Диндин тарихдиан

Диндин тарихдиан
Кьасумов Амир Мирзаевич,
Жулжагъ гъул.
Дагъустан Республикайин
культурайин лайикьлу
работник (2004 й).
РФ-йин журналистарин
Союздин член (2005 й).
РФ-йин уьмуми
образованияйин лайикьлу
работник (2006 й).
РФ-йин президентин
грантдин сагьиб (2009
й). РФ-йин мялимарин
устадвалин бина
конкурсдин дипломант (1
степен, 2017 йис.)

Гьялимайи никк тувувал

Аьрабарин
Айи аьдат,
Балгуз к1ури
Чпин аьгьвалат.
Натижайиъ
Айи гьюрмат,
Ужуб кьимат,
Девлет, беркет.
ДишагьлийирБедуинар
Гъулариан
Гъюйи шагьриз,
Жарадарин
Никкдихъ хъайи
Биц1идариз
Никк тувуйи,
Духну гъулаз.
Вардиз аьгъя:
Биц1ир гъулан
Шлувал ижмир,
Сагъур, дич1влир,
Дирур, дирбаш,
Ккат1абццур ч1ал,
Аьгъдрур куч1ал.
Сифте, дада
Хьиган кечмиш,
Никк тувуйи
Сувайбайи
Тухумдиан
Бану Саад.
Тухум вуйи
Игитвалин
Лишнар кайи.
Хас ву дидиз
Дюз-дугъривал,
Аьгъя дикъат
Уьбхюз гьюрмат
Варидарин.
Жумартвалин
Юк1в айидар,
Марцци аьраб
Ч1ал ккат1аццдар.
Йитим бай ву
Му Мугьяммад,
Саризра никк
Тувуз ккундар,
Гьарсабдин а
Дабт1ну кьимат.
Гьялимайи
Ктибтну гьамци:
«Варди ктагъу
Чпиз биц1идар,
Мугьяммад ву
Гъузур узуз.
Динж ап1руган,
Йиз никк гъюйи,
Хиял ап1ин,
Шид булагъдин:
Йиз биц1ирра
Шуйи лап тухъ,
Гъубзуйи никк
Хъана артухъ.
Дерин нивк1уз
Гъушган баяр,
Ляхнар ап1уз
Шулу вахтар.
Йиз жилирра
Духьна гьяйран,
Тувиганси
Чаз саб гьяйван:
«Му биц1ир ву
Лап ягъурлу,
Мугъкан хьиди
Инсан гьякьлу.
Аьгьт ап1урза, Мугъахъди хъа Девлет, беркет, Сабур, гьюрмат. Хьиди рази Жям`аьт, миллет…» Сифте жилир Дайи рази Ва улхуйи, Духьну гъурзи. Девейин никк Гъабхьи артухъ, Ва аркбанган Гъюйи марччар, Ац1ну хявар.
Мюгьтал духьна
Вари жям`аьт,
Сюгьрин ляхнар
Рякъюрайган:
Ип1руб-убхъруб
Шулайи бул,
Ярхла ап1ри
Жарарин ул.
Мюгьтал вуза,
Дюзди к1уруш,
Гъи узура:
Гьич сабанра
Гагул мухрин
Никк гъубхъундар
Мугьяммадди.
Кьюд йис гъубшу,
Кьюб геренси,
Вахт улубкьу
Кьяляхъ гъахру,
Балхьан учу
Жара ап1ру.
Гьархуз шулин
Му ягъурлу,
Уткан к1албар?!»
Му вахтари
Уьзур абхъну
Мекка шагьриъ.
Адар дарман
Уьзриз думу.
Аминайи
Ккун гъап1нийи,
Сагъламвализ
Дархьуз шикаст,
Гьялимайи
Бай гъитуб чахь.
Ва юкьуд йис
Яшнаъ ади,
Бану Саад
Тухумдиан
Баярихъди
Гъуш ччиларихъ
Мугьяммадра.
Гъафи шубур
Гьюри-пери,
Кьялаъ т1аъну,
Юк1в адабгъну,
Марцц гъап1нийи
Штухъди Замзам
Душв`ан ифи,
Шейт1анна жин
Ярхла ап1уз.
Му арайиъ
Гъажаргънийи
Дустар хулаз:
«Гъак1ну! Гъак1ну
Ихь Мугьяммад!»
Гуч1 гъабхьнийи
Гьялимайиз,
Кьяляхъ гъап1у
Бай бабахьна.
Ка гьядисдик
Гьядиса му.

Дада, аба кечмиш хьувал

Гьязур духьна
Аминара,
Ясриб шагьриз
Гъягъюз к1ури.
Хъа мугъахъди
Бай Мугьяммад
Гага АьбдулМут1алимра.
Маил- мадат
А му шагьриъ,
Жилир кечмиш
Гъахьну душваъ.
Саб вазликьан
Гъузру мушваъ,
Хъасин кьяляхъ
Уч1вру рякъюъ.
Аминара
Кет1ерццуру,
Кечмиш шулу,
Фаркьат ап1ур.
Йирхьуд йис ву
Мугьяммаддин,
Абайи бай
Чахьна гъахур.
Чан баярт1ан
Ккунду думу.
Хъимдар гьамус
Гага, дада,
Бай бегьемди
Йитим гъахьну.
Чан сагъламвал
Зяиф хьибган,
Аба АьбдулМут1алибди
Гъапи АбуТ1алибдиз: «Бай
Вуз аманат
Ап1ураза,
Уьрх гьа гиран
Кададап1ди».
Хъасин, аба
Кечмиш хьиган,
Абут1алиб
Халуйихьна
Гъуш Мугьяммад.
Вуйи дугъан
Миржидпи йис.

2026-05-01 (Зуль Къаида 1447 г.) №5.


Жигьилар улихь гьауз буржи вухьа

Дюньяйиъ вари гьюкуматарин жигьиларин сабвал хьпан бадали, «День молодежи» кlуру йигъ тасдикь дапlна. Думу йигъ 24-пи апрели къайд апlуру.   Мициб йигъ тасдикь апlбан метлебра жигьилариз асас фикир тувуб ву. Аьхиримжи йисари, жара йишвариъси, ухьухьра Табасаран жигьиларихъди...


Дишагьлийи шалвар алабхьбакан

Суал: Дишагьлийириз хулаъ айи вахтна жилиринубсиб шалвар алабхьуз ихтияр айин?   Жаваб: Дишагьлийи Шариаьтдиинди жара чаз мягьрам дару жилар хьайи йишвахь чан жандак ккебкну ккунду. Эгер ухьу дишагьлийири, шубари гьяятдиъ заълан туника, юбка алдарди шалвар алабхьбакан кIури гъахьиш, дици хай...


Аьхиримжи нефес

Ихь Пайгъамбар (Салават ва Салам дугъаз) Йик1ру гьялнаъ Айи вахтна Гъюр Жабраил Малайик, к1ур: «Я, Мугьяммад, Сар Аллагьди Хъадап1унвуз Салам, гъапну: «Гьяфта миди Учв йик1айиз Шли аьф ап1уб Чан ккун гъап1иш, Ап1уруза Думу кьабул». Ихь Пайгъамбри (Салават...


Суал-жаваб

- Йиз дустран хизан ккебгъну сад йистlан дар. Дугъан хпирин абйир-бабари, чпин шуран бабкан гъахьи йигъ мубарак апIури, дугъаз машин хъапlуз мумкинвал тувру правйир тувну. Абйир-бабар гъушган, хпири чан жилирикан машин гъадабгъуб тlалаб апlуз хъюгъну. Жилири, яв машиндиъ мюгьтаж’вал адарав...


Сабур дапlну ккуни 4 дюшюш

Сабур апlуз аьгъювал инсандин хасиятнан лишнарикан варитlан уткан лишан ву. Читин гьялнаъ ахъу касдиз саб къайдайиз гъяйиз, юкlв гъюдли хьайиз саб кьадар вахт лазим ву. Му дюшюшдиъ сабур апlувал ихь имандихъди аьлакьалу ву.   Абу Гьурайрайихьан вуйи гьядисдиъ Пайгъамбари ﷺ, муъмин касдин...