Илим урхруз ккунидариз
Илим урхруз ккунидариз
Ассаламу аьлайкум, аьзиз ватанагьлийир! Магьа баяр-шубари школа ккудубкlну, чпиз кесп ктабгъру вахт хъубкьна. Дурарикан гизафдари жюрбежюр вузариз документар тувна ва саспидарсана, гьеле сабан гьапlруш, фикрарикк ккими.
Аллагьу Тааьлайи вари илмар инсанариз мянфяаьт тувуз кlури халкь дапlнайидар ву. Дурарикан фунуб ухьу аьгъю гъапlишра, эгер жямяаьтлугъдиз мянфяаьт туврайиб вуш, думу ужудар ляхнарикан ву.
Дурарин арайиан заанди гъядябгъюз шулу медицина, гьаз гъапиш думу кесп инсанариз кюмек апlбахъди тамамди тялукь ву ва ихь Пайгъамбарин ﷺ суннайиканра шулу.
Хъа баяр-шубари кесп ктабгъруган, ясана дурарин абйир-бабари мясляаьт тувруган, саб ляхниз фикир тутрувди гъубзри шулу. Думу илим дубгъуб ву. Диндин университетдик, институтарик кучlвуб фикри гъадабгъури шулдар.
Дупну ккундуки, ухьу вари илмар гъадагъишра, дурарикан варитlан заанди вуйиб диндин илим ву.
Ав, ихь газат урхурайидарин суал шулу: Наана урхуз гъягъюз мумкинвалар а? Душваъ аьгъювалар гъадагъуз фицдар шартlар а? Диндин университет, институт ккудубкIган, фициб ляхин апlуз шулу?
Абйир-бабарин терефнаан мицдар суалар айивал лап ужи ву, гьаз гъапиш абиз-бабаз чан велед наана гъягъюраш, фу ляхнин, гележегдиъ фу кеспнан эйси шулаш аьгъюди хьуб ужи ву.
Дупну ккундуки, аьхиримжи йисари диндин университетариъ урхурайидариз гьар жюрейин маракьлу рякъяр ачмиш духьна. Мисалназ, дурарихьан, диндин аьгъюваларси, имбу пишекарвалин аьгъюваларра гъадагъуз шула. Мягьячгъала ва Дагъ.Огни шагьрариъ медресе ккудубкIу тялимариз Дагъустандин гуманитарный институтдиъ урхузра мумкинвал тувра. Хъа душваъ, 11-пи класс ккудубкIну кучIвдарихъди сатIиди, жвуваз ккунибсиб факультет гъядябгъну, диндин илмарихъди сабси, экономикайин, лингвистикайин, журналистикайин, харижи чIаларин (аьраб ва инглиш), юриспруденцияйин заан пишекарваларра гъадагъуз шула. Эгер урчlвубпи классдихъан диндинна кеспнан аьгъювалар гъадагъуз ккундуш, дицир касдихьан Гуманитарно-педагогический колледжиъра урхуз шулу. Яни урхуз иштагь айи касдиз вари рякъяр ачмишди ву, ва думу ляхниъ диндин университетдин, институтдин ва медресейин улихь хьайидари чпин терефнаан урхурайидариз аьхю кюмек тувра.
Фу ляхнин эйси шула?
Диндин университет ккудубкlу касдиз гъи гизаф ляхнар а, саб имам хьувалиинди ккудубкlурадар. ДГИ ккудубкlдарихьан, диндин рякъ`анси, чпин профессияйиз лигну (экономист, лингвист, журналист…) фунуб вушра гьюкуматдин ляхниъ дугъужвуз шулу. Анжагъ саб диндин ляхин гъабхурушра, гъи му заан ляхнарикан ву.
Гъийин йигъан лихурайи имамариз, диндин регьбрариз лигайчва, дурарикан саркьан гашунди, ипlруб адарди гъузнайинхъа?! Ваъ! Думутlанна гъайри, имбу саб кьадар инсанартlан дурар гизаф ужуди яшамиш шула.
Думутlанна гъайри, веледди диндин университет ккудубкlган, абана баб чпин велед чlуру йишвариъ иштирак даршлувалиин, думу гьялал-гьарам аьгъю кас шлувалиин якьинди инандирмиш шулу.
Хъа ризкьнан гьякьнаан кlуруш, ризкь туврур Аллагьу Тааьла ву, ва гьаруриз думу бабан гъянаъ имиди дибикlна. Гьарсар касдин ризкь ккудубкlубси Аллагьу Тааьлайи думу Аьхиратдиз гьаъра. Саб мискьала заррасиб дугъан му жилиин ризкь илмидикьан гагьди, инсан яшамиш шули гъузди. Дидин гьякьнаан асиллагь фикир мапlанаъ.
Илим урхуваликан
Илимдин гьякьнаан кlуруш, ав, жвуван веледдикан аьлим хьувал, жвуван велед диндикан аьгъюр хьувал – думутlанна ужуб фу айкlан?! Гъи саспидариз дюн’яйин ляхнартlан рякъюрадар, му ляхнарикан фикир апlурадар. Хъа Аьхиратдиъ ухьуз герек шлуб фу ву? Илим аьгъдру касдин дин-тlяаьтра читниб шул, думу дюзди тамам апlузра даршул ва гьаддихъди гизаф читинваларра арайиз гъюр.
Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ дупна: «Диндин аьгъювалар гъадагъуб гьарсар касдиин али фарз ву». Жвуван веледдиз илим дубгъуз мумкинвал тувбиинди ухьу магьа, гьаму гьядисдиз тялукь духьну, жвуван фарзра тамам апlурухьа.
Думутlанна гъайри, гъул-жямяаьтдин арайиъ экбер туврур адрувал, диндин ляхнар кlулиз адагъуз шлу инсан адрувал – му вари жямяаьт гунагьнаъ ахъру ляхнарикан ву. Думура кlваълан магьапlанай.
Илим урхувалиан веледдин гъазанж даршул, думу гашунди гъузур, кlуру гафар варитlан аьхю кучlлин гафар ву. Ухьу зиихъ гъапиганси, варидарин ризкь Аллагьу Тааьлайи дибикlна ва гьарури чаз дибикlнайибтlан я артухъ, ясана цlиб гъадабгъидар.
Му суалнаан инсандин Аллагьу Тааьлайихъ хъугъувалин кьадар аьгъю шула. Эгер инсанди дици дар, йиз ризкьнан эйси узу вуза ва узу гъазанмиш дарапlуб узуз сарира тувурдар кlуруш, инсан гьеле ислам диндиан удучIвузра кмиди мумкин ву. Ав, ухьу гъазанмиш апlурахьа, хъа гъазанмиш апlуз мумкинвал туврайир, дидик берекет киврайир, ухьуз жандин сагъвал туврур, жандиз кьувват туврур Сар Аллагь ﷻ ву.
Учу диндин университетдик, медресейик урхуз кучlвуб теклиф диврача, гьюрматлу газат урхурайидар. Гъит Аллагьу Тяаьлайи учвуз гьякь рякъ улупри!
Эгер шлинкlа дициб ният гъабхьиш, гьаму нумрайиз зенг апlинай: 8963 420 89 16
