Кьур’ан йигъну урхури гъахьиш ужу вуйин, дарш йишвну?

Кьур’ан йигъну урхури гъахьиш ужу вуйин, дарш йишвну?

 

Суал: Сар кас Гирами Калам лапра артухъ урхуз ккунир ву. Дугъу гьаци гизаф убхуруки, гьеле гьар гьяфтайи тамамди вари Кьур’ан ккудубкIуру. Хъа фуну вахтна гъурхиш ужи вуйкIан - йигъну, дарш йишвну?

 

Жаваб: Гьямд ибшри Аллагьдиз I, салат ва салам ихь ккуни Пайгъамбариина r, дугъан хизанариина ва асгьябариина.

Саб кIуруб, гирами Кьур’ан урхувал Аллагьу Тааьлайиз варитIан ккуни ибадатарикан саб гьисаб шула. Пайгъамбарин r гьядисдиъ дупна: «Аллагьди I кIура: «Узу кIваин апIувалиан, Йиз Калам урхувалиан шлизкIа дюаь апIуз кIваълан гъубшнуш, Узу дицир касдиз Узкан ккун апIурайидариз туврубдин варитIан ужубсиб тувдиза. Аллагьдин Каламдин имбу чIалариин вуйи заанвал Аллагьу Тааьлайин имбу махлукьатариин вуйи заанвалсиб ву».

Кьюб кIуруб, мусурман касди Кьур’ан урхруз чаз саб вахт дебккну ккунду, гьяфтайин, ясана вазлин арайиъ ккудубкIруганси. Гьаз гъапиш ихь улихьдин гьякьлу абйири (салафу салигьинари) гьяфтайин арайиъ тамамди Кьур’ан ккудубкIури гъахьну.

Имам Муслимди Аьбдуллагь бин Амрихьан хабар тувра: «Пайгъамбари r гъапунзуз: «Гьар вазлиъ ккебгъну ккудубкIайиз Кьур’ан урх». ВазлитIан цIиб вахтнара урхуз шулзухьан гъапунза. Пайгъамбари r гъапну: «Дици вуш гьар 20 йигъак убх)». ДумутIанра ухди ккудубкIуз шулзухьан, гъапунза. Пайгъамбари r гъапну: «Дици вуш саб гьяфтайин арайиъ убх …».

Шубуб кIуруб, Кьур’ан йигънура йишвнура урхуб ужу ву, амма йишвандин урхувал заанди ву. Аллагьу Тааьлайи дупна: «Ва урх думу йишвну, нивкI’ан уягъ гъахьиган, увуз улупнайибдиина аьлава вуди. Белки Аллагьди I уву заан макьамдиз за апIур» (сура «Аль-Исра», аят 79).

Йишвандин вахтна Кьур’ан урхруган, ихласвалра артухъ шулу.

Натижа:

Гирами Кьур’ан йигъандин вахтнатIан, йишвну урхуб заанди ву, гьелбетда, йишвандин шубубпи пайнаъ урхури гъахьиш. Пайгъамбарин r гьядисдиъ дупна: «Аллагь I Чан лукIрахьна варитIан багахь шулу йишвандин шубубпи пай вахтна, эгер увуз думу вахтна Аллагь I кIваин апIрударикан хьуз ккундуш, йихь». Имам аль-Гьяким ва ат-Тирмизи

Шлубкьан артухъ гирами Кьур’ан урхай, дидкан му дюн’яйиъра, аьхиратдиъра аьхю кюмек а.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьу Чан Калам артухъдиси урхру агьларикан апIри! Амин!

 

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Велед бабкан гъахьиган убккру аькьикьайикан

Аькьика – велед бабкан гъахьиган, Аллагьу Тааьлайиз гьямд апIури, убккру гьяйванат ву. Гьяйифки, ухьухь му ляхниз думукьан фикир туврадар, гьеле Пайгъамбарин ﷺ ижми суннатарикан вушра.   Аькьикьа апIбан гьюкум Шафии, Малики ва Гьямбали мазгьабариинди, аькьикьа Пайгъамбарин ﷺ лапра...


Бахилвалинна даккнишнан гьякьикьат ва дурарин аьхир

Аллагьу Тааьлайи сар шлизкIа уж`вал гъапIиган, бахилвализ гьадму инсан дугъаз гъапIу хайирлуваларихъ мягьрум духьну ккунди шулу. Хъа даккнишнакан улхуруш, дидин бин душманвал, хъял ва инсанарихъди айи аьлакьйир чIюргъювал ву.   Бахил кас, сар касра сикинди гъидритру, аьдалатсуз ва рягьимсуз...


Дамагълувал фу вуйкlан?

Инсандин чаз айи гьюрмат, ккунивалианси, разивалианра чахьна айи табиаьтдин гьисс ву.   Бязи инсанар жвув кьадарсуз ккунивалиан, Аллагьдин ﷻ имбу лукIар, сарра гьяспикк ккадарди, фурс кади шулу. Гьамци инсан инсанарихьинди даккунди, дурар саймиш дарапIри, саринра гаф гъададабгъри, имбудар...


Ул гъапlунзуз…

Суал: Узуз ул апlбаан гизаф зарар шулазуз: кlул иццру шулайиз, машнаан лап уьру шулза. Дициб вахтна я ляхниз гъягъюз, ясана фукlа жараб апlуз шуладарзухьан. Узуз фицдар дюъйирикан кюмек шуйкlан?   Жаваб:    قال النبي صلى الله عليه وسلم: "العَيْنُ حَقٌّ وَلَوْ كَانَ شَيْءٌ سَابَقَ...


Нач`валин гьякьикьат

«Гьяя» кIуру гафнан мяна гъапIу ляхнин нач`вал ва кIван утанмиш`вал ву. Хъа суфйирин «гьяя» гафнан мяна нач`вал ва юкIв умун апIувал шула. Суфйирин имам Джунайд аль-Багъдадийи «нач`вал» гафнан мяна гьамци ачухъ гъапIну: «Мициб гьял, Аллагьу Тааьлайин...