Нюкягь фила апlруб ву?

Нюкягь фила апlруб ву?

Нюкягь фила апlруб ву?

Ассаламу аьлайкум, аьзиз Табасаран халкь! Ихь ватанагьлийирихъди ляхин гъабхури, магьа саб кьадар йисар вуйиз. Хъа аьхиримжи йисари ихь халкьдихъди аьлакьалу ужувлан ва пашманваларин ляхнариъ кми-кмиди иштирак шулаза. Гьамрарикан саб ляхин асасуб ву – жигьиларин хизан ккебгъуб. Гьаддикан гьаму макьалайиъ мялумат тувбанди гъахьунза.

 

Жигьилари хизан ккебгъуб ихь ккуни Пайгъамбарин ﷺ сунна ву. Думу сунна аьсрариинди мусурмнари кlулиз адабгъура. Мусурмнарикан саспидари му суннайихьна чпиз кьабул шлу аьдатарра аьлава апlуру, хъа бязи дюшюшариъ гьярам ляхнарра арайиз гъюру. Саспиган хиял шулуки, Пайгъамбари ﷺ ухьуз дюзи рякъ улупна ва дидихьна гьярам ляхнар аьлава апlуз даршул, кlури. Амма саб жерге мусурман вуча кlурудариз гъилигиган, фикир шулуки, эгер Пайгъамбариз ﷺ ухьу мицдар ляхнар апlурайиб гъябкънийиш, дугъу гьапlуйкlан?!

Думутlанна гъайри, ихь ватанагьлийирин нюкягь апlувализра фикир тувну ккуниваликан пуз ккундузуз. Саспидарин аьхю сумчир апlурча кlури гьязурлугар апlури, вазар гъягъюру, хъа сумчрин кlул вуйи никягь апlувализ фикиркьан тувурдар. Магьа узухъди аьлакьалу швнуб дюшюш гъахьну, фици сумчир гъябгъюрайи йигъан, саспи дюшюшариъ бай пияндира кмиди айи вахтна, чпи гьеле нюкягь дапlну адруваликан кlваин шулу.

Эй инсанар! Учву фукьан уткан сумчир гъапlишра, учву фукьан инсанар уч гъапlишра, фукьан авазнахъ хъергишра, нюкягь адарш, дурар вари батlил ву. Хъанара фикир тувай, пиянди айи балин никягь фици апlуру? Аьхю гунагьнаъ айи касдин никягь фициб шул? Гьаз ухьу, вазариинди сумчриз гьязур шлуган, саб гьяфта ккимидикьан никгьярикан фикир апlурдар?! Гьаз ухьу Пайгъамбарин ﷺ сунна гатlабхьну, чlуру аьдатар дидисна?

Му суалариз жаваб саб ву – диндикан аьгъдрувал. Гъи инсанари наан дусишра, диндикан улхуру, амма дурар гафартlан дар, гьякьикьатдиъ дин аьгъю апlуз ккунидарин кьадар цlиб ву. Му дюшюшдиканра гьаци якьинди пуз шулу. Эгер саб фукIа инсандиз гьаму жилиин чаз нефсназ мянфяаьт кайиб, хайир айиб вуш, гьеле диндиъ гъадагъа дапlнашра, чаз ккунибси апlуру. Гьамци апlури гъахьнийинхъа Пайгъамбари ﷺ, дугъан асгьябари, табиинари, адлу аьлимари? Ваъ! Дурариз Аллагьу Тааьлайихьан гучl кади гъабхьну. Гьадму Аллагьу Тааьлайихьан гучl айивалиинди дурар ухьутlан Аллагьдихьна ﷻ багахьра гъахьну.

Гьюрматлу ватанагьлийир! Нюкягь апlувал Пайгъамбарин ﷺ сунна ву. Ихь жигьиларин хизан ккебгъруган, сабпи нубатнаъ ухьу нюкягь апIбакан фикир дапlну ккунду, ва нюкгьиъ иштирак шлу инсанарра гъудган апlурайидар, аьхю гунгьарихьан ярхла вуйидар духьну ккунду. Эгер инсанди гъудган апlурдарш ва думу аьхю гунгьар апlурайир вуш, саспи аьлимарин гафариинди, дицир касдихьан никгьиъ иштирак хьуз шулдар. Лигайчва, фукьан жавабдар ляхин вуш. Гъудган дарапlру кас, гунгьариин али кас чан риш швуваз тувбаъ фици иштирак хьиди? Ари гьаддиз гъудган апlуб Аллагьу Тааьлайи гьарсар мусурман касдиин илипнайи фарз ву.

Гьаци вушра, имамар, аьлимари гъудган дарапlрайи касдихь, гунгьариин али касдихь туба апlуз гъитру ва хъасин никягь дивру. Туба апlруганра, жвуван гунгьарихъан кlваантlан швумалвал улупну ккунду.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьуз ихь веледарин хизанар ккергъбан вари ляхнар Пайгъамбарин ﷺ суннайиз тялукь шлуганси кlулиз адагъуз кюмек туври.

 

 

 

Ансар Рамазанов

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Бурж кьяляхъ тувурдарш, гьапIну ккунду?

Ислам диндиъ сари тмунуриз кюмек апIинай, дупна, гьелбетда, фужкIа саб читин гьялнаъ айи вахтна. Гьацдар кюмек апIуваларикан саб, инсан читин гьялнаъ ахъган, дугъахьна буржди пул тувувал ву.   Аьбдуллагь Ибн Уьмари Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «Мусурман мусурмандиз гъардаш ву, ва дугъу...


Нач`валин гьякьикьат

«Гьяя» кIуру гафнан мяна гъапIу ляхнин нач`вал ва кIван утанмиш`вал ву. Хъа суфйирин «гьяя» гафнан мяна нач`вал ва юкIв умун апIувал шула. Суфйирин имам Джунайд аль-Багъдадийи «нач`вал» гафнан мяна гьамци ачухъ гъапIну: «Мициб гьял, Аллагьу Тааьлайин...


Йишвандин гъудгнариъ урхурайиб сес ягъалди, хъа тмундариъ жвувакди гьаз кlуру?

Гвачlниндин, лавландин ва хъитlирхбандин гъудгнарин сабпи кьюб ракааьтариъ ягъалди гьаз убхуйкlан, хъа имбу гъудгнариъ жвувакди гьаз урхуйкlан, кlури суал шулу. Му суалнан гьякьнаан гизафдариз аьгъдар, гьеле гъудгнар апlурайидариканра саспидариз кмиди.   Гирами Каламдиан гъудгниъ сес ягъалди...


Суал-жаваб

- Ич гъул думукьан аьхюб дар, аш саб 50-60 хизан. Му гъулаъ яшамиш шули 40 йис вуйиз. Узуз аьгъю вахтарихъанмина вари гъуландариз кьюр касдихьан зарар а. Дурари, фу дапlнура, зарар тутрувди гъитдар. Хярар уршвру вахтн - дурарин кlуллан, хифар уч апlруган - гьадрарилан. Гьамцдар зарар кайи ксар ву....


Бахилвалинна даккнишнан гьякьикьат ва дурарин аьхир

Аллагьу Тааьлайи сар шлизкIа уж`вал гъапIиган, бахилвализ гьадму инсан дугъаз гъапIу хайирлуваларихъ мягьрум духьну ккунди шулу. Хъа даккнишнакан улхуруш, дидин бин душманвал, хъял ва инсанарихъди айи аьлакьйир чIюргъювал ву.   Бахил кас, сар касра сикинди гъидритру, аьдалатсуз ва рягьимсуз...