Мекка шагьриз...

Мекка шагьриз...

Мекка шагьриз...

Кьасумов Амир Мирзаевич,

Жулжагъ гъул.

 

Дагъустан Республикайин культурайин лайикьлу работник (2004 й).

РФ-йин журналистарин Союздин член (2005 й).

РФ-йин уьмуми образованияйин лайикьлу работник (2006 й).

РФ-йин президентин грантдин сагьиб (2009 й). РФ-йин мялимарин устадвалин бина конкурсдин дипломант (1 степен, 2017 йис.)

 

 

Мекка шагьриз

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз)

Гьау Уьсман,

Гъаврикк ккауз

Кьурайшитар.

Мугъахъди хъа

Йиц1ур аьсгьаб,

Тухмариин

Чпин улуркьуз,

 

Фициб гьялнаъ

Аш касибар,

Аьгъю ап1уз.

 

Уьсман шагьриъ

Уч1вру вахтна,

Хъайи мугъахъ

Саид - уьбхрур

Саламатвал.

Уьсмну гъаврикк

Ккау вари

Кьурайшитар.

Дугъаз гъапи:

-Вуз ихтияр

А илдицуз

Кябайилан.

Уьсмну к1уру:

«Сифте душвлан

Ихь Пайгъамбар

(Салават ва

Салам дугъаз)

Илдицну ккун,

Хъасин узу».

Кьурайшитар

Рази дайи

Му гафнакан.

Йикьрар гъап1у

Уьсман дисуз

Шубуд йигъаз.

 

Мусурмнариз

Хабар гъафи,

Уьсман йивну

Гъак1ну к1ури.

Пайгъамбрихьна

(Салават ва

Салам дугъаз)

Хабар хъубкьган,

Дийигънийи

Думу гьарикк,

Иливну хил

Тмунуб хил`ин,

Аьгьт гъап1нийи

Ва гъапнийи:

«Му Уьсмнахъан».

 

Ва са-садри

Гъюр аьсгьабар,

Аьгьт гъап1нийи

Дяви ап1уз

Аьхиризкьан,

Гъалиб хьайиз

Душмандиин,

Ва гьедрергуз

Майдандилан

Думу дявдиъ.

 

Аьгьт ап1бакан

Хабар дубхьну,

Кьурайшитар

Чашмиш гъахьи,

Дишла Уьсман

Деетнийи.

Тарихдиъ а

Му гьядиса,

Иливну ччвур:

«Аллагь рази

Гъахьну дугъкан».

 

Аьгьт ап1бакан

Хабар гъабхьи

Кьурайшитар

Гьялак гъахьи.

Фикир гъап1у:

Мусурмнарин

Кьувват, кьудрат

Вардиз мялум

Дубхьна магьа;

Ад за шула

Мугьяммаддин,

Ислам диндин.

Ва мумкин ву

Сарун дурар

Ккуни вахтна

Меккайиз гъюз.

Дархьуз к1ури

Чпи биябур,

Мясляаьтназ

Пайгъамбрихьна

(Салават ва

Салам дугъаз)

Гьау Сухаль.

Магьа дугъу

Диву шарт1ар:

Сабпи шарт1 ву -

Гьаму йисан

Мекка шагьриз

Дарфуз затра

Мугьяммад ва

Аьсгьабар чан.

 

Гъюру йисан

Ихтияр а

Шубуд йигъан

Шагьриъ гъузуз.

 

Кьюбпи шарт1 ву-

Йиц1уд йисан

Ислягьвалин

Йикьрар уьрхюз,

Хабарсуз вуй

Гьюжмар дерккуз,

Кьюбиб тереф

Дугъриди хьуз.

 

Шубубпи шарт1 –

Фунуб вушра

Тухумдиан

Вуйириз чаз

А ихтияр

Йит1уз йикьрар

Ккунш мусурман

Терефнахъди,

Ккунш кьурайшит

Тухумдихъди.

Юкьубпи шарт1 -

Фуж кьурайшит

Тухумдиан

Мусурмнарин

Терефназди

Гъафиш вали

Вуйирихьан

Ихтиярсуз,

 

Мусурмнари

Мажбурлуди

Думу хулаз

Кьяляхъ ап1уз.

Хъа мусурман

Гъушиш нагагь

Кьурайшитар

Айи йишваз,

Думу инсан

Кьяляхъ ап1уз

Кьурайшитар

Зат буржлу дар.

 

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз)

Дих гъап1нийи

Аьлдиз чахьна

Ва гъапнийи

Йикьрариин

Сифте бик1уз

«Бисмиллагьи

Рягьмани-рягьим».

 

Сухайли к1ур,

Дарди рази:

«Аллагь учуз

Мялум вучуз,

Фуж вуш Рягьим,

Дарчуз мялум».

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз)

Хъана гъапи:

 

«Хъа дици вуш,

Бик1ри Аьлди

«Сар Аллагьдин

Ччвурнахъанди».

 

Сухайль хъана

Дайи рази:

«Эгер учуз

Вуйиш мялум

Уву вуйиб

Сар Аллагьди

Гьаъну айир,

Ап1урдайча

Вухъди дявйир,

Увуз рякъра

Ихь Кябайиз

Шуйи ачухъ.

Гьаддиз уву

Йикьрарик бик1

«Аьбдуллагьдин

Бай Мугьяммад».

 

 Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз)

Сабурлуди

Гъапи гафар:

«Хъугърадаршра

Учву узухъ,

Узу вуза

Сар Аллагьдин

Амриинди

Гьаъну айир».

 

Хъасин гъапи

Дугъу Аьлдиз:

«Кут1уршв ц1арар

Кьабул дару

Вакилиз му».

Аьлди ц1арар

Кт1ушвундайи,

Чав Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз)

Кт1ушву дурар.

 

Метлеб айи

Йикьрар гьамци

Гъийит1нийи

Худайбийиъ.

Гьядисйир му

Ккудук1иган,

Зав`ан гьап1уб

Ву сура «Фахт».

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз)

Гъурху думу

Аьсгьабариз,

Мусурмнариз.

Уьмру гъапи:

«Ихь гъалибвал!»

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Чиб-чпихьна сабурлувалиинди янашмин йихьай

Адашиз сар хъпебехъру чIуру бай ади гъахьну. Дугъу кми-кмиди абйир-бабариз гиран ктапIуйи. Гьар ражари бали чаз гиран ктапIган, адаш жара хулазди учIвну, душван цIализ ккум йивури гъахьну, гьаци чав сабурнахъна гъюз кIури. СацIиб вахтналан думу цалик ккум йивуз йишв кимдайи.   Саб ражари бай...


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...


Шуран абйир-бабариз даккунди вушра, думу хпирди гъадагъуз шулин?

Никягь апIувалин шартIарикан саб риш чан вали касди швуваз тувувал ву. Хъа дугъан вали ксарикан сарпир вуди шуран адаш шула. Эгер адашиз ккундарш, думу шурахъди фици никягь диврухъа?   Жара рякъяр агури лицуб герек дар. Эгер гьадму шурахъди гележег ккабалгуз ккундуш, сабпи нубатнаан дугъан...


Ничlрас гъулаъ цlийи имам

Табасаран райондин варитlан ачухъди ккабалгнайи гъуларикан саб Ничlрас гъул ву. Му гъул жямяаьтдин арайиъ аьхюдарихьна гьюрмат ади, бицlидарихьна рягьимлувал ади янашмиш шулайиб ву.   Рягьматлу Хайирбег халу му гъулаъ имамди вуйи вахтна дарсариз гизаф бицlидар гъюри шуйи. Гъул-жямяаьтдин...


Гьаму дюн’ятIан заан вуйи гъудган

Гьаму дюн’я ва вари му дюн’яйиъ айибтIан заанди ва багьалуди вуйи гъудган айин?   Имам Муслимдихьан вуйи Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ гьамци дупна: ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها   «ГвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат-гъудган заанди ву гьаму...