Нюкягь фила апlруб ву?

Нюкягь фила апlруб ву?

Нюкягь фила апlруб ву?

Ассаламу аьлайкум, аьзиз Табасаран халкь! Ихь ватанагьлийирихъди ляхин гъабхури, магьа саб кьадар йисар вуйиз. Хъа аьхиримжи йисари ихь халкьдихъди аьлакьалу ужувлан ва пашманваларин ляхнариъ кми-кмиди иштирак шулаза. Гьамрарикан саб ляхин асасуб ву – жигьиларин хизан ккебгъуб. Гьаддикан гьаму макьалайиъ мялумат тувбанди гъахьунза.

 

Жигьилари хизан ккебгъуб ихь ккуни Пайгъамбарин ﷺ сунна ву. Думу сунна аьсрариинди мусурмнари кlулиз адабгъура. Мусурмнарикан саспидари му суннайихьна чпиз кьабул шлу аьдатарра аьлава апlуру, хъа бязи дюшюшариъ гьярам ляхнарра арайиз гъюру. Саспиган хиял шулуки, Пайгъамбари ﷺ ухьуз дюзи рякъ улупна ва дидихьна гьярам ляхнар аьлава апlуз даршул, кlури. Амма саб жерге мусурман вуча кlурудариз гъилигиган, фикир шулуки, эгер Пайгъамбариз ﷺ ухьу мицдар ляхнар апlурайиб гъябкънийиш, дугъу гьапlуйкlан?!

Думутlанна гъайри, ихь ватанагьлийирин нюкягь апlувализра фикир тувну ккуниваликан пуз ккундузуз. Саспидарин аьхю сумчир апlурча кlури гьязурлугар апlури, вазар гъягъюру, хъа сумчрин кlул вуйи никягь апlувализ фикиркьан тувурдар. Магьа узухъди аьлакьалу швнуб дюшюш гъахьну, фици сумчир гъябгъюрайи йигъан, саспи дюшюшариъ бай пияндира кмиди айи вахтна, чпи гьеле нюкягь дапlну адруваликан кlваин шулу.

Эй инсанар! Учву фукьан уткан сумчир гъапlишра, учву фукьан инсанар уч гъапlишра, фукьан авазнахъ хъергишра, нюкягь адарш, дурар вари батlил ву. Хъанара фикир тувай, пиянди айи балин никягь фици апlуру? Аьхю гунагьнаъ айи касдин никягь фициб шул? Гьаз ухьу, вазариинди сумчриз гьязур шлуган, саб гьяфта ккимидикьан никгьярикан фикир апlурдар?! Гьаз ухьу Пайгъамбарин ﷺ сунна гатlабхьну, чlуру аьдатар дидисна?

Му суалариз жаваб саб ву – диндикан аьгъдрувал. Гъи инсанари наан дусишра, диндикан улхуру, амма дурар гафартlан дар, гьякьикьатдиъ дин аьгъю апlуз ккунидарин кьадар цlиб ву. Му дюшюшдиканра гьаци якьинди пуз шулу. Эгер саб фукIа инсандиз гьаму жилиин чаз нефсназ мянфяаьт кайиб, хайир айиб вуш, гьеле диндиъ гъадагъа дапlнашра, чаз ккунибси апlуру. Гьамци апlури гъахьнийинхъа Пайгъамбари ﷺ, дугъан асгьябари, табиинари, адлу аьлимари? Ваъ! Дурариз Аллагьу Тааьлайихьан гучl кади гъабхьну. Гьадму Аллагьу Тааьлайихьан гучl айивалиинди дурар ухьутlан Аллагьдихьна ﷻ багахьра гъахьну.

Гьюрматлу ватанагьлийир! Нюкягь апlувал Пайгъамбарин ﷺ сунна ву. Ихь жигьиларин хизан ккебгъруган, сабпи нубатнаъ ухьу нюкягь апIбакан фикир дапlну ккунду, ва нюкгьиъ иштирак шлу инсанарра гъудган апlурайидар, аьхю гунгьарихьан ярхла вуйидар духьну ккунду. Эгер инсанди гъудган апlурдарш ва думу аьхю гунгьар апlурайир вуш, саспи аьлимарин гафариинди, дицир касдихьан никгьиъ иштирак хьуз шулдар. Лигайчва, фукьан жавабдар ляхин вуш. Гъудган дарапlру кас, гунгьариин али кас чан риш швуваз тувбаъ фици иштирак хьиди? Ари гьаддиз гъудган апlуб Аллагьу Тааьлайи гьарсар мусурман касдиин илипнайи фарз ву.

Гьаци вушра, имамар, аьлимари гъудган дарапlрайи касдихь, гунгьариин али касдихь туба апlуз гъитру ва хъасин никягь дивру. Туба апlруганра, жвуван гунгьарихъан кlваантlан швумалвал улупну ккунду.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьуз ихь веледарин хизанар ккергъбан вари ляхнар Пайгъамбарин ﷺ суннайиз тялукь шлуганси кlулиз адагъуз кюмек туври.

 

 

 

Ансар Рамазанов

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Ушв бисруган ният апIбан къайда

Ушв бисруган тамам ният апIуз ккуни касди гьамциб къайдайиинди апIуру: «Узу ният гъапIза закур гьаму йисандин Рамазандин вазлин фарз ушв бисуз, Аллагь бадали».   Ушв кьаза апIурайири гьамци ният апIиди: «Узу ният гъапIза закур Рамазандин вазлин кьаза вуйи фарз ушв бисуз, Аллагь...


«Ас-салатуль-Ибрагьимия»

Сабпи (дидин кьяляхъ салам адру) «ат-Тагьиятдиъ» салават урхруган, Пайгъамбарин ﷺ асгьябариина, яна тухмариина салават урхурдар.   Хъа «ат-Тагьиятдин» кьяляхъ салам тувруган, Пайгъамбарин ﷺ тухумдиинара салават урхуб суннат ву, хъасин «ассалатуль...


Муфтийи тебрик апlура!

Ассаламу аьлайкум ва рагьматуллагьи ва баракатугьу! Гьюрматлу чвйир ва чйир! Учву вари кlваантlан улубкьурайи Ураза-байрам машкврахъди тебрик апlураза.   Думу гирами Рамазандин ваз ккудубкlру, ибадатдихъди, тавбуйихъди ва дюъйирихъди абцlнайи йигъ шулу. Му машквру ухьуз Ислам диндин лап...


Инсанарин чIуруваларихьан уьрхру 4 дюаь

Ухькан саспидариз, белки, алахьнушул сар шликIа ухьуз зарар шлу ляхнар апIру дюшюшар. Уьмрин тажруба айи ва Аллагьу Тааьлайихъ кIваантIан хъугънайи касдиз ухьухъди шулайиб вари анжагъ Сар Аллагьдихьан ﷻ вуйибдиин инанмиш ву, гьаддиз дицир кас, инсанарихьан вуйи писвалихьан уьрхя, кIури, Аллагьу...


Иван Грозный ва гирами Кьур’ан

Иван Грозныйи гирами Кьур’андиинди ху апlуз гьаз гъитри гъахьну? Тарихчйирин Иван Грозныйдихьна (1530-1584) жюрбежюр аьлакьйир а. Саспидари дугъу чан бай гъакlну кlури, лап чlуру инсанарикан вуди гьисаб апlура, хъа тмундарисана думу гьюкумат яркьу ва гужал апlуз гъахьи лап заан инсанарикан...