Чlуру гафар мапlан - швумал хьидарва

Чlуру гафар мапlан - швумал хьидарва

Гъийин девриъ интернетдихъди дилихру ксар лап цlибдитlан алахьури имдаршул. Гьаруриз дидкан айи мянфяаьт рябкъюра, хъа бязи дюшюшариъ диди аьхю зарарра тувру. Кьюр касди машна машди гафар апlруган, дурарин гаф-чlал апlруган чиб-чпихьна эдеб уьбхюру.

 

Саспидари соцсетариъ чиб-чпиз чухсагъул кlури ужувлан терефназди ишлетмиш апlуру, хъа саспидарисана тмуну терефнаъ айириз учв дярякърувалиан фу вушра бикlури шулу.

Гьяйифки дицдар ксарра цlиб дар. Дицдар ксарин соцсетарин профил шикил алдарди, жара ччввурнахъ дибикlнади шулу. Интернетдиъ дурари бикlрудар гъяркъган, мурар инсанар даршул, шейтlнар вушул, кlури фикрар шулу. Саспи дюшюшариъ инсандихьан апlуз даршлустар гафар дикlуру, гьелелиг чавсир тмуну мусурман касдин терефназдира кмиди.

Чlуру гафар, футна, кучlал апlуб аьхю гунгьарикан шула.

Му инсанари фикир тутрувди гъибтрайи аьхю гунгьарикан саб ву, хъа диди гизаф кьадар инсанар жегьеннемдиз гъахиди.

Гирами аятариъра ва Пайгъамбарин ﷺ гьядисариъра дидкан гьамци дупна (мяна): «Дугъриданна, муъминарикан варитlан чlуру кучlал дапlну ккунидариз гьаму жилиинра, аьхиратдиъра аьзаб гьязур дапlна. Дугъриданна, Аллагьу Тааьлайиз варибдикан аьгъя, хъа учвуз аьгъдарчвуз» («Ан-Нур» сурайин 19-пи аят).

Пайгъамбари ﷺ дупна: «Дугъриданна, инсанди саб фикиркьан тутрувди саб гаф пуз мумкин ву, амма дидхъан 70 йисазди жегьеннемдиз гьаъди» (имам ат-Тирмизи).

«Чlуру гафар апlруриз женнет гьярам ву» (Абу Дауд).

Анас ибн Маликди Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «Инсандин якьин иман хьибдар, дугъан юкlв якьин дархьидикьан гагьди; дугъан юкlв якьин даршул, мелз якьин дархьидикьан гагьди, ва дугъан гъуншдиз дугъкан зарар рябкъюри имидикьан гагьди, инсан женнетдиз гъягъидар» (Ибн Аби-Дунья).

«Гьякьлу мусурман кас гьацир духьну ккунду, дугъан мелзнахьанна хиларихьан жара мусурмнариз зарар адрур» (имам аль-Бухари).

Интернетдиъра гизафдари чпин мелзнахъна гъафиб бикlури шулу, дидкан саб зарарра адар кlуруганси.

Сар мусурман касди тмунуриз, уву мусурман дарва, кlури пубра гьадму гьисабнаан шула, хъа гъи соцсетариъ думу гизаф ишлетмиш апlурайиб ву.

Мусурман касди аьгъю дапlну ккундуки, гьеле уву жарарин ччвурнахъан бикlурашра, жара гьюкуматдиан бикlурашра, саб фаркьвал адар, думу бикlурайибдин жавабдар уву вува. Аллагьу Тааьлайиз уву бикlурайиб рябкъюра, гьеле уву фукьан дугъхьан жин гъахьишра.

Атта ибн Рабагьяйи кlури гъахьну: «Ичв улихь гъахьидар (асгьябари) герек дару гафарихьан ярхла шули гъахьну, дурари, гирами Каламдиканна гьядисарикантlан, ужубна харжиб жара апlбакантlан ва яв уьмрихъди аьлакьалу вуйибтlан гъайри, сарун жараб сабдиканра гаф-чlал апlуб герек дар кlуйи. Имбуб вари мянфяаьтсуз вуйиб гьисаб апlуйи».

Ибн Масудди, Сафа кlуру дагъдиин алиган, гьамци гъапну: «Эй мелз, анжагъ ужувлакан йип - бахтсуз хьидарва, чlуру гаф мапlан - швумал хьидарва». Дугъхьан гьерху: «Я Абу Абдурагьман! Уву гьаму гафар увкан кадагъну кlурана, дарш шликанкlа гъеерхьдар вунав?» – «Ваъ, узкан дариз. Узуз Пайгъамбари ﷺ, Адамдин веледар гизафси чпин мелзарихъан жегьеннемдиъ хьиди, кlури гъеебхьунзуз» (имамар ат-Табарани ва аль-Байгьакъи).

 

Вероника Черноморская

2026-05-01 (Зуль Къаида 1447 г.) №5.


Кечмиш шлуган, имандихъ мягьрум апIру ляхнар

Инсан гьаму дюн’яйиллан гъягъювал лап читин ляхнарикан ву. Хъа варитIанна читин ляхин вуйиб, эгер инсан ислам диндиъ адарди кечмиш гъахьиш, гьадму ву.   Хъа фу себеб дубхьну инсан му жилилан мусурман дарди гъягъюз мумкин вуш, магьа исихъ улупурухьа: 1) гьярам вуйи бид`аь ляхнарихъди...


Гъудган марцциди апIуз себеб шлу къайдйир

Мусурман касди апIру вари жюре ибадатариз чпин улупнайи къайдйир а, яни фарзар, суннатар ва жара дапIну ккуни ляхнар. Му ляхнар мусурман касди апIурайи ибадат заан дережайиинди кьабул апIбан бадали герек шлудар ву.   Хъа думу ибадат кьабул апIбан бадали, думу гьацира Аллагьу Тааьла бадали,...


Аьхиримжи нефес

Ихь Пайгъамбар (Салават ва Салам дугъаз) Йик1ру гьялнаъ Айи вахтна Гъюр Жабраил Малайик, к1ур: «Я, Мугьяммад, Сар Аллагьди Хъадап1унвуз Салам, гъапну: «Гьяфта миди Учв йик1айиз Шли аьф ап1уб Чан ккун гъап1иш, Ап1уруза Думу кьабул». Ихь Пайгъамбри (Салават...


Гьяждин вахт улубкьна

Гьяж апIувал ибадатарикан варитIан кьиматлуб ву, гьаз гъапиш думу жандкиинди ва дакьатариинди апIурайиб ву.   Пайгъамбари ﷺ дупна:   "مَنْ حَجَّ فَلَم يَرْفُثْ, وَلَمْ يَفْسُقْ رَجَعَ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ" Мяна: «Фуну касдира гьяж гъапIиш, эгер думу вахтна дишагьлийихъди сатIи...


Дишагьлийиин заанваликан 10 гьядис

Ислам диндиъ дишагьли заанди дерккна. Мусурман дишагьли, жвуван велед риш, уьмрин юлдаш хпир, дада, чи кIуру ччвурариинди дишагьли лазим вуйи кьадар заан дережайиинди дерккна.   Мисалназ, риш чан адаш женнетдиъ учIвбаз себеб шлу ляхнарикан ву; хпир себеб вуди, дугъан жилирин имандин гьацI...