъди яшамиш хьуз ккундарзуз. Узуз тlалакьдин гафар тувну йиз хулаз гьаъ гъапиган, гъярхьивалар шулайич. Гьамдин гьякьнаан узу имамдихьна душну...


Чиб-чпихьна сабурлувалиинди янашмин йихьай

Адашиз сар хъпебехъру чIуру бай ади гъахьну. Дугъу кми-кмиди абйир-бабариз гиран ктапIуйи. Гьар ражари бали чаз гиран ктапIган, адаш жара хулазди учIвну, душван цIализ ккум йивури гъахьну, гьаци чав сабурнахъна гъюз кIури. СацIиб вахтналан думу цалик ккум йивуз йишв кимдайи.   Саб ражари бай...


Лукьман пайгъамбрин насигьят

Гьямд ибшри сар Аллагьдиз ﷻ ухьу мусурмнарди халкь апIувализ! Гьюрматлу мусурман гъардшар ва чйир, ухькан гизафдариз ухьу фу бадали халкь дапIнаш кIваълан дубшна. Амма му ухьу асас фикир тувну ккуни ляхнарикан ву. Ихь ватанагьлийириз думу ляхникан кIваин апIбан бадали, Аллагьдин ﷻ амриинди, Лукьман...


Аьжузвалихьан уьрхюз себеб шлу гирами аятар

Инсанди апIру заан ужувлан ва савабнан ляхнарикан саб гирами Калам урхуб ву. Мусурман касдиз думу урхбан саваб шула, гьеле думу дидин мянайин гъаври шуладаршра.   Амма, эгер урхурайириз дидин мянара аьгъяди, убхурайибдикан фикирра апIури гъабхьиш, дицир касдиз хъанара гизаф саваб ва Аллагьу...


Гирами Кьур’андиан вуйи насигьятар

Гирами Кьур’ан инсаниятдин аьхиризкьан варидариз насигьят вуди дебккнайиб ву. Аллагьу Тааьлайин душваъ дупнайи гафарихъди гъягъюри гъахьиш, инсандиз му жилиинра, аьхиратдиъра аьхю ужувлар шул. Магьа ичв фикриз гирами Кьур’андин «Гьюжурат» сурайиан вуйи насигьятар туврача....