Жилириз лигуз хпири пул ча гъапну...

Жилириз лигуз хпири пул ча гъапну...

Жилириз лигуз хпири пул ча гъапну...

Саб ражари Пайгъамбар ﷺ аьсгьябарихъди дуснайи вахтна, дина Язиддин риш Асма гъюру. Думу Пайгъамбарихьна ﷺ илтIикIну: «Уву узуз жвуван багъри адашси, дадаси вузуз. Узу увухьна вари дишагьлийирин терефнаанси дуфнайир вуза.

 

 Ригъ удубчIвру терефнаан ригъ алабхъру терефназкьан вуйи вари дишагьлийири узу кIурайибдиин рази шул. Аллагьу Тааьлайи уву гьякь`вал хьади вари жиларихьнара, дишагьлийирихьнара гьаъна ва учу увухъ ва уву гьау Агъайихъ хъугърача. Узу гизафсиб вахт хулаъ деъну, веледариз лигури адапIру дишагьлийирикан вуза. Ва учву жилар жвумийин гъудгниз гъягъбиинди, жямяаьт-гъудгниз гъягъбиинди, гьар йисан гьяждиз гъягъбиинди, Аллагьдин (ﷻ) рякъюъ жигьад апIбиинди учутIан заанди вучва. Хъа учу, учву гьяждиз ясана наанкIа гъушган, ичв мал-мутму уьбхюри шулча, учвуз ккурттар дирхури шулча, амма учву апIурайи савабнан ляхнариъ иштирак хьуз шуладарчухьан, я Аллагьди (ﷻ) гьаънайир!»

Пайгъамбари ﷺ аьсгьябарихьан гьерху: «Учвуз саб ражнукьан диндин суаларин гьякьнаан дишагьлийирин мелзналан гьамутIан уткан суалар гъеерхьунчвуз?» Хъасин Пайгъамбари ﷺ думу дишагьлийихьинди илтIикIну гъапну: «Гъарах кьяляхъ ва варидарихьна рубкь, учвкан, фунури чан жилирихьан думу фтиин рази шулуш гьерхну, гьадгъаз ккуниб тамам апIуруш, гьадгъу гъапибдиз ав кIуруш, гьадму варитIан ужур ву. Гьаму ляхнар тамам гъапIган хпиризра жилиризсиб саваб шулу. Му гафар гъеерхьган, Асма «Ла илагьа илла ллагь. Аллагьу Акбар!» гафар текрар апIури, шадди гъушу. (Абу Давуд)

Гьюрматлу чйир, гьаму ихтилатнаан ухьу, ихь улихьна вуйи мусурман чйири фици Аллагьу Тааьлайин разивал абгури гъахьнуш, гъаври шулахьа. Хъа гьамус гъачай лигухьа, ихь вахтарин дишагьлийири гьапIраш. Гизаф дишагьлийириъ ягь, намус имдар. Дурарикан саспидариз чпин хизандин дердкьан ктар. Гьаз узу мици кIура? Гьаз гъапиш узу саб гьядисайин шагьид гъахьунзу ва дидин кьяляхъ кIулиз жюрбежюр фикрар арайиз гъафнийиз. Думу гьядиса ктидибтди гъузуз хьибдар, гъит имбударикьан фикир апIри.

Магьа улихьнаси кьюб машин чиб-чпихъ гъивну. Дурарикан сабунубдиъ айирин ликриз иццру гъапIну, ва саб-кьюб гьяфтайи думу больницайиъ дахъну гъузну ккундийи. Хъа тмуну машиндиъ айидаризра, му ляхин гъабшиган, цIиб дерд гъабхьну ва дугъахьна больницайиз гъягъюри, фу кюмек лазим вуш, гьерхри гъахьну. Му хатIа хьпан чпин машиндин кьиматра тувнийи. Гьаму ляхнар вари ужу хьпан кьяляхъ мюгьтал шлу саб ляхин гъабхьнийи. Лик гьудубшвну дахънайи жилирихьна дугъаз цIиб вахтна хъайивал апIуз кIури больницайиз чан хпир гъафнийи. Ва му хпири, хатIа ктубчIвдарикан гъафиган, кIури гъахьну: «Узуз гьаму йиз жилириз хъайивал апIбанди пул тувай. Гьаз узу мугъаз хъайивал апIуру, эгер пул тувурдарш. Учвкан хатIа гъабхьну, ва учву узу мугъаз хъайивал апIузди пул тувну ккунду. Узу мугъан марццишинра дапIну ккунду». Му гафар гъеерхьган, мушвахь хьайи инсанар вари мюгьтал гъахьнийи. Чан жилириз хъайивал апIузди пул ча кIуру хпир шулинхъа, кIури, вари чиб-чпихьинди лигуз хъюгъю.

Магьа, аьзиз ватанагьлийир, фициб йигъахъна ухьу дуфнаш лигайчва! Вари гъалатI шлудар ву ва ихь терефнаанра гьамциб ляхин ктубчIвуз мумкин ву, багъишламиш апIидихьа дупну ккуни йишв’ин, мугъу чан жилириз хъайивал апIузди чазкьан аьгъдрударихьан пул ча кIура. Жилир - иццури больниццайиъ, хъа хпир - пул гьисаб апIбахъ. Аллагь (ﷻ) кюмек ишри!

Учвкан варидарикан, гьюрматлу мусурман гъардшар, ккун апIураза: гьар гъудгнихъ ухьузра ва ихь мусурман чйиризра гьякь мусурмнар хьуз дюаь апIинай. Ихь халкьдин арайиан, гьяйифки, ягь, намус лапра гьялакди гъябгъюра. Гьядисдиъ дупна: «Дюаь мусурмнарин яракь ву». Гьаци вуйиган ихь мусурмнариз дюаь апIидихьа ва ухьу гьякьлу рякъюхъна гъюр кIури, умудра кивдихьа.

 

Мугьяммад аль-Кьагьиби

 

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Инсанарин чIуруваларихьан уьрхру 4 дюаь

Ухькан саспидариз, белки, алахьнушул сар шликIа ухьуз зарар шлу ляхнар апIру дюшюшар. Уьмрин тажруба айи ва Аллагьу Тааьлайихъ кIваантIан хъугънайи касдиз ухьухъди шулайиб вари анжагъ Сар Аллагьдихьан ﷻ вуйибдиин инанмиш ву, гьаддиз дицир кас, инсанарихьан вуйи писвалихьан уьрхя, кIури, Аллагьу...


Закат уль-фитIр (ушварин сэъ)

Рамазандин вазли ушварин кьяляхъ тувру закат аьлимари инсандин жандилан вуйи закат ву, кIура. Ухьу зиихъ гъапиганси, «закат» кIуру гафнан мяна «марцц апIувал» ву.   Фици закатди ариш-веришдилан эйсийин даруб гъядябгъюри, думу марцц апIуруш, ари гьаци ушварин кьяляхъра закатди инсандин беден марцц...


Суал-жаваб

- Ич гъулан имамди улихь йисанра, гьаму йисанра Рамазандин ваз ккебгъруган ва ккудубкlруган, чаз ккуниси гьюкум адабгъура. Магьа гьаму йисанра ушвин ваз сад йигъ улихьна ккебгъну, ва гьаддиан ич жямяаьт гьамусяаьт кьюб тереф духьна. Гьаму дюшюшдиъ аьдати инсанари фу дапlну ккун? - Гьяйифки, саспи...


Ушв бисруган ният апIбан къайда

Ушв бисруган тамам ният апIуз ккуни касди гьамциб къайдайиинди апIуру: «Узу ният гъапIза закур гьаму йисандин Рамазандин вазлин фарз ушв бисуз, Аллагь бадали».   Ушв кьаза апIурайири гьамци ният апIиди: «Узу ният гъапIза закур Рамазандин вазлин кьаза вуйи фарз ушв бисуз, Аллагь...


Кьюб гъулан имам

Ахьитl ва Жвулли гъулан имамдихъди интервью   Ассаламу аьлайкум, аьзиз ватанагьлийир! Магьа нубатнаан ражари ихь имамарикан вуйи мялумат туврахьа. Гъийин ихь интервью туврайи имамдин чан хусусивалар а. Дурарикан саб - думу кьюб гъулан имам вуйивал.   Ав, му касди Аллагьу Тааьла бадали...