Нюкягь фила апlруб ву?

Нюкягь фила апlруб ву?

Нюкягь фила апlруб ву?

Ассаламу аьлайкум, аьзиз Табасаран халкь! Ихь ватанагьлийирихъди ляхин гъабхури, магьа саб кьадар йисар вуйиз. Хъа аьхиримжи йисари ихь халкьдихъди аьлакьалу ужувлан ва пашманваларин ляхнариъ кми-кмиди иштирак шулаза. Гьамрарикан саб ляхин асасуб ву – жигьиларин хизан ккебгъуб. Гьаддикан гьаму макьалайиъ мялумат тувбанди гъахьунза.

 

Жигьилари хизан ккебгъуб ихь ккуни Пайгъамбарин ﷺ сунна ву. Думу сунна аьсрариинди мусурмнари кlулиз адабгъура. Мусурмнарикан саспидари му суннайихьна чпиз кьабул шлу аьдатарра аьлава апlуру, хъа бязи дюшюшариъ гьярам ляхнарра арайиз гъюру. Саспиган хиял шулуки, Пайгъамбари ﷺ ухьуз дюзи рякъ улупна ва дидихьна гьярам ляхнар аьлава апlуз даршул, кlури. Амма саб жерге мусурман вуча кlурудариз гъилигиган, фикир шулуки, эгер Пайгъамбариз ﷺ ухьу мицдар ляхнар апlурайиб гъябкънийиш, дугъу гьапlуйкlан?!

Думутlанна гъайри, ихь ватанагьлийирин нюкягь апlувализра фикир тувну ккуниваликан пуз ккундузуз. Саспидарин аьхю сумчир апlурча кlури гьязурлугар апlури, вазар гъягъюру, хъа сумчрин кlул вуйи никягь апlувализ фикиркьан тувурдар. Магьа узухъди аьлакьалу швнуб дюшюш гъахьну, фици сумчир гъябгъюрайи йигъан, саспи дюшюшариъ бай пияндира кмиди айи вахтна, чпи гьеле нюкягь дапlну адруваликан кlваин шулу.

Эй инсанар! Учву фукьан уткан сумчир гъапlишра, учву фукьан инсанар уч гъапlишра, фукьан авазнахъ хъергишра, нюкягь адарш, дурар вари батlил ву. Хъанара фикир тувай, пиянди айи балин никягь фици апlуру? Аьхю гунагьнаъ айи касдин никягь фициб шул? Гьаз ухьу, вазариинди сумчриз гьязур шлуган, саб гьяфта ккимидикьан никгьярикан фикир апlурдар?! Гьаз ухьу Пайгъамбарин ﷺ сунна гатlабхьну, чlуру аьдатар дидисна?

Му суалариз жаваб саб ву – диндикан аьгъдрувал. Гъи инсанари наан дусишра, диндикан улхуру, амма дурар гафартlан дар, гьякьикьатдиъ дин аьгъю апlуз ккунидарин кьадар цlиб ву. Му дюшюшдиканра гьаци якьинди пуз шулу. Эгер саб фукIа инсандиз гьаму жилиин чаз нефсназ мянфяаьт кайиб, хайир айиб вуш, гьеле диндиъ гъадагъа дапlнашра, чаз ккунибси апlуру. Гьамци апlури гъахьнийинхъа Пайгъамбари ﷺ, дугъан асгьябари, табиинари, адлу аьлимари? Ваъ! Дурариз Аллагьу Тааьлайихьан гучl кади гъабхьну. Гьадму Аллагьу Тааьлайихьан гучl айивалиинди дурар ухьутlан Аллагьдихьна ﷻ багахьра гъахьну.

Гьюрматлу ватанагьлийир! Нюкягь апlувал Пайгъамбарин ﷺ сунна ву. Ихь жигьиларин хизан ккебгъруган, сабпи нубатнаъ ухьу нюкягь апIбакан фикир дапlну ккунду, ва нюкгьиъ иштирак шлу инсанарра гъудган апlурайидар, аьхю гунгьарихьан ярхла вуйидар духьну ккунду. Эгер инсанди гъудган апlурдарш ва думу аьхю гунгьар апlурайир вуш, саспи аьлимарин гафариинди, дицир касдихьан никгьиъ иштирак хьуз шулдар. Лигайчва, фукьан жавабдар ляхин вуш. Гъудган дарапlру кас, гунгьариин али кас чан риш швуваз тувбаъ фици иштирак хьиди? Ари гьаддиз гъудган апlуб Аллагьу Тааьлайи гьарсар мусурман касдиин илипнайи фарз ву.

Гьаци вушра, имамар, аьлимари гъудган дарапlрайи касдихь, гунгьариин али касдихь туба апlуз гъитру ва хъасин никягь дивру. Туба апlруганра, жвуван гунгьарихъан кlваантlан швумалвал улупну ккунду.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьуз ихь веледарин хизанар ккергъбан вари ляхнар Пайгъамбарин ﷺ суннайиз тялукь шлуганси кlулиз адагъуз кюмек туври.

 

 

 

Ансар Рамазанов

2026-06-01 (Зуль хижжа 1447 г.) №6.


Жилариз хай шлу гъизилин ва арсран гьякьнаан

Жилариз гъизил гьадабтIнайи хъюхъ протезламиш апIуз, тIубарин кIакIар алдарш, дурар протезламиш апIуз ва силбар протезламиш апIури ишлетмиш апIуз хай шулу.   Мураринра чпин шартIар а, мисалназ, гъизилин силбар утканвализ иврайидар вуш - ваъ, хъа мюгьтаж’вал ади вуш - хай шулу. Жандин саб гьендем...


Йишвну инсан фаркьат апIуз хай шулин?

Инсан фукьан вахтна му жилиин яшамиш гъахьишра, ухди-кьанди кечмиш шлур ву. Инсан кечмиш гъахьиган, чIивиди имбурин вазифа думу кас шариаьтдиъ улупнайиганси фаракьат апIуб ву.   Майтихьна вуйи 4 фарз а: жибкIувал, кафнигъян гъидиржувал, жаназа гъудган алапIувал ва накьвдик кивувал. Инсан...


Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягърур сагъ хьиди

Диндин медицина лап яркьуб ва девлетуб ву, душваъ улупнайи себебариинди жюрбежюр уьзрарихьан сагъ хьуз шула, Аллагьдин ﷺ амриинди.   Мугьяммад Аьбдурягьмановдихъди учу му темайин гьякьнаан сюгьбат гъубхунча, думу учв Мягьячгъала шагьриъ айи Абубакаровдин ччвурнахъ хъайи Медицинайин центриъ...


Суал-жаваб

- Йиз суалназ яркьуди жаваб тувуб ккун апlураза. Фуну гъулаз, шагьриз саламдиз гъушишра, гъи варийишвариъ инсан кечмиш хьпахъди аьлакьалу суалар читинди дугъужвна. Иллагьки гьаму саб суалназ, шариаьтдиъ улупнайиси, кьатl`иди жаваб тувайчва: инсан кечмиш духьну 52 кlуру йигъ къайд апlуз хай шулин...


Муфтийи тебрик апlура!

Ассаламу аьлайкум ва рагьматуллагьи ва баракатугь. Гьюрматлу чвйир ва чйир! Учву вари улубкьурайи гирами Гъурбан машкврахъди кlваантlан тебрик апlураза.   Му гирами йигъан ухьуз Ибрагьим пайгъамбарин Аллагьу Тааьлайихьна ади гъабхьи мютlюгъваликан мялум гъабхьну. Аллагьу Тааьлайин разивал...