Мусурман касдин кIваъ айи гъалабалугъвал

КIвак гъалабалугъвал кади хьувал мусурман касдин уьмриз чIуру тясир туврударикан саб вуди гьисаб шула. Мусурмнарин кIвак гъалабалугъвал анжагъ Аьхират бадали дубхьну ккунду – му гьаммишан кIваин гъибтну ккуниб ву.

Гъийин йигъан инсанарин гьарурин жюрбежюр гъайгъушнар а, хъа гизафси инсанар дюн’яйиан, дидин утканвалариан гъайгъушнаъ ади шулу. Инсанар закурин йигъан аьхир айи мутмйирихъ хъергна, хъа дици духьну ккундар. Ухьу аьхир адрубдихъ, ухьуз Аьхиратдиъ мянфяаьт айибдихъ хъергну ккунду. Хъа Аьхират бадали лазим дару гъайгъушнарихьан фици ярхла хьуз шулу? Ихь Пайгъамбари r, ухьуз дюн’яйин гъайгъушнарихьан фици ярхла духьну ккундуш, улупна:

1. Артухъ-артухъси Аллагьу Тааьлайикан ккун апIуб Аллагьу Тааьлайикан гизаф ккун дапIну ккунду, асас вуди Пайгъамбари ﷺ урхури гъихьи дюаь урхбиинди. Ибн Мас’уддихьан дуфнаки, Пайгъамбари ﷺ кIвак гъалаблугъ кайиган, гьамциб дюаь урхури гъахьну: «Я Аллагь, дугъриданна, узу Яв лукI вуза, ва яв лукIран бай вуза. Уву йиз Аьхюр вува, Яв гьюкмар узуз фарз ву, хъа Уву узуз адабгъу къарар гьякьлуб ву. Узу гьарсаб Уву Увуз туву ччвурнахъди, ясана Кьур’андиъ айи ччвурарихъди, ясана уву халкь гъапIдарикан шлизкIа ачмиш гъапIнуш, ясана жиниди гъибтнуш, гьадрарихъди ккун апIураза: Кьур’ан йиз кIван хьадукар, кIван акушин апIин ва йиз гъалабалугъвалихьан, пашманвалихьан узу азад апIин». ШлинкIа эгер кIваъ гъалабалугъвал, пашманвал аш, гъит кIваантIан, Аллагьу Тааьлайикан фикир апIури, гьаму дюаь урхри, ин ша Аллагь, Аллагьу Тааьлайи думу пашманвалар, гъалабалугъ`валар шадвализ илтIикIиди. Гьацира гьаму дюаьра гъурхиш ужу ву: «Я Аллагь, дугъриданна, Увкан узу тагърушнахьан, читинваларихьан, кьискьисваларихьан, Дажжалин футнайихьан ва накьвдин аьзабнахьан уьрхюб ккун апIураза!»

2. Шлукьан гизаф Пайгъамбариина ﷺ салават хуб Пайгъамбариина ﷺ салават хувалира гъалабалугъ`вал, пашманвал алдабгъуру. Аллагьу Тааьлайи салават урхру ксариз кюмек апIуру ва му дюн’яйиъра, Аьхиратдиъра думу читинваларихьан уьрхюру. Убай бин Каабди ктибтура: Саб ражари Пайгъамбарихьан ﷺ гьерхунза: «Я Пайгъамбар r! Узу гизаф увуз салаватар хури шулза. Хъа швнуб ражари узу салават дубхну ккунду?» - «Шлубкьан гизаф» - «Гьякьлуб шулин, эгер узу йиз дюаьйин вахтнан юкьуб пайнакан саб пай салаватариз харж апIури гъахьиш?» - «Уву, фукьан герек ву кIуруш, гьадмукьан вахт гъибт, амма фукьан уву дидиз артухъ вахт гъибтиш, гьадмукьан увузра ужи хьибди». – «Дици вуш узу йиз дюъйирин вахтнакан гьацI вахт салаватариз бахш апIидиза». – «Уву фукьан герек ву кIуруш, гьадмукьан вахт гъибт, амма фукьан уву дидиз артухъ вахт гъибтиш, гьадмукьан увузра ужи хьибди». Убай бин Каабди хъанара гьерхну: «Дици вуш, йиз дюъйирин вахтнан шубуб пайнакан кьюб пай вахтна салаватар гъурхиш, чIяаьн шулин?» - «Урх увуз ккунибкьан, амма артухъ гъурхиш, хъана ужи хьибди!» - «Дици вуш узу йиз вари дюаьйиъ ув’ина салаватар урхидиза». Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Думуган Аллагьу Тааьлайи увуз вари яв читинвалариъ кюмек апIиди ва яв гунгьарин аьфв апIиди» (Тирмизи).

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьуз ужудар, хайирлу, Аллагьу Тааьла рази шлу ляхнар шлукьан гизаф апIуз тавфикьвал туври! Амин!

ИЛЬЯС МУРАДОВ