Диндин тарихдиан

Диндин тарихдиан
Кьасумов Амир Мирзаевич,
Жулжагъ гъул.
Дагъустан Республикайин
культурайин лайикьлу
работник (2004 й).
РФ-йин журналистарин
Союздин член (2005 й).
РФ-йин уьмуми
образованияйин лайикьлу
работник (2006 й).
РФ-йин президентин
грантдин сагьиб (2009
й). РФ-йин мялимарин
устадвалин бина
конкурсдин дипломант (1
степен, 2017 йис.)

Гьялимайи никк тувувал

Аьрабарин
Айи аьдат,
Балгуз к1ури
Чпин аьгьвалат.
Натижайиъ
Айи гьюрмат,
Ужуб кьимат,
Девлет, беркет.
ДишагьлийирБедуинар
Гъулариан
Гъюйи шагьриз,
Жарадарин
Никкдихъ хъайи
Биц1идариз
Никк тувуйи,
Духну гъулаз.
Вардиз аьгъя:
Биц1ир гъулан
Шлувал ижмир,
Сагъур, дич1влир,
Дирур, дирбаш,
Ккат1абццур ч1ал,
Аьгъдрур куч1ал.
Сифте, дада
Хьиган кечмиш,
Никк тувуйи
Сувайбайи
Тухумдиан
Бану Саад.
Тухум вуйи
Игитвалин
Лишнар кайи.
Хас ву дидиз
Дюз-дугъривал,
Аьгъя дикъат
Уьбхюз гьюрмат
Варидарин.
Жумартвалин
Юк1в айидар,
Марцци аьраб
Ч1ал ккат1аццдар.
Йитим бай ву
Му Мугьяммад,
Саризра никк
Тувуз ккундар,
Гьарсабдин а
Дабт1ну кьимат.
Гьялимайи
Ктибтну гьамци:
«Варди ктагъу
Чпиз биц1идар,
Мугьяммад ву
Гъузур узуз.
Динж ап1руган,
Йиз никк гъюйи,
Хиял ап1ин,
Шид булагъдин:
Йиз биц1ирра
Шуйи лап тухъ,
Гъубзуйи никк
Хъана артухъ.
Дерин нивк1уз
Гъушган баяр,
Ляхнар ап1уз
Шулу вахтар.
Йиз жилирра
Духьна гьяйран,
Тувиганси
Чаз саб гьяйван:
«Му биц1ир ву
Лап ягъурлу,
Мугъкан хьиди
Инсан гьякьлу.
Аьгьт ап1урза, Мугъахъди хъа Девлет, беркет, Сабур, гьюрмат. Хьиди рази Жям`аьт, миллет…» Сифте жилир Дайи рази Ва улхуйи, Духьну гъурзи. Девейин никк Гъабхьи артухъ, Ва аркбанган Гъюйи марччар, Ац1ну хявар.
Мюгьтал духьна
Вари жям`аьт,
Сюгьрин ляхнар
Рякъюрайган:
Ип1руб-убхъруб
Шулайи бул,
Ярхла ап1ри
Жарарин ул.
Мюгьтал вуза,
Дюзди к1уруш,
Гъи узура:
Гьич сабанра
Гагул мухрин
Никк гъубхъундар
Мугьяммадди.
Кьюд йис гъубшу,
Кьюб геренси,
Вахт улубкьу
Кьяляхъ гъахру,
Балхьан учу
Жара ап1ру.
Гьархуз шулин
Му ягъурлу,
Уткан к1албар?!»
Му вахтари
Уьзур абхъну
Мекка шагьриъ.
Адар дарман
Уьзриз думу.
Аминайи
Ккун гъап1нийи,
Сагъламвализ
Дархьуз шикаст,
Гьялимайи
Бай гъитуб чахь.
Ва юкьуд йис
Яшнаъ ади,
Бану Саад
Тухумдиан
Баярихъди
Гъуш ччиларихъ
Мугьяммадра.
Гъафи шубур
Гьюри-пери,
Кьялаъ т1аъну,
Юк1в адабгъну,
Марцц гъап1нийи
Штухъди Замзам
Душв`ан ифи,
Шейт1анна жин
Ярхла ап1уз.
Му арайиъ
Гъажаргънийи
Дустар хулаз:
«Гъак1ну! Гъак1ну
Ихь Мугьяммад!»
Гуч1 гъабхьнийи
Гьялимайиз,
Кьяляхъ гъап1у
Бай бабахьна.
Ка гьядисдик
Гьядиса му.

Дада, аба кечмиш хьувал

Гьязур духьна
Аминара,
Ясриб шагьриз
Гъягъюз к1ури.
Хъа мугъахъди
Бай Мугьяммад
Гага АьбдулМут1алимра.
Маил- мадат
А му шагьриъ,
Жилир кечмиш
Гъахьну душваъ.
Саб вазликьан
Гъузру мушваъ,
Хъасин кьяляхъ
Уч1вру рякъюъ.
Аминара
Кет1ерццуру,
Кечмиш шулу,
Фаркьат ап1ур.
Йирхьуд йис ву
Мугьяммаддин,
Абайи бай
Чахьна гъахур.
Чан баярт1ан
Ккунду думу.
Хъимдар гьамус
Гага, дада,
Бай бегьемди
Йитим гъахьну.
Чан сагъламвал
Зяиф хьибган,
Аба АьбдулМут1алибди
Гъапи АбуТ1алибдиз: «Бай
Вуз аманат
Ап1ураза,
Уьрх гьа гиран
Кададап1ди».
Хъасин, аба
Кечмиш хьиган,
Абут1алиб
Халуйихьна
Гъуш Мугьяммад.
Вуйи дугъан
Миржидпи йис.

2026-04-01 (Шавваль 1447 г.) №4.


«Ишракь» гъудган

Му гъудган жямяаьтдихъди апIуб суннат дар. Бязи аьлимари «зугья» ва «ишракь» гъудгнар саб ву кIура, хъа аьхю пай аьлимари, «ишракь» гъудган - думу ригъ гьудубчIвбалан кьяляхъ гъудгнар апIуз карагьат вуйи вахт ккудубшган апIру суннат-гъудган ву,...


«Витр» гъудган

Жямяаьтдихъди дарапIру суннатарик кахьрайидарикан шула «витр» суннатарра. Дидин варитIан цIиб саб ракааьт ву. «Витр» гъудган апIуз шулу гьацира шубуб ракааьт, хъа хьуб, ургуб, урчIвуб ва варитIан артухъ - йицIисаб ракааьт.   Саб ракааьттIан артухъ апIуз ният айириз дурар кью-кьюб ракааьтди апIуб...


Аьхълушнаан таяммум апIбан гьякьнаан

Лап аьхъюшин айиган, ясана сагъ’вал ужийи дарувалианра таяммум апIуз шулу. Аьхъюшин айи ва шид мани апIуз даршлу дюшюшар цIибтIан шулдар, гьаци вуйиган, му вахтна таяммум дапIну, гъапIу гъудгнар кьаза дапIну ккунду.   Уьзриан таяммум апIуб Аьзарлуйиз ясана жандик саб зиян кайи касдиз...


Суал-жаваб

- Ич гъуландари гьаму йисан ушварин сэъ жилирихьан гьудучlвнайи шураз уч гъапlну. Амма гьадму касдиз рубкьруганси шуладарзуз. Дугъаз Дербент шагьриъ ужуб багьа квартира а, думутlанна гъайри яшайишра гьадму чаш ушварин сэъ тувдаринтlан гизаф ужи ву. Гьаму дюшюшдиъ дурарин ушварин сэъ фици шул? -...


Гъиямат йигъ кlваин гъабхьиган Пайгъамбар гьаз гъяаьлхънийкlан?

Гъиямат йигъан вари инсанари чпин ляхнарихъан-аьмаларихъан жаваб тувди. Думу гьациб йигъ хьибди, гьаруриз лайикь вуйи къарар адабгъруб ва адабгъру къарариъра гъалатl даршлуб. Гьадму йигъан вари инсанариз чпи гъапlу ляхнар улупиди.   Гьаму жилиин чав гъапlу ужувлан ляхин, думу фукьан бицlиб...