Пайгъамбар ﷺ наан айкlан?

Пайгъамбар ﷺ наан айкlан?

Пайгъамбар ﷺ наан айкlан?

Суал: Гьаму жилилан Мугьяммад пайгъамбар ﷺ гъушхъан, думу наан айкlан ва думу айи йишвкан фуну гьядисдиъ дупнайкlан?

 

Жаваб: Гьамусяаьт вари кечмиш духьнайидар Барзах кlуру йишваъ а. Барзах – гьаму дюньяйинна Аьхиратдин арайиъ айи муддатнаъ инсанарин рюгьяр шлу йишв ву.

Пайгъамбарра ﷺ гьадму гьялнаъ, а ва думу чlивидира ву. Аьгьлю сунна валь жамааьйин имандиинди, пайгъамбрар чпин накьвариъ чlивиди вуйивалихъ хъугъуб чарасуз ву. Дидин гьякьнаан гирами аятариъ ва Пайгъамбарин ﷺ гьядисариъ дупна. Дидихьна далиларра хура, думу далилариинди зиихъ дупнайи гафар гьякьлудар вуйиб ачухъра шула:

 

1) Аллагьу Тааьлайи гирами Каламдиъ дупна (мяна): «Аллагьу Тааьлайин рякъюъ кечмиш гъахьидариз гъийихдар макlанай. Ваъ, дурар чlивиди ву, амма учвуз рякъюрадар» (сура «Аль-Бакьара», аят 154).

Гьаму аятдиъ дупнаки, шагьидар чпин накьвариъ чlивиди гъузна. Эгер шагьидариз гьамциб заанвал тувнаш, хъа дурартlан заанди вуйи пайгъамбрариз гьациб ва думутlан артухъ рубкьурадаринхъа?!

2) Анасдихьанмина Пайгъамбарин ﷺ гафар дуфна: «Пайгъамбрар чпин накьвариъ чlивиди ву ва гьадушваъ ибадат апlура» («Муснад» Аль-Баззара, хадис №6391; «Муснад» Абу Яля, гьядис №3425).

3) Аус ибн Аьвсди Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «Учвуз варитlан багьалу вуйиб жвумийин йигъ ву. Гьадму йигъан Адам пайгъамбар халкь гъапlну, ва гьадму йигъан думу кечмиш гъахьну. Гьадму йигъан Гъиямат йигъ улубкьбан сабпи ражари кIарчлиъ ил ибтди ва гьадму йигъан кьюбпи ражарира ил ибтди. Гьадму йигъан уз’ина салават урхай, дугъриданна, ичв салават узухьна рубкьуру». Асгьябари гьерху: «Увухьна салават фици рубкьуйкlан, уву жили хъютlюркънайиган?» Пайгъамбари гъапну: «Дугъриданна, Аллагьу Тааьлайи жилиз пайгъамбрарин беденар хътlюкъюб гьярам дапlна»  (Ибн Маджа, хадис №1636).

Магьа гьаму зиихъ улупнайи гьядисариан аьгъю шулаки, шагьидар ва пайгъамбрар, аьхиратдиз гъушганра, чlивиди гъузра.

Аллагьу Тааьлайи дурар гьадмукьан заанди дерккнаки, вари махлукьатарин, инсанарин, жинарин - гьамрарин варидарин кlулиъ ади. Гьаци вуйиган, Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ дупнайиганси, жвуми йигъан ухьу, шлукьан гизаф салаватар урхури, Пайгъамбар ﷺ кlваин апlури духьну ккунду.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьу Чан ккуни лукlарикан апlри ва гъит Гъиямат йигъан ухьу Пайгъамбарихъди ﷺ сатlиди ишри.

 

Мугьяммадфарукь Азимов

 

2026-02-01 (Шябан 1447 г.) №2.


Лайлат уль-Кьадр – му гирами йишв ву

Гирами йишв «Лайлат уль-Кьадр» Аллагьу Тааьлайи ихь умматдиз тувнайи хусуси пешкеш ву. Гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Лайлат уль-Кьадрин» йишв агъзур вазтIан зиина ву.   Хъа Муслимдихьан ва Бухарийихьан вуйи гьядисдиъ гьамцира дупна: «Фуну кас гьадму...


Аьдат дарш шариаьт?

Ассаламу аьлайкум, йиз ватанагьлийир! Аьхиримжи вахтари ихь халкьдин, иллагьки жигьиларин арайиъ, аьдатарин гьякьнаан гьарган гьюжатар шула. Саспидари вари аьдатар саб дупну адагъурхьа кlура, хъа тмундарисана ихь аьхю абйириланмина гъафиб чlур апlурдархьа кlури, жаваб тувра.   Магьа гьамци...


Шейх аль-Ислам Закария аль-Ансари

Шейх аль-Ислам Зайнуддин Абу Ягь’я Закария аль-Ансари Египетдин Сунайка шагьриъ гьижрайиинди 823-пи йисан бабкан гъахьну. Бязи тарихчйири думу гьижрайиинди 824-пи, хъа тмундари 826-пи йисан бабкан гъахьну, кIури дибикIна.   БицIи вахтнахъан ккебгъну дугъу Кьур’ан ва Шариаьтдин...


Йисандин натижйир

Ассаламу аьлайкум! Жвуву апlурайи ляхниъ саб натижа гъабхьиган, кIвазра рягьят шулу, лихузра аьшкь гъюру. Жвуву фу ляхин гъапlнуш, фунубсана ляхин дапlну ккунш ва фтиз фикир тувну ккундуш лигури гъахьиш, гьадмукьан ляхнин мянара, марццивалра заануб шул.   Табасаран райондиъ гьар цlийи йисан...


Тагьажуд гъудгнин заанваликан

Тагьажуд – хъитlирхбандин гъудгниъ кьяляхъ сацlибкьан нивкl апlбалан кьяляхъ гвачlниндин гъудган хьайиз апlру суннат гъудган ву.   Тагьажуд суннат апlру вахт Тагьажуд гъудгнин вахт гвачlниндин гъудгнин вахт улубкьайиз ву. Нивкl фукьан вахтна давам гъабхьишра, эгер гвачlниндин гъудгнин...