Йиз багъри велед

Йиз багъри велед

Багъри велед жвувхьан ярхла гъахьну. Йигъар-йишвар, вазар-йискьбар велед бадали, дугъхъан юкlв убгури фукьан вушра адаунзу. Лап бицlи вахтна фила аьхю шуйкlан, фила жвуваз кюмек шуйкlан кlури, ккилигури шуйза. Саб кьадар аьхю гъахьиган, фила хулаз гъюйкlан кlури, гъаразнаъ ади шуйза.

 

Хъа гьамус хизанра ккебгъну, чан хал-йишв гъабхьиган, гьяфтайик сабанкьан зенг гъапlнийиш кlури, ккилигураза.

Магьа гьамци велед ккуни бабан уьмур гъябгъюра! Хъа веледдин гьеле сабан чан бабкан фикир шуладар. Дада иццурайкlан, дадайиз йиз кюмек герек вуйкlан, дада читин гьялнаъ айкlан, гьеле гьяфтайик сабанкьан зенг апlидиза дупнукьан, дугъан фикриан гъябгъюрадар.

Жвуван вари ляхнар ужи вуйиган, дада гьаз вухъа? - белки гьамци фикир апlурашул му веледди. Лигру гьялариан, му касдиз диндиканра аьгъювалар айиганси дар. Эгер сацlибкьан хабар айиш, дада мици чахъ ургури гъитур кlури, фикир дайиз.

Ухьу, жигьилар, закур фу гьялнахъна гъюйкlан? Жвуван аба-баб аьгъдруриз гъуншира аьгъю даршул, дицирик инсанвалдин лишнарра кади даршул.

Гьаз дадайи ухьухъ гъизигу зегьметнакан ухьу фикир апlурадар?! Дугъан нивкl адарди адау йишвар, уву уьрхюрза кlури гъизигу зегьмет – мурарихъан уву Аллагьдин улихь жаваб фици тувдикlан? Гъиямат йигъан дадайин машназ фици лигуйкlан? Гьадмуганра дадайи увлан хил алдабгъур, гьаз гъапиш дадайин юкlв аьхюб ву. Веледар фукьан чlурудар гъахьишра, дадайиз дурар ккунду. Велед фукьан аьхю гъахьишра, дадайиз уву гьарган бицlирси ву. Гьаци увхъан юкlв убгура.

Ислам диндиъ чан абйир-бабарин улихь веледдиин аьхю вазифйир иливна. Дурарикан варитlан фикир тувну ккуниб дурариз гиран ктадапlувал ву. Гирами Каламдиъ абин-бабан терефназди «уфкьан» мапlан дупна. Яни дурариз гиран ктапlувалихьан гьадмукьан ихтиятвал апlин, кIура.

Гьаз Аллагьу Тааьлайи гирами Каламдиъ аба-баб мукьан заанди дерккнайкlан? Мидкан фикир гъапlуна? Эгер гъийин йигъаз фикир гъапlундарш, гьамускьан апlин. Гьич саб ляхинра Аллагьу Тааьлайи гьаци мянасузди, тlагърушнаан дебккнайиб дар. Гьарсаб гъадагъа дапlнайи ляхниъ аьхю мяна а. Гьарсаб гьялал ляхниъ аьхю гьикматвал а.

Дадйири веледарилан мицдар гафар кlуруган гизаф дерд шулу. Гъийин девриъ ипlузра тухъди, алабхьузра булди айиган, гьамцдар ляхнариланмина фици дерд, гиран ктапlуйкlан?

Саб ляхникан гьичра кlваълан магьапlан: уву яв абихъди-бабахъди фици янашмиш гъахьнуш, яв веледар увухъдира гьаци хьиди.

Узу му макьалайиъ гирами Каламдиан аятар, Пайгъамбарин ﷺ гьядисар кlваин гъапlундарза, гьаз гъапиш фикир апlру касдиз гьаму гафарра чlяаьн ву.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьу вари гьякь рякъ’ин муддам апlри. Ккун апlураза, гъит Аллагьу Тааьлайи шлин абйир-бабар чlивиди имиш, дурариз сагъвал туври, аьхиратдиз гъушдарин гунгьарин аьфв апlри. Хъа гьарсар веледдиз чан абин-бабан гьюрмат уьбхюз, дурарин юкlвар шад апlуз ва гьадрарихьна разивалиинди янашмиш хьуз Аллагьу Тааьлайи кюмек туври.

 

Ансар Рамазанов

2026-02-01 (Шябан 1447 г.) №2.


Шейх аль-Ислам Закария аль-Ансари

Шейх аль-Ислам Зайнуддин Абу Ягь’я Закария аль-Ансари Египетдин Сунайка шагьриъ гьижрайиинди 823-пи йисан бабкан гъахьну. Бязи тарихчйири думу гьижрайиинди 824-пи, хъа тмундари 826-пи йисан бабкан гъахьну, кIури дибикIна.   БицIи вахтнахъан ккебгъну дугъу Кьур’ан ва Шариаьтдин...


Тагьажуд гъудгнин заанваликан

Тагьажуд – хъитlирхбандин гъудгниъ кьяляхъ сацlибкьан нивкl апlбалан кьяляхъ гвачlниндин гъудган хьайиз апlру суннат гъудган ву.   Тагьажуд суннат апlру вахт Тагьажуд гъудгнин вахт гвачlниндин гъудгнин вахт улубкьайиз ву. Нивкl фукьан вахтна давам гъабхьишра, эгер гвачlниндин гъудгнин...


Лайлат уль-Кьадр – му гирами йишв ву

Гирами йишв «Лайлат уль-Кьадр» Аллагьу Тааьлайи ихь умматдиз тувнайи хусуси пешкеш ву. Гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Лайлат уль-Кьадрин» йишв агъзур вазтIан зиина ву.   Хъа Муслимдихьан ва Бухарийихьан вуйи гьядисдиъ гьамцира дупна: «Фуну кас гьадму...


Гирами Рамазандин ваз

Гирами Рамазандин ваз. Му вахт Аллагьу Тааьлайи инсанариз вари вазарин арайиан заан дапIну дебккнайиб, ужувлан ляхнариз артухъди саваб туврайиб ва саб вазлин муддатнаъ мусурмнари ушв бисуз улупнайиб ву.   Гьар йисан му гирами ваз багахь шлуган, ихь газат урхрудариз гирами ушварин вазлиъ...


Сугьюриъ уьл ипIбан дережайикан

Сугьюриз гъудужвуб, сигьриндиккна уьл ипIуб - мурар ушв бисувалин суннатарик кахьри айидар ву. Саб бицIи тикисибкьан фукIа гъипIиш, суннат тамам гъапIу гьисаб шула. Эгер фукIа ипIуз ккунди адаш, гъудужвну, шидкьан убхъуб ужи ву.   Ибну Гьиббандихьан вуйи гьядисдиъ дупна: «Учву сугьюриз...