Саб гунагь гьарган текрар апIрурин аьфв апIуйкIан?

Саб гунагь гьарган текрар апIрурин аьфв апIуйкIан?

Саб гунагь гьарган текрар апIрурин аьфв апIуйкIан?

Аллагьу Тааьлайин инсанар гунгьар дарапIрударди дерккнадар, инсандикан гунгьар, гъалатIар кмикмиди ктIучIвуру. ГъалатI хьувал гьарсар касдиз хас вуйи лишан ву, анжагъ пайгъамбрариз ктарди. ПайгъамбрартIан гъайри, гьич сар касдихьанра, саб гунгьар апIрур дарза, гунгьар ктучIврур дарза, пуз шулдар.

Ухькан гизафдарин фикриъ марцци гьиссар саб дережайиъдикьан уьрхюз чалишмиш`вал ади шулу. Амма гьарсар касдин айитI нефс а, ва диди инсан чIурубдихъна хъаъру, гизафдар думу нефсдихъди гъягъюри, гунгьариин алди шулу.

Амма гунгьар фукьан гизаф ва аьхюдар гъахьишра, Аллагьу Тааьлайи ихь туба кьабул апIуру. Аллагьу Тааьлайи аьзарлуйиз сагъ`вал тувру, гашди айириз ипIруб тувру, гунагь гъапIуриз туба апIуз мумкинвал тувру. Гьамдиан ачухъ шулаки, гашди айири фици уьл абгуруш, ари гунагь гъапIу касди гьаци дишлади тубара дапIну ккунду.

Нефсдиси шейтIнира инсан чIуру ляхнарихьна зигуру, хъа ухьу дишлади, швумалвал улупури, туба дапIну ккунду.

Гирами Каламдиз ва гьядисариз асас духьну, гунагь гъапIу касди кIваантIан швумалвал улупну ккунду, туба дапIну ккунду ва сарун думу гунагьнахъна кьяляхъ хътадакуз ижми ният дапIну ккунду.

Эгер гьаму къайдайиинди туба гъапIиш, Аллагьу Тааьлайи думу кьабул апIур. Хъа гьадму гунагь хъанара текрар гъапIиш, Аллагьу Тааьлайи туба кьабул апIуйкIан? Гьадму гунагьнаъ ахъу касди Аллагьу Тааьлайин рягьимлуваликан умуд ктабтIну ккундар. ДумутIанна гъайри, швумалвал дизигну, туба апIури духьну ккунду.

Анас ибн Маликдихьан вуйи гьядисдиъ дупна:

جَاءَ رَجُلٌ، فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللهِ، إِنِّي أُذْنِبُ؟، قَالَ: اسْتَغْفِرْ رَبَّكَ ، قَالَ: فَأَسْتَغْفِرُ ثُمَّ أَعُودُ، قَالَ: فَإِذَا عُدْتَ فَاسْتَغْفِرْ رَبَّكَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ - أَوْ أَرْبَعًا - شَكَّ عُمَرُ -، فَقَالَ: ‌اسْتَغْفِرْ ‌رَبَّكَ ‌حَتَّى ‌يَكُونَ ‌الشَّيْطَانُ ‌هُوَ ‌الْمَحْسُورُ

«Сар касди, Пайгъамбарихьна дуфну, гъапну: «Я Расулаллагь, дугъриданна, узу гунгьар апIураза». Дугъу жаваб туву: «Яв Аллагьдикан ккун апIин». Дугъу гъапи: «Узу аьфв ккун апIурза, амма хъанара текрар шулиз «. Пайгъамбари () дугъаз гъапну: «Уву хъанара гунагь текрар гъапIган, хъанара Аллагьу Тааьлайикан аьфв ккун апIин». Дурари му гафар шубуб (ясана юкьуб ражари) текрар гъапIну, хъасин Пайгъамбари () гъапну: «Яв Аллагьдикан (*) аьфв ккун апIин гьадмукьан ражари гьеле бизар дубхьнайиб шейтIан дархьидикьан гагьди"». (Байгьакьи, «Шу‘аб аль-иман», 6677)

Абу Гьурайрайи ктибтураки, Чан Агъайин гафар хури, Пайгъамбари гъапну:

أَذْنَبَ عَبْدٌ ذَنْبًا، فَقَالَ: اللهُمَّ اغْفِرْ لِي ذَنْبِي، فَقَالَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى: أَذْنَبَ عَبْدِي ذَنْبًا، فَعَلِمَ أَنَّ لَهُ رَبًّا يَغْفِرُ الذَّنْبَ، وَيَأْخُذُ بِالذَّنْبِ، ثُمَّ عَادَ فَأَذْنَبَ، فَقَالَ: أَيْ رَبِّ اغْفِرْ لِي ذَنْبِي، فَقَالَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى: عَبْدِي أَذْنَبَ ذَنْبًا، فَعَلِمَ أَنَّ لَهُ رَبًّا يَغْفِرُ الذَّنْبَ، وَيَأْخُذُ بِالذَّنْبِ، ثُمَّ عَادَ فَأَذْنَبَ فَقَالَ: أَيْ رَبِّ اغْفِرْ لِي ذَنْبِي، فَقَالَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى: أَذْنَبَ عَبْدِي ذَنْبًا، فَعَلِمَ أَنَّ لَهُ رَبًّا يَغْفِرُ الذَّنْبَ، وَيَأْخُذُ بِالذَّنْبِ، اعْمَلْ مَا شِئْتَ فَقَدْ غَفَرْتُ لَكَ

«Эгер Аллагьу Таьлайин лукIарикан сари, гунагь гъапIган: «Я Рабби, аьфв апIин му гунагьнахъан», - гъапиш, Аллагьу Тааьлайи жаваб тувди: “Йиз лукIру чазра аьгъяди гунагь гъапIну, чан гунгьарин аьфв апIру ва гунгьарихъан аьзаб тувру Аллагь айиб аьгъяди”.

Хъасин гунагь апIбан кьяляхъ, хъанара туба апIури, кIуру: “Я Рабби, аьфв апIина!”, — ва Аллагьу Тааьлайи жаваб тувру: “Йиз лукIру чазра аьгъяди гунагь гъапIну, чан гунгьарин аьфв апIру ва гунгьарихъан аьзаб тувру Аллагь айиб аьгъяди”.

Хъасин дугъу, хъанара гунагь гъапIхъан, кIуру: “Я Рабби, йиз аьфв апIина”, — ва думуган Аллагьу Тааьлайи кIуру: “ Йиз лукIру чазра аьгъяди гунагь гъапIну, чан гунгьарин аьфв апIру ва гунгьарихъан аьзаб тувру Аллагь айиб аьгъяди, ва Узу йиз лукIраз аьфв гъапIунза, чаз ккуниб апIри”». (Бухари, 7507; Муслим, 2758; Ибн Гьиббан, 625)

Имам Ан-Нававийи му гьядис ачухъ апIури чан «Аль-Мингьаж Шаргь Сагьигь Муслим ибн Аль- Хаджадж» китабдиъ гьамци дибикIна:

«Гьаму гьядисари ачухъди улупураки, инсандин гунагь варж ражари, агъзур ражари текрар шули гъабхьишра, дугъан туба кьабул апIур ва дугъан гунгьарин аьфв апIур. Эгер вари гунгьарин аьхириъ туба гъапIиш, гьадму тубара кьабул апIур.

Хъа Аллагьу Тааьлайин гьаму: «Узу Йиз лукIран аьфв гъапIунза, гъит чаз ккуниб апIри» - гафарин мяна гьадму вуки: инсанди гунгьар апIури ва хъасин туба апIури имидикьан гагьди, Аллагьу Тааьлайи дугъан аьфв апIур».

Гьар ражари гунгьар апIури, хъасин швумалвал зигру касди, фукьан гунгьар апIурашра, Аллагьу Тааьлайи аьфв апIуваликан миж кадабтIну ккундар, эгер дугъу кIваантIан туба апIураш.

Амма дици шулу, эгер дугъриданна инсанди чан кIваантIан швумалвал улупураш, хъа саб заълан туба апIураза кIури улупури ваъ.

Ухьу гъаври духьну ккундарки, гьамус Гирами Каламдиъ ва суннайиъ гьарган гунгьар апIури, хъасин туба апIинай, кIура дупуну. Дици дар! Мусурман касди чан гунгьар Аллагьу Тааьлайин рягьимлувалихъди аьлакьалу дапIну ккундар. Амма ктубчIву гунагьнахъан кIваантIан туба дапIну ккунду.

Ислам диндиъ, саб гъалатI вая гунагь ктубчIву кас дидиз улихь фици марцциди вуш, гьаци марцц хьуз дугъаз тубайин мумкинвалра тувна. Хъа гьарсаб тубайин кьяляхъ хъанара гунагь апIин кIурадар.

Гунгьарин аьфв апIувал Аллагьу Тааьлайин ухьухьна вуйи рягьимлувал ву, хъа гунгьарихъан аьзаб тувувал зулум дар, хъа гьякь`вал идара апIувал ву. Аллагьу Тааьлйин рягьимлувализ саргьятар адар. Амма Аллагьу Тааьлайи, ухьуз фу ужу вуш, хъа фтихьан ярхла духьбну ккундуш, дибикIна.

Муслим Аьбдулаев

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Чиб-чпихьна сабурлувалиинди янашмин йихьай

Адашиз сар хъпебехъру чIуру бай ади гъахьну. Дугъу кми-кмиди абйир-бабариз гиран ктапIуйи. Гьар ражари бали чаз гиран ктапIган, адаш жара хулазди учIвну, душван цIализ ккум йивури гъахьну, гьаци чав сабурнахъна гъюз кIури. СацIиб вахтналан думу цалик ккум йивуз йишв кимдайи.   Саб ражари бай...


Шуран абйир-бабариз даккунди вушра, думу хпирди гъадагъуз шулин?

Никягь апIувалин шартIарикан саб риш чан вали касди швуваз тувувал ву. Хъа дугъан вали ксарикан сарпир вуди шуран адаш шула. Эгер адашиз ккундарш, думу шурахъди фици никягь диврухъа?   Жара рякъяр агури лицуб герек дар. Эгер гьадму шурахъди гележег ккабалгуз ккундуш, сабпи нубатнаан дугъан...


Аьжузвалихьан уьрхюз себеб шлу гирами аятар

Инсанди апIру заан ужувлан ва савабнан ляхнарикан саб гирами Калам урхуб ву. Мусурман касдиз думу урхбан саваб шула, гьеле думу дидин мянайин гъаври шуладаршра.   Амма, эгер урхурайириз дидин мянара аьгъяди, убхурайибдикан фикирра апIури гъабхьиш, дицир касдиз хъанара гизаф саваб ва Аллагьу...


Хизан, хизан…

Ихь аьхю абйириланмина ухьухьна хизан бадали дурубкьнайиб саб ву: эгер увуз хизан уьбхюз ккундуш, читинвалар алахьруган, ккюгъну ккунду ва дурар гьял апlуз чарйир агури ккунду. Гьяйифки, му гафарин вари гъаври адар. Жилири му гафар анжагъ хпиризтlан кайидар дар кlура, хъа хпирисана му гафар жилириз...


Ничlрас гъулаъ цlийи имам

Табасаран райондин варитlан ачухъди ккабалгнайи гъуларикан саб Ничlрас гъул ву. Му гъул жямяаьтдин арайиъ аьхюдарихьна гьюрмат ади, бицlидарихьна рягьимлувал ади янашмиш шулайиб ву.   Рягьматлу Хайирбег халу му гъулаъ имамди вуйи вахтна дарсариз гизаф бицlидар гъюри шуйи. Гъул-жямяаьтдин...