Кьур’ан йигъну урхури гъахьиш ужу вуйин, дарш йишвну?

Кьур’ан йигъну урхури гъахьиш ужу вуйин, дарш йишвну?

 

Суал: Сар кас Гирами Калам лапра артухъ урхуз ккунир ву. Дугъу гьаци гизаф убхуруки, гьеле гьар гьяфтайи тамамди вари Кьур’ан ккудубкIуру. Хъа фуну вахтна гъурхиш ужи вуйкIан - йигъну, дарш йишвну?

 

Жаваб: Гьямд ибшри Аллагьдиз I, салат ва салам ихь ккуни Пайгъамбариина r, дугъан хизанариина ва асгьябариина.

Саб кIуруб, гирами Кьур’ан урхувал Аллагьу Тааьлайиз варитIан ккуни ибадатарикан саб гьисаб шула. Пайгъамбарин r гьядисдиъ дупна: «Аллагьди I кIура: «Узу кIваин апIувалиан, Йиз Калам урхувалиан шлизкIа дюаь апIуз кIваълан гъубшнуш, Узу дицир касдиз Узкан ккун апIурайидариз туврубдин варитIан ужубсиб тувдиза. Аллагьдин Каламдин имбу чIалариин вуйи заанвал Аллагьу Тааьлайин имбу махлукьатариин вуйи заанвалсиб ву».

Кьюб кIуруб, мусурман касди Кьур’ан урхруз чаз саб вахт дебккну ккунду, гьяфтайин, ясана вазлин арайиъ ккудубкIруганси. Гьаз гъапиш ихь улихьдин гьякьлу абйири (салафу салигьинари) гьяфтайин арайиъ тамамди Кьур’ан ккудубкIури гъахьну.

Имам Муслимди Аьбдуллагь бин Амрихьан хабар тувра: «Пайгъамбари r гъапунзуз: «Гьар вазлиъ ккебгъну ккудубкIайиз Кьур’ан урх». ВазлитIан цIиб вахтнара урхуз шулзухьан гъапунза. Пайгъамбари r гъапну: «Дици вуш гьар 20 йигъак убх)». ДумутIанра ухди ккудубкIуз шулзухьан, гъапунза. Пайгъамбари r гъапну: «Дици вуш саб гьяфтайин арайиъ убх …».

Шубуб кIуруб, Кьур’ан йигънура йишвнура урхуб ужу ву, амма йишвандин урхувал заанди ву. Аллагьу Тааьлайи дупна: «Ва урх думу йишвну, нивкI’ан уягъ гъахьиган, увуз улупнайибдиина аьлава вуди. Белки Аллагьди I уву заан макьамдиз за апIур» (сура «Аль-Исра», аят 79).

Йишвандин вахтна Кьур’ан урхруган, ихласвалра артухъ шулу.

Натижа:

Гирами Кьур’ан йигъандин вахтнатIан, йишвну урхуб заанди ву, гьелбетда, йишвандин шубубпи пайнаъ урхури гъахьиш. Пайгъамбарин r гьядисдиъ дупна: «Аллагь I Чан лукIрахьна варитIан багахь шулу йишвандин шубубпи пай вахтна, эгер увуз думу вахтна Аллагь I кIваин апIрударикан хьуз ккундуш, йихь». Имам аль-Гьяким ва ат-Тирмизи

Шлубкьан артухъ гирами Кьур’ан урхай, дидкан му дюн’яйиъра, аьхиратдиъра аьхю кюмек а.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьу Чан Калам артухъдиси урхру агьларикан апIри! Амин!

 

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Цlийи йисаъ учlвнахьа!

Ассаламу аьайкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Магьа гьижрайиинди 1448-пи йис улубкьна. Мугьяррамдин ваз цlийи йисандин сабпи ваз ву. Му вазлин дахилнаъ гирами Аьшурайин йигъра а. Мусурман касдиз му ваз лап заануб ву.   Гьарсар касди чан ккудубшу йисандин натижйир адагъну ккунду, ва думу йисан...


Хизан, хизан…

Ихь аьхю абйириланмина ухьухьна хизан бадали дурубкьнайиб саб ву: эгер увуз хизан уьбхюз ккундуш, читинвалар алахьруган, ккюгъну ккунду ва дурар гьял апlуз чарйир агури ккунду. Гьяйифки, му гафарин вари гъаври адар. Жилири му гафар анжагъ хпиризтlан кайидар дар кlура, хъа хпирисана му гафар жилириз...


Лукьман пайгъамбрин насигьят

Гьямд ибшри сар Аллагьдиз ﷻ ухьу мусурмнарди халкь апIувализ! Гьюрматлу мусурман гъардшар ва чйир, ухькан гизафдариз ухьу фу бадали халкь дапIнаш кIваълан дубшна. Амма му ухьу асас фикир тувну ккуни ляхнарикан ву. Ихь ватанагьлийириз думу ляхникан кIваин апIбан бадали, Аллагьдин ﷻ амриинди, Лукьман...


Ничlрас гъулаъ цlийи имам

Табасаран райондин варитlан ачухъди ккабалгнайи гъуларикан саб Ничlрас гъул ву. Му гъул жямяаьтдин арайиъ аьхюдарихьна гьюрмат ади, бицlидарихьна рягьимлувал ади янашмиш шулайиб ву.   Рягьматлу Хайирбег халу му гъулаъ имамди вуйи вахтна дарсариз гизаф бицlидар гъюри шуйи. Гъул-жямяаьтдин...


Иблис инсанарин варитIан аьхю душман ву

Ухьу гьякь рякълан алдаъбан бадали иблисди гизаф зегьмет зигуру. Гъийин заманайиъ саспи инсанари чиб-чпихъди аьлакьйир пуч апIуру, чиб-чпи душмнарси дисуру, амма дурариз гьякьикьатдиъ чпин душман фуж-вуш аьгъдар.   Аллагьу Тааьлайи Чан гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Дугъриданна...