Веледар медресейиз гьаъдихьа…

Веледар медресейиз гьаъдихьа…

Ассаламу аьлейкум, аьзиз ватанагьлийир! Магьа ихь веледари, мектеб ккудубкIну, чпин уьмрин рякъ ккебгъбан бадали, урхуз кучlвру вахт улубкьна. Саспидари вахт ккимиди му ляхникан фикир дапlнади шулу, хъа саспидарисана, чпи наана гъягъюруш, гьеле кадабгънадар.

 

Мидихъди сабси пуз ккундузузки, диндин аьгъювалар гъадагъуз ккунидаризра гъи жюрбежюр мумкинвалар ачмиш духьна. Диндин аьгъювалар гъадагъбан бадали, Мягьячгъала шагьриъ айи Дагъустандин исламдин университетдик, ясана Огни шагьриъ айи Мугьяммад Ярагъийин ччвурнахъ хъайи медресейик кучlвуз шулу.

Душваъ гъийин йигъаз урхуз ккунидариз лазим вуйи вари мумкинвалар а.

Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ дупна: «Исламдин аьгъювалар гъадагъуб гьарсар мусурман касдиин али фарз ву».

Гьаму гьядисдиз фикир тувай, гьюрматлу абйир-бабар! Эгер учву себеб духьну, ичв веледари илим дубгъури гъахьиш, дурари аьгъю гъапlу гьарсаб гьярфнахъан учвузра аьхю саваб шулу.

Абайизна-бабаз, учв му жилилан гъушган, чахъан дюаь апlру велед ади хьубтlан аьхю уж’вал фу а?!

Гьяйифки, саспидари диндин университетариъ урхувал лап кадабхънайибси гьисаб апlура. Хъа думу гъалатl ву. Аллагьу Тааьлайи, Пайгъамбари ﷺ заан дапlнайиб ухьхьан фици ис апlуз хьибдихъа?! Дицдар фикрар дапlну ккундар.

Илим урхувал, тялимди хьувал Аллагьу Тааьлайи заан дапlнайи ляхнарикан ву.

Эгер ихь хизандиъ Кьур’ан урхуз аьгъю кас аш, гьялална-гьярам жара апlуз аьгъю ва диндихъди имбударра хъади гъягъру кас аш, думу фукьан Аллагьу Тааьла рази шлу ляхин даринхъа!

Илим урхбан фазилатваликан диндин аьлимари гизаф дупна. Думутlанна гъайри дидкан гьядисариъра дупна.

Ихь табасаранлуйирира аьхиримжи вахтна чпин веледар медресйириз гьаъри а, урхурайидарин ва урхуб ккудубкIдарин ужудар хъуркьуваларра а. Хъа ихь аьхю халкьдиз гъилигиган, дурар лап цlибтlан адар. Гьаддиз гъачай яваш-явашди, ихь адлу аьлимарин рякъ дибисну, жвуван веледар илим урхбиина жалб апlурухьа.

Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ дупна: «Исламдикан вуйи илим диндин рюгь ва мурхьул ву».

Жара гьядисдиъ дупна: «Эгер Аллагьу Тааьлайиз сар касдиз уж’вал тувуз ккундуш, дугъаз диндин аьгъювалар тувру».

Имам Муслимдихьан вуйи гьядисдиъ дупна: «Илим дубгъуз кlури хул’ан удучlву касдиз Аллагьу Тааьлайи женнетдиз вуйи рякъ рягьят апlуру».

Тlабаранийихьан вуйи гьядисдиъ дупна: «Илим урхурайи кас кечмиш гъахьиш, думу шагьид вуди кечмиш шул».

Лигайчва, илимдин гьякьнаан фукьан гьядисар аш! Гьеле гизафдар кlваинкьан дапlнадархьа.

Гьаддиз эгер му жилиин – уж`вал, хъа аьхиратдиъ женнет ккудуш, ичв веледар илим урхбиина жалб апlинай.

2026-09-01 (Рабиуль авваль 1448 г.) №9.


Ариш-веришдиъ натижа хьпан бадали урхру дюаь

Ариш-вериш апIру агьлари, иллагьки думу ляхниъ жюрбежюр хъуркьувалар гъахьидари, ужуб натижа хьпан бадали, гьарган «лихури, лихури ва хъанара лихури» духьну ккунду, кIури шулу…    Ав, ихь метлеб кIулиз удубчIвбан бадали, ухьу дидиз себебра улупну ккунду. Амма, эгер...


СУАЛ-ЖАВАБ

- Магьа гирами Пайгъамбар ﷺ бабкан духьнайи ваз улубкьна. Ич гъулаъ аьхю мажлис гъабхьну. Йиз аьхюну бай узуз думу мажлиснаъ иштирак махьан, хай шлуб дар кlури, удукьну дугъужвну. Чиб-чпин арайиъ гизаф дерд шлу гафарра гъахьнийич. Му жигьилариз гьапlнайкlан? Гьамус Аллагь ва Пайгъамбар ﷺ кlваин...


Гъиямат йигъ лавландин гъудгниз экбер тувган улубкьурин?

Аллагьу Тааьлайи инсанарихьан жиниди гъибтнайи ляхнар а. Дурар жиниди гъитувалин мурад-метребра инсанарин мянфяаьтназ ву. Гъиямат йигъ улубкьру вахт саризра ашкар дарувал гьадрарикан саб гьисаб шула.   «Гьяшия ас-Сави» китабдиъ дидин гьякьнаан гьамци дибикIна: «Аллагьу Тааьлайи саспи ляхнар...


Кьур’андин фуну аят аьхиримжи вуди гьапIну?

Аллагьу Тааьлайи гирами Кьур’андин аьхиримжи аят вуди фунуб гьапIнуш, аьлимарин арайиъ жюрбежюр фикрар а:   Аьхю пай аьлимарин гафариинди думу «Бакьара» сурайин 281-пи аят ву:   وَاتَّقُوا يَوْماً تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ مَا...


Йиз кагъаз

Ассаламу аьлайкум! Узу кlваантlан Аллагьу Тааьлайихъ хъугънайи кас вуза. Бицlидихъанмина, йиз абайи-бабу улупганси гъудгнар апlури, йиз дин хъапlрайи кас вуза. Гьяждизра гъушунза, гьамус узхьан шлуганси мистариъ садакьа тувурза, гирами йишвариина зияратдиз гъушганра, садакьа туври шулза,...